พุทธศาสนานิกายมหายานกับการพัฒนาตนและสังคมให้พ้นจากภาวะความเหงา

Main Article Content

วัชระ เกษทองมา

บทคัดย่อ

            บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้หลักคิดสำคัญของพระพุทธศาสนามหายานกับการพัฒนาตนและสังคมให้พ้นจากภาวะความเหงา (Loneliness) โดยได้เรียบเรียงเชิงพรรณนาในประเด็นและโวหาร (Descriptive writing) ตั้งแต่จุดเริ่มต้นนิกายของพระพุทธศาสนา หลักคิด การฝึกปฏิบัติตนตามแนวโพธิจิต และการนำหลักธรรมมหายานมาประยุกต์ให้เข้ากับการพัฒนาตนและสังคม เชื่อมโยงอธิบายประเด็นทางสุขภาพกับภาวะความเหงาของปัจเจกบุคคล พบว่า การแบ่งนิกายทางพุทธศาสนามีตั้งแต่ครั้งพระพุทธเจ้าปรินิพานไม่นานและมีการสังคายานาเรื่อยมา หลักคิดพระพุทธศาสนามหายานมีความเชื่อโพธิจิตที่มีอยู่ในตนผ่านการอธิบาย คือ หลักตรียานและตรีกายที่สามารถพัฒนาตัวเองให้เกิดภาวะเป็นปกติดีได้ด้วยการเข้าใจตน เข้าใจการปฏิบัติภาวนาและเรียนรู้ความเป็นธรรมชาติของสังคมการเปลี่ยนแปลงตามกฎธรรมชาติ เมื่อเข้าใจตนอย่างถ่องแท้และการมีปฏิสัมพันธ์ในสังคมโดยมีแนวคิดของสงฆ์มหายานเป็นแบบอย่าง ทำให้เข้าใจสิ่งแวดล้อม สังคม วัฒนธรรมการใช้ชีวิตร่วมกันในบริบทที่แตกต่างได้ สะท้อนให้ภาวะความเหงาซึ่งมีหลายรูปแบบ อาทิ ความเหงาชีวิตประจำวัน ความเหงาในสถานการณ์และเหงาแบบเรื้อรังได้ลดลงพร้อมกับสามารถเข้าใจตนเอง สังคม อยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข โดยบทความมีข้อเสนอแนะถึงการศึกษาถึงผลกระทบในกลุ่มที่จำกัดมาขึ้น ศึกษาเปรียบเทียบหลักธรรมของแต่ละนิกายและข้อจำกัดในบริบทที่แตกต่างในพื้นที่ตามความเหมาะสม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เกษทองมา ว. (2025). พุทธศาสนานิกายมหายานกับการพัฒนาตนและสังคมให้พ้นจากภาวะความเหงา. วารสารศรีสุวรรณภูมิปริทรรศน์, 3(2), 109–119. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/JSBR/article/view/1722
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ประกาศคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เรื่องธรรมนูญว่าด้วยสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2559 (2559, 7 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 133 ตอนพิเศษ 284 ง, หน้า 6.

พระราชปริยัติกวี (สมจินต์ สมฺมาปญฺโญ). (2553). คัมภีร์มหายาน ลังกาวตารสูตร (หนังสือแปลและเรียบเรียง). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระวิชิต ธมฺมชิโต. (2552). พุทธกระบวนทัศน์เพื่อสุขภาพกับการเยียวยาสังคม. (สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนส่งเสริมสุขภาพ). กรุงเทพฯ: แผนงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คคส.) คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหิดล. (2562). Lonely in the Deep: เจาะลึกตลาดคนเหงา CMMU Marketing Conference. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://km.cm.mahidol.ac.th/archives/9470 [25 ธันวาคม 2562].

รัญชิดา ซุ้นจ้าย และคณะ. (2562). ความเหงาในนักศึกษาที่มีพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์. วารสารจิตวิทยาคลินิก, 50(2): 29-44.

เศรษฐพงษ์ จงสงวน. (2548). โพธิสัตว์ศีลฝ่ายคฤหัสถ์ในพระสูตรมหายาน. ในเอกสารประกอบการสัมมนาเรื่อง “พระโพธิสัตว์ในโลกปัจจุบัน”. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เสถียร โพธินันทะ. (2541). ปรัชญามหายาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สุชีพ ปัญญานุภาพ. (2539). พระไตรปิฎกฉบับสำหรับประชาชน. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สุมาลี มหณรงค์ชัย. (2546). พุทธศาสนามหายาน. กรุงเทพฯ: ศยาม.

อรัสธรรม ดีระดอม. (2527). บทบาทของพระสงฆ์มหายานในการพัฒนาสังคม: ศึกษาเฉพาะกรณีพระสงฆ์จีนนิกายและอนัมนิกายในภาคกลางของประเทศไทย. วิทยานิพนธ์สังคมวิทยามหาบัณฑิต. คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อภิชัย โพธิ์ประสิทธิ์ศาสต์. (2539). พระพุทธศาสนามหายาน (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

Daniel Perlman and Letitia Anne Peplau. (1982). Theoretical approaches to Loneliness. Research article, researchGate, USA. (Uploaded on 2016).