พิธีกรรมรำมะม็วด กลุ่มชาติพันธุ์ไทย-เขมรสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ จังหวัดบุรีรัมย์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาพิธีกรรมรำมะม็วดของกลุ่มชาติพันธุ์ไทย-เขมรในจังหวัดบุรีรัมย์ และ (2) เพื่อศึกษาแนวทางการสืบสานพิธีกรรมรำมะม็วด กลุ่มชาติพันธุ์ไทย-เขมรสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ งานวิจัยนี้ใช้รูปแบบ การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และการวิจัยแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วมในพิธีกรรมรำมะม็วด และการสนทนากลุ่ม จากผู้ประกอบพิธีกรรมรำมะม็วด ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้มารับการรักษา พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และหน่วยงานด้านวัฒนธรรมในพื้นที่
ผลการวิจัยพบว่า 1) พิธีกรรมรำมะม็วดเป็นพิธีกรรมที่มีรากฐานมาจากความเชื่อด้านจิตวิญญาณ ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทย-เขมร ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์ วิถีชีวิต และค่านิยมทางสังคมที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน 2) แนวทางการสืบสานและต่อยอดพิธีกรรมรำมะม็วดสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์สามารถดำเนินการได้โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน สื่อสร้างสรรค์ และการจัดกิจกรรม เชิงประสบการณ์ เพื่อสร้างความเข้าใจและคุณค่าร่วมระหว่างนักท่องเที่ยวกับวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดบุรีรัมย์ โดยจัดแผนที่เส้นทางการท่องเที่ยวผ่านชุมชนสะแกซำ ผ่านแหล่งท่องเที่ยวสำคัญๆ ตามอารยธรรม ประวัติศาสตร์ขอม ซึ่งจะนำไปสู่การอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2549). ศาสตร์แห่งสื่อและวัฒนธรรมศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: เอดิสัน เพรส โพรดักส์.
เครือจิต ศรีบุญนาค. (2534). การฟ้อนรำของชาวไทยเขมรในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์. ปริญญานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
พิมวลี ดีสม และสวภา เวชสุรักษ์. (2553). นาฏกรรมในพิธีกรรมปัญโจลมะม็วด จังหวัดสุรินทร์. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 10(1: 41–55.
ภิญโญ จิตต์ธรรม. (2522). ความเชื่อ. กรุงเทพฯ: มงคลการพิมพ์.
ยุพดี จรัณยานนท์. (2522). การศึกษานิทานชาวบ้านตำบลจอมพระ อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์.ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
สุวิไล เปรมศรีรัตน์, สุขุมาวดี ขำหิรัญ. (2527). ชื่อหมู่บ้านของอำเภอเมืองสุรินทร์. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล
สำนักงานจังหวัดสุรินทร์. (2534). บรรยายสรุปจังหวัดสุรินทร์. สุรินทร์: สำนักงานจังหวัดสุรินทร์.
สำนักงานจังหวัดสุรินทร์. (2526). ประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาค จังหวัดสุรินทร์. สุรินทร์: สำนักงานจังหวัดสุรินทร์.
หม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล. (2518). ประเพณีพิธีไทย. กรุงเทพฯ: เสริมวิทย์บรรณาการ.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
Csordas, T.J. (1994). The sacred self: A cultural phenomenology of charismatic healing. University of California Press.
Greenwood, D.J. (1989). Culture by the pound: An anthropological perspective on tourism as cultural commoditization. In V.L. Smith (Ed.), Hosts and guests: The anthropology of tourism. (2nd ed., pp. 171–185). University of Pennsylvania Press.
Kapferer, B. (1997). The feast of the sorcerer: Practices of consciousness and power. University of Chicago Press.
Lewis, I.M. (2003). Ecstatic religion: A study of shamanism and spirit possession. 3rd ed. Routledge.
Miton, H., & DeDeo, S. (2022). The cultural transmission of tacit knowledge. arXiv.
Ogge, S. (2024). Threats to the transmission of living heritage among children and youth: Social media use, reflections and suggestions from a decade of capacity-building. In Handbook on Intangible Cultural Practices as Global Strategies for the Future. Springer.
Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38(4): 1225–1253.
Richards, G., & Raymond, C. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23: 16–20.
Rouget, G. (1985). Music and trance: A theory of the relations between music and possession. University of Chicago Press.
Singer, M. (1972). When a great tradition modernizes. Chicago: University of Chicago Press.
UNESCO. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. UNESCO.
UNESCO. (2006). Towards sustainable strategies for creative tourism: Discussion report of the planning meeting for the 2008 International Conference on Creative Tourism. Santa Fe, New Mexico, U.S.A.
UNESCO. (2022). Capacity-building programme on safeguarding intangible cultural heritage in Thailand. UNESCO Bangkok.
UNESCO. (2023). การเสริมสร้างศักยภาพเพื่อส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในประเทศไทย. UNESCO Bangkok.
UNWTO. (2018). Tourism and culture synergies. UNWTO, Madrid, DOI: https://doi.org/10.18111/9789284418978
