ประชาธิปไตยกับความไม่มั่นคงทางการเมือง: ศึกษาเปรียบเทียบกรณีประเทศไทยและเนปาล

พระมหาวสันต์  วสนฺตเวที (หงอกชัย)

ผู้แต่ง

พระมหาวสันต์ วสนฺตเวที (หงอกชัย) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ประชาธิปไตย, ความไม่มั่นคงทางการเมือง, การเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตย, ประเทศไทย, ประเทศเนปาล

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างระบอบประชาธิปไตยกับความไม่มั่นคงทางการเมือง โดยใช้กรณีศึกษาเปรียบเทียบระหว่างประเทศไทยและเนปาล ซึ่งทั้งสองประเทศต่างเผชิญกับ “การเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยที่ไม่สมบูรณ์” และ “ความล้มเหลวของสถาบันประชาธิปไตย” นำไปสู่ความไม่มั่นคงทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง การวิจัยใช้กรอบแนวคิดทฤษฎี “Democratic Consolidation” และ “Transition Theory” เพื่อวิเคราะห์ประเด็นหลักคือ บทบาทของสถาบันดั้งเดิม (กองทัพและสถาบันกษัตริย์) และ ความขัดแย้งทางอุดมการณ์ในสังคม โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและทบทวนวรรณกรรม (Documentary and Literature Review)

ผลการศึกษาพบว่า

ความไม่มั่นคงทางการเมืองในประเทศไทยและเนปาลแสดงให้เห็นทั้งความคล้ายคลึงและความแตกต่างอย่างเด่นชัด ผลการศึกษาเปรียบเทียบระบุว่า ทั้งสองประเทศต่างมีความเปราะบางด้านโครงสร้างรัฐธรรมนูญและระบบพรรคการเมือง รวมถึงการขาดการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงจากประชาชน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความไม่มั่นคงทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง

สรุปว่า ความไม่มั่นคงทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยมิได้เกิดจากตัวระบอบเองแต่เป็นผลมาจากโครงสร้างอำนาจที่ไม่รวมทุกฝ่าย (Non - Inclusive) และสถาบันประชาธิปไตยที่ยังอ่อนแอ ข้อเสนอเชิงนโยบายคือทั้งสองประเทศจำเป็นต้องเสริมสร้าง วัฒนธรรมประชาธิปไตย ที่แท้จริงและออกแบบกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญให้มีฉันทามติทางสังคมที่กว้างขวางเพื่อให้เกิดเสถียรภาพทางการเมืองอย่างยั่งยืนในระยะยาว

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

เกษียร เตชะพีระ. (2551). การเมืองการปกครองของไทย: จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ถึงประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศยาม.

ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ. (2562). การเมืองไทยกับสังคมพลเมือง. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.

สุรชาติ บำรุงสุข. (2556). กองทัพกับการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.

อภิชาติ สถิตรัตนกูล. (2560). ประชาธิปไตยครึ่งใบ: การเมืองไทยภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Almond, G., & Verba, S. (1963). The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. Princeton University Press.

Baral, L. R. (2012). Nepal - Nation - State in the Wilderness: Managing State, Democracy and Geopolitics. New Delhi: Sage.

Carothers, T. (2002). The End of the Transition Paradigm. Journal of Democracy, 13(1), 5 - 21. https://www.researchgate.net/publication/236697524_The_End_of_the_Transition_Paradigm

Connors, M. K. (2007). Democracy and National Identity in Thailand. Copenhagen: NIAS Press.

Diamond, L. (1999). Developing Democracy: Toward Consolidation. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Hachhethu, K. (2009). Party Building in Nepal: Organization, Leadership and People. Mandala Book Point.

Handley, P. (2006). The King Never Smiles: A Biography of Thailand’s Bhumibol Adulyadej. New Haven: Yale University Press.

Huntington, S. P. (1991). The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century. University of Oklahoma Press.

International Crisis Group. (2012). Nepal's Democratic Transition: A New Political Landscape. International Crisis Group. https://www.crisisgroup.org/asia/south-asia/nepal/nepal-s-democratic-transition-new-political-landscape

Kumar, D. (2015). Constitutionalism and Democracy in Nepal. Kathmandu: Nepal Democracy Resource Center.

Lawoti, M. (2005). Towards a Democratic Nepal: Inclusive Political Institutions for a Multicultural Society. New Delhi: Sage.

Levitsky, S., & Way, L. A. (2010). Competitive Authoritarianism: Hybrid Regimes after the Cold War. Cambridge University Press.

Linz, J. J., & Stepan, A. (1996). Problems of Democratic Transition and Consolidation: Southern Europe, South America, and Post - Communist Europe. Johns Hopkins University Press.

McCargo, D. (2015). Mapping National Anxieties: Thailand’s Southern Conflict. Copenhagen: NIAS Press.

O’Donnell, G., & Schmitter, P. C. (1986). Transitions from Authoritarian Rule: Tentative Conclusions about Uncertain Democracies. Baltimore: Johns Hopkins University Press.