การพัฒนาหลักสูตรออนไลน์ผ่านระบบ MOOC: การใช้ Generative AI กับงานวิจัยทางพระพุทธศาสนา

Main Article Content

พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม
เบญจมาศ สุวรรณวงศ์
พระอนันต์ อภินนฺโท (ผากา)

บทคัดย่อ

            การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์ความต้องการ มุมมอง และประสบการณ์ของนิสิต ระดับบัณฑิตศึกษาและผู้สอนต่อการเรียนรู้และการใช้ Generative AI ในงานวิจัยทางพระพุทธศาสนา  2. พัฒนาบทเรียนออนไลน์ผ่านระบบ MOOC เรื่อง “การใช้ Generative AI กับงานวิจัยทางพระพุทธศาสนา” สำหรับนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา และ 3.วิเคราะห์การรับรู้ ประสบการณ์การเรียนรู้ และความคิดเห็นของนิสิตระดับบัณฑิตศึกษาที่มีต่อบทเรียนดังกล่าว การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพควบคู่การวิจัยเชิงปฏิบัติการตามวงจร Plan–Action–Observe–Reflect ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ นิสิตระดับบัณฑิตศึกษาและผู้สอน มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา ประกอบด้วยนิสิต 40 คน ผู้สอน 10 คน ผู้เชี่ยวชาญ 5 คน และกลุ่มทดลอง 30 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างบทเรียน MOOC และแบบสะท้อนผล ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC 0.80–1.00) และได้รับการประเมินความ เหมาะสมในระดับสูง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสะท้อนและการสังเคราะห์เชิงตีความ


            ผลการวิจัยพบว่า 1) นิสิตและผู้สอนต้องการใช้ Generative AI เพื่อสนับสนุนการสืบค้น วิเคราะห์ และสังเคราะห์องค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนา ภายใต้กรอบจริยธรรมและความรับผิดชอบทางวิชาการ 2) บทเรียนออนไลน์ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยเนื้อหาเชิงประยุกต์ กิจกรรมแบบสืบสอบ การสะท้อนคิดเชิงวิพากษ์ และกรอบกำกับการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม โดยบูรณาการ ADDIE และสังเคราะห์เป็น RAISE Model เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้เชิงวิจัย 3) ผลการทดลองใช้สะท้อนการพัฒนาเชิงคุณภาพ นิสิตมีความมั่นใจในการใช้ AI อย่างมีวิจารณญาณ พัฒนาทักษะอภิปัญญาและการเรียนรู้แบบกำกับตนเอง และสามารถยกระดับคุณภาพงานวิจัยทางพระพุทธศาสนาในบริบทดิจิทัลได้อย่างเป็นรูปธรรม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รกฺขิตธมฺโม พ. . ., สุวรรณวงศ์ เ., & อภินนฺโท (ผากา) พ. . (2026). การพัฒนาหลักสูตรออนไลน์ผ่านระบบ MOOC: การใช้ Generative AI กับงานวิจัยทางพระพุทธศาสนา. วารสารศรีสุวรรณภูมิปริทรรศน์, 4(2), 299–311. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/JSBR/article/view/2635
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการ สภาการศึกษา.

ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (2558). การออกแบบการเรียนการสอนออนไลน์: หลักการ แนวคิด และการประยุกต์ใช้. เชียงใหม่: สำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุงและขยายความ). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Anderson, T., & Dron, J. (2011). Three generations of distance education pedagogy. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 12(3): 80-97.

Floridi, L., Cowls, J., Beltrametti, M., Chatila, R., Chazerand, P., Dignum, V., Luetge, C., Madelin, R., Pagallo, U., Rossi, F., Schafer, B., Valcke, P., & Vayena, E. (2018). AI 4 People An ethical framework for a good AI society: Opportunities, risks, principles, and recommendations. Minds and Machines, 28(4): 689–707.

Goodfellow, I., Bengio, Y., & Hinton, G. (2016). Deep learning. MIT Press.

Hollands, F.M., & Tirthali, D. (2014). MOOCs: Expectations and reality. Columbia University, Center for Benefit-Cost Studies of Education.

Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.

Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L.B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. Pearson.

Marton, F., & Säljö, R. (1976). On qualitative differences in learning: I-Outcome and process. British Journal of Educational Psychology, 46(1): 4–11.

Ogunleye, B., Zakariyyah, K.I., Ajao, O., Olayinka, O., & Sharma, H. (2024). A systematic review of generative AI for teaching and learning practice. Education Sciences, 14(6), Article 636.

UNESCO. (2020). Distance learning strategies in response to COVID-19 school closures. UNESCO. [Online]. Retrieved from: https://unesdoc.unesco.org/

Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., Gomez, A.N., Kaiser, Ł., & Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. In I. Guyon et al. (Eds.), Advances in Neural Information Processing Systems. (Vol. 30). Curran Associates.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. 3rd ed. Harper & Row.