ผ้าบาติก: ชุมชนนวัตวิถีเชิงพุทธเพื่อยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนและสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันของชุมชนเมืองปัก จังหวัดนครราชสีมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัญหากระบวนการผลิตผ้าบาติกในชุมชนเมืองปัก จังหวัดนครราชสีมา 2. ศึกษากระบวนการยกระดับผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกด้วยชุมชนนวัตวิถีเชิงพุทธของชุมชนเมืองปัก จังหวัดนครราชสีมา และ 3. สร้างนวัตกรรมชุมชนเชิงพุทธผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกเพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันของชุมชนเมืองปัก จังหวัดนครราชสีมา การวิจัยเป็นแบบเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามวงจร 4 ขั้นตอน ใช้ประชากรที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมผ้าบาติกในชุมชนเมืองปักโดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง 50 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ผลิต ผู้เชี่ยวชาญ และผู้นำชุมชน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์ การสังเกต กิจกรรมอบรม และแบบประเมิน มีค่าความสอดคล้องของเครื่องมือ (IOC = 0.67–1.00) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การเปรียบเทียบ และการสังเคราะห์ เชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า สภาพปัญหากระบวนการผลิตผ้าบาติกของชุมชนเมืองปัก จังหวัดนครราชสีมา มีข้อจำกัดด้านทักษะ มาตรฐาน ทรัพยากร และเทคโนโลยี ทำให้คุณภาพไม่สม่ำเสมอ ต้นทุนสูง และแข่งขันได้จำกัด แม้มีทุนวัฒนธรรมเชิงพุทธ แต่ยังขาดกลไกจัดการเชิงระบบเพื่อความยั่งยืนการยกระดับผ้าบาติกชุมชนเมืองปักเป็นกระบวนการบูรณาการวัฒนธรรม ศาสนา และเศรษฐกิจบนฐานอัตลักษณ์เชิงพุทธ ทำให้ทุนวัฒนธรรมแปลงเป็นสมรรถนะเชิงกลยุทธ์ สร้างมูลค่าเพิ่มและความได้เปรียบในการแข่งขัน อย่างยั่งยืน ภายใต้กรอบ BCC–SCA Model การสร้างนวัตกรรมผ้าบาติกชุมชนเมืองปักเกิดจากการบูรณาการ ทุนวัฒนธรรม หลักธรรม การตีความใหม่ และการจัดการสมัยใหม่ พัฒนาเป็นโมเดลวงซ้อน 3 ชั้น เชื่อมฐานคิด สู่นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ กระบวนการ และ Storytelling สร้างอัตลักษณ์ แบรนด์ และทุนทางสังคม นำสู่ความ ได้เปรียบและความยั่งยืนทางเศรษฐกิจ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จีรวรรณ พัชรประกิติ และคณะ. (2567). การหาค่าเหมาะที่สุดของการผลิตผ้าบาติกโดยใช้วิธีซิมเพล็กซ์ อย่างรวดเร็ว. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 29(1): 147–159.
พรชัย ปานทุ่ง และคณะ. (2567). การพัฒนาผลิตภัณฑ์กระเป๋าผ้าบาติกแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านภูนก ตำบลบ้านตึก อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 15(2): 176–188.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุวิตา แก้วอารีลาภ & ปรัชญา กฤษณะพันธ์. (2561). กระบวนการสร้างสรรค์คอลเลคชั่นผ้าบาติก. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(3): 3245–3260.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2566). รายงานสถานการณ์วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ปี 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. New York, NY: United Nations.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2009). Indonesian batik: Intangible cultural heritage of humanity. Paris: UNESCO.
