แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเหนือผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างภาวะผู้นำตนเองของครู
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเหนือผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างภาวะผู้นำตนเองของครู โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยกำหนดกรอบแนวคิดจาก Manz และ Sims (2001) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเหนือผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่สามารถเสริมสร้างภาวะผู้นำตนเองของครู 7 ด้าน ได้แก่ 1. ด้านการทำให้บุคลากรเป็นผู้นำตนเอง ผู้บริหารควรส่งเสริม การมีส่วนร่วมของครูในการกำหนดเป้าหมาย วางแผน และประเมินงานของตนเอง เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการกำกับและพัฒนาตนเองอย่างเป็นระบบ 2. ด้านการแสดงเป็นแบบอย่างในการเป็นผู้นำตนเอง ผู้บริหารควรปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างด้านวินัย ความรับผิดชอบ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและความเชื่อมั่นให้ครูพัฒนาตนเอง 3. ด้านการกระตุ้นให้ตั้งเป้าหมายด้วยตนเอง ผู้บริหารควรใช้กระบวนการโค้ชและการให้คำปรึกษาเพื่อส่งเสริมให้ครูกำหนดเป้าหมายการทำงานด้วยตนเอง อันจะช่วยเสริมสร้างแรงจูงใจภายใน 4. ด้านการสร้างรูปแบบความคิดทางบวก ผู้บริหารควรสร้างบรรยากาศ การทำงานเชิงบวกที่เอื้อต่อการเรียนรู้จากความผิดพลาด เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นและความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงของครู 5. ด้านการอำนวยความสะดวกให้เกิดภาวะผู้นำตนเอง ผู้บริหารควรออกแบบโครงสร้างและกระบวนการทำงานที่เอื้อต่อการมอบอำนาจและการกำกับตนเอง เพื่อเพิ่มความคล่องตัวและความเป็นเจ้าของงานของครู 6. ด้านการสนับสนุนให้เกิดผู้นำตนเองโดยการสร้างทีมงาน ผู้บริหารควร ส่งเสริมการทำงานเป็นทีมและชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อพัฒนาภาวะผู้นำตนเองควบคู่กับภาวะผู้นำร่วมในองค์กรและ7. ด้านการอำนวยความสะดวกให้เกิดวัฒนธรรมของผู้นำผู้บริหารควรมุ่งสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ให้คุณค่ากับความเป็นผู้นำในทุกระดับ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานสภาวะการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
Bush, T. (2020). Theories of educational leadership and management. 5th ed. Sage.
Day, C., & Sammons, P. (2016). Successful school leadership. Education Development Trust.
Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4): 227–268.
DuFour, R., & Fullan, M. (2013). Cultures built to last: Systemic PLCs at work. Solution Tree.
Harris, A. (2013). Distributed leadership: Friend or foe? Educational Management Administration & Leadership, 41(5): 545–554.
Kolb, D.A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. (2nd ed.). Pearson Education.
Locke, E.A., & Latham, G.P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey. American Psychologist, 57(9): 705–717.
Manz, C.C., & Sims, H.P. (2001). The new super leadership: Leading others to lead themselves. Berrett-Koehler.
Neck, C.P., & Houghton, J.D. (2006). Two decades of self-leadership theory and research. Journal of Managerial Psychology, 21(4): 270–295.
OECD. (2021). Building a high-quality teaching profession: Lessons from around the world. OECD Publishing.
Schein, E.H. (2017). Organizational culture and leadership.5th ed. Wiley.
Seligman, M.E.P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
Spreitzer, G.M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 38(5): 1442–1465.
Yukl, G. (2013). Leadership in organizations. 8th ed. Pearson.