บทบรรณาธิการ

วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งเกษตรศาสตร์
ปีที่ 4 ฉบับที่ 1 (มกราคม–มิถุนายน 2569)

ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคมโลกในศตวรรษที่ 21 ทั้งด้านเทคโนโลยี เศรษฐกิจ การเมือง และสิ่งแวดล้อม ประเด็นด้านการกำกับดูแล การพัฒนาที่ยั่งยืน และความเป็นธรรมทางสังคมได้กลายเป็นความท้าทายสำคัญที่ภาครัฐและสังคมต้องเผชิญ วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งเกษตรศาสตร์ ปีที่ 4 ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2569 จึงมุ่งนำเสนอองค์ความรู้ที่สะท้อนพลวัตดังกล่าวผ่านบทความวิจัยและบทความวิชาการที่มีความหลากหลายทั้งในเชิงแนวคิด ทฤษฎี และการประยุกต์ใช้ในบริบทจริง

บทความวิจัยในฉบับนี้เริ่มต้นด้วยการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างประโยชน์ทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งในประเทศไทย ซึ่งช่วยสังเคราะห์องค์ความรู้และชี้ให้เห็นทิศทางการศึกษาพฤติกรรมทางการเมืองในอนาคต ขณะที่บทความด้านการพัฒนาเศรษฐกิจเชิงพื้นที่นำเสนอกรอบการจัดการเศรษฐกิจเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืนผ่านกรณีศึกษาจังหวัดลำพูน สะท้อนความสำคัญของการบูรณาการมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และพื้นที่ในการกำหนดนโยบายสาธารณะ

อีกประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างมากในปัจจุบันคือการพัฒนาและการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ซึ่งปรากฏในบทความวิจัยสองเรื่องที่นำเสนอทั้งมิติของความท้าทายเชิงกฎหมายและการเมืองจากวิกฤตการกำกับดูแล AI ในสหรัฐอเมริกา ตลอดจนความพร้อมในการประยุกต์ใช้ AI และจริยธรรม AI เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดมหาสารคาม บทความทั้งสองสะท้อนให้เห็นว่า AI มิได้เป็นเพียงเทคโนโลยีใหม่ แต่ยังเป็นประเด็นทางนโยบายสาธารณะและธรรมาภิบาลที่มีผลกระทบต่อทั้งภาครัฐและสังคมในวงกว้าง

ในด้านนโยบายสาธารณะและสังคม บทความเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชนได้สะท้อนความท้าทายของการกำหนดมาตรการสาธารณะเพื่อรับมือกับปัญหาสุขภาพและพฤติกรรมเสี่ยงของคนรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นประเด็นที่เชื่อมโยงกับบทบาทของรัฐในการคุ้มครองผลประโยชน์สาธารณะและการสร้างความตระหนักรู้ในระดับชุมชน

สำหรับบทความวิชาการในฉบับนี้ได้ขยายพื้นที่การอภิปรายไปสู่ประเด็นความเป็นธรรมทางสังคมและนโยบายสาธารณะ โดยบทความเรื่องการบวชในวัยเด็กชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างประเพณีทางสังคม คุณค่าสาธารณะ และความไม่เป็นธรรมเชิงนโยบาย ขณะที่บทความวิเคราะห์หลักสูตรการศึกษาประถมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช 2568 ได้ตั้งคำถามต่อความย้อนแย้งของการปฏิรูปการศึกษาไทยภายใต้ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่ยังคงดำรงอยู่ ทั้งสองบทความสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการวิพากษ์นโยบายสาธารณะผ่านมุมมองเชิงวิพากษ์และการให้ความสำคัญกับคุณค่าของความเสมอภาคและความเป็นธรรมในสังคม

บทความในวารสารฉบับนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี การพัฒนาทางเศรษฐกิจ การกำกับดูแลภาครัฐ และประเด็นความเป็นธรรมทางสังคม ซึ่งล้วนเป็นหัวใจสำคัญของการศึกษาทางรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ในโลกปัจจุบัน กองบรรณาธิการหวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความทุกชิ้นในฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อคณาจารย์ นักวิจัย นิสิต นักศึกษา ตลอดจนผู้กำหนดนโยบาย และจะช่วยส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้ การแลกเปลี่ยนทางวิชาการ และการพัฒนาสังคมไทยให้สามารถรับมือกับความท้าทายในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ลดาวัลย์ ไข่คำ

บรรณาธิการ

วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งเกษตรศาสตร์