การมีส่วนร่วมของชุมชนบนความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา หลักความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมที่มุ่งเน้นให้ประชาชนทุกคนได้รับประโยชน์และมีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียมกันในการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและลดภาระทางสิ่งแวดล้อม เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่อคนรุ่นต่อไป โดยการศึกษานี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการรวมรวมข้อมูลปฐมภูมิจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 25 คน และข้อมูลทุติยภูมิจากข้อมูลเอกสาร งานวิจัย บทความ วารสาร หนังสือ กฎหมาย ระเบียบ ภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ
ผลจากการวิจัยพบว่า กลไกสำคัญที่จะผลักดันให้ชุมชนเกิดการมีส่วนร่วมในการกำจัดขยะมูลฝอย คือ กำหนดนโยบายสาธารณะด้านสิ่งแวดล้อม ให้เป็น “นโยบายพื้นฐาน” ในข้อบัญญัติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับ “หน้าที่ของพลเมือง” ในการป้องกัน หรือลดการใช้ ผลิตภัณฑ์ไม่ให้กลายเป็นของเสียเพื่อสร้าง “สังคมแห่งการหมุนเวียนทรัพยากร” นอกจากนี้ ควรปรับปรุงแก้ไขกฎหมายและข้อบัญญัติขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่นให้มีรายละเอียด ดังนี้ ประการแรก องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจัดทำแผนการจัดการขยะในเขตพื้นที่ของตน ซึ่งเรียกว่า “แผนจัดการขยะในชุมชน” ประการที่สอง กำหนดเป้าหมายการจัดการขยะบนพื้นฐานความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ประการที่สาม สนับสนุนกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชนในการกำจัดขยะด้วยการใช้รูปแบบของ “ธนาคารขยะ” ให้เหมาะสมกับบริบทและความต้องการของชุมชน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ.2566. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://www.pcd.go.th [16 มีนาคม 2568].
คณึงนิจ ศรีบัวเอี่ยม. (2560). ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: พี.เพรส.
วินดา เสริมเหลา และศุภวัฒนากร วงศ์ธนวสุ. (2564). ถอดบทเรียนความสำเร็จจากการจัดการขยะของประเทศญี่ปุ่น สิงคโปร์ เกาหลีใต้ และไต้หวัน, Journal of Modern Learning Development, 6(1): 234-249.
ธงพล พรหมสาขา ณ สกลนคร และอุ่นเรือน เล็กน้อย. (2564). การจัดการขยะชุมชนภายใต้แนวคิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารมนุษย์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(2): 362-373.
พิมพ์ชนก เผื่อนบิดา. (2565) ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอยที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยรามรำแหง.
ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การจัดการขยะมูลฝอย พ.ศ. 2567. (2567, 11 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 141 ตอนที่ 70 ง, หน้า 20-29.
พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537. (2537, 26 พฤศจิกายน). เล่มที่ 111 ตอนที่ 53, หน้า 11/2.
American Public Health Association, Environmental Justice (2025), [Online]. Retrieved from: https://www.apha.org/topics-and-issues/environmental-health/environmental-justice. [22 November 2025].
Executive Office of the President. (2023). Executive Order 14096 of April 21, 2023: Revitalizing Our Nation's Commitment to Environmental Justice for All, Section 2(B). [Online]. Retrieved from: https://www.federalregister.gov/documents/2023/04/26/2023-08955/revitalizing-our-nations-commitment-to-environmental-justice-for-all. [22 November 2025].
Commission for Environmental Cooperation. (2024). Environmental Justice: Originals, Evolution, and Common Grounds in North America. Research Report. Commission for Environmental Cooperation.
Eliana Lara. (2022). Impact of Community Engagement and Political Leadership on Environmental Justice. Master’s thesis. California State University, Faculty of Public Administration.
Ittisak Jirapornvaree and Eakgalak Kanjananiyom. (2021). Environment Management Approches in Japan: Institutional Policy and Case Study. Integrated Innovation Development Management Journal, 1, 6-12.
Sacoby M. Wilson et al. (2015). Environmental Justice Radar: A Tool for Community-Based Mapping to Increase Environmental Awareness and Participatory Decision Making, Johns Hopkins University Press, 9(3), 439-455.
Monica Ramirez-Andreotta (2019). Environmental Engineering for the 21st Century: Increasing Diversity and Community Participation to Achieve Environmental and Social Justice, Environmental Engineering Science, 38(5), 288-297.
Margaret McKean, Environmental Protest and Citizen Politics in Japan, University of California Press.
Basic Act on the Environment (Act No.91 of 1993) Last version: Act No.50 of 2018.
Act on Waste Management and Public Cleaning (Act No.1437 of 1970) Last version: Act No.68 of 2022.
