การพัฒนาชุมชนต้นแบบเชิงพุทธเพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทรของคน 3 วัยในจังหวัดสุรินทร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพของชุมชนเชิงพุทธในการส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทรของคนสามวัย 2) พัฒนากิจกรรมเชิงพุทธที่เอื้อต่อการอยู่ร่วมกันของคนสามวัย และ 3) พัฒนารูปแบบชุมชนต้นแบบเชิงพุทธที่สามารถนำไปใช้และขยายผลได้ในบริบทพื้นที่จริงโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนาร่วมกับการวิจัยแบบผสานวิธี พื้นที่ศึกษา ได้แก่ ชุมชนวัดสว่างอารมณ์อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย เยาวชน คนวัยทำงานและผู้สูงอายุในชุมชนจำนวน 50 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูป/คน ได้แก่ ผู้นำชุมชน ผู้บริหารศูนย์การเรียนรู้ผู้เชี่ยวชาญด้านพุทธศาสนา ผู้บริหารโรงเรียนผู้สูงอายุ และนักวิชาการด้านสาธารณสุข เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุมชนเชิงพุทธมีศักยภาพด้านทุนทางสังคมและทุนทางวัฒนธรรมที่สำคัญ ได้แก่ วัด ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน และเครือข่ายประชาชน ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมความสัมพันธ์ การช่วยเหลือเกื้อกูล และการอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทรของคนสามวัยในชุมชน 2) การพัฒนากิจกรรมเชิงพุทธที่บูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนากับกิจกรรมชุมชน เช่น การทำบุญร่วมกัน กิจกรรมจิตอาสา การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างวัย และการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม ส่งผลให้เกิดความเข้าใจ ความสามัคคี และความเอื้ออาทรระหว่างเด็กและเยาวชน วัยทำงาน และผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น และ 3) ได้รูปแบบชุมชนต้นแบบเชิงพุทธที่เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การใช้วัดเป็นศูนย์กลางการพัฒนา การบูรณาการหลักธรรมในการดำเนินชีวิต และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือในชุมชนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในพื้นที่อื่นได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน อันจะนำไปสู่การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกช่วงวัยให้สามารถอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขและเกื้อกูลกันได้อย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ปรางทิพย์ มังธานี และคณะ. (2567). การจัดการความสุขในการทำงานยุคดิจิทัลของบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมของไทย. Journal of Modern Learning Development, 9(9): 115-128.
ปิยากร หวังมหาพร. (2567). โครงการระหว่างวัยด้านการศึกษาเพื่อการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมของผู้สูงอายุไทย. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 4(1): 1-12.
เผด็จการ กันแจ่ม และคณะ. (2568). การพัฒนาระบบการส่งเสริมการอยู่ร่วมกันของคนสามวัยโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 20(1): 132-142.
พระครูวินัยธรชวลิต อุตฺตโม (สุวรรณ จันทร์) และคณะ. (2568). รูปแบบการประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาเพื่อการเสริมสร้างความสุขแบบเรียบง่ายวิถีพุทธในสังคมดิจิทัล. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(11): 144-153.
พระมหาขวัญชัย เหมประไพ และคณะ. (2566). กลไกการสร้างสังคมสันติสุขระหว่างคน 3 วัยในมิติพระพุทธศาสนาของสังคมไทย. Journal of MCU Philosophy Review, 8(1): 257-270.
ระพีพรรณ คำหอม และคณะ. (2563). ความอยู่ดีมีสุขของครอบครัวไทยตามวงจรชีวิตครอบครัว: กรณีศึกษาภาคใต้. Journal of Social Work and Social Administration, 28(2): 24-59.
สายทิพย์ เหล่าทองมีสกุล. (2559). วิถีการดำเนินชีวิตและการทำงานของกลุ่มคน 3 ช่วงวัย: กรณีศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์, 42(2): 80-99.
สุธาสินี แสงมุกดา. (2565). การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อเสริมสร้างกระบวนการพัฒนาคุณภาพชีวิตสังคมผู้สูงวัยแบบวิถีพุทธ. Journal of Yanasangvorn Research Institute Mahamakut Buddhist University, 13(2): 59-70.
หทัยภัทร ตังกุลา และอัญญรัตน์ เชิงค้า. (2563). รูปแบบการสร้างจิตอาสาอย่างสร้างสรรค์เพื่อความเป็นพลเมืองที่ดีของสังคมไทย. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 1(1): 52-67.
อุทุมพร หลอดโค. (2558). กระบวนการจัดการความรู้ของศูนย์สามวัยสานใยรักแห่งครอบครัว. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1): 103-116.
