ผลตอบแทนทางสังคม SROI จากการจัดงานประกวดควายงาม ชิงถ้วยพระราชทาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment: SROI) จากการจัดงานประกวดควายงามชิงถ้วยพระราชทาน จังหวัดอุดรธานี โดยใช้กรอบ SROI หกขั้นตอนของ Nicholls และคณะ รูปแบบที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบผสมผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ บุคคลและกลุ่มที่มีบทบาทเกี่ยวข้องโดยตรงกับการจัดงานประกวดควายงาม จำนวน 30 คน (สัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์) ซึ่งได้สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และบางส่วนใช้ การสุ่มแบบลูกโซ่ (Snowball Sampling) เพื่อเข้าถึงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องสำคัญในเชิงบริบทนอกจากนี้ยังมีการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มนักท่องเที่ยวจำนวน 436 คน โดยใช้การ สุ่มแบบบังเอิญ (Accidental Sampling) และคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตรของ Yamane ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามเชิงโครงสร้าง, แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง, การสนทนากลุ่มและการสังเกตการณ์ภาคสนาม ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา และข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลจากการวิจัยพบว่า งบลงทุนขององค์การบริหารส่วนจังหวัด 4,845,000 บาท สร้างผลประโยชน์รวม 10,628,000 บาท ครอบคลุมมิติ (1) เศรษฐกิจ: รายได้หมุนเวียน 9,585,000 บาทจากการซื้อ-ขายควาย การท่องเที่ยว และธุรกิจรายรอบ (2) สังคม: คุณค่าด้านทุนวัฒนธรรมและความภาคภูมิใจของชุมชน 469,000 บาท โดยนักท่องเที่ยว 83 % พึงพอใจมาก และ 36 % ระบุว่าได้เรียนรู้วิถีควายไทย และ (3) สิ่งแวดล้อม: มูลค่าการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานภูมิทัศน์เพื่อสวัสดิภาพสัตว์ 575,000 บาท ส่งผลให้อัตราส่วน SROI เท่ากับ 2.19 หมายความว่าเงินลงทุนทุก 1 บาทสร้างคุณค่ากลับคืน 2.19 บาท ผลลัพธ์นี้ แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมวัฒนธรรมท้องถิ่นสามารถเป็นกลไก Soft Power ที่สอดคล้องกับ SDG 11 ในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและอนุรักษ์วัฒนธรรมอัตลักษณ์ท้องถิ่น ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย คือ หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่นควรบูรณาการกรอบ SROI เป็นเครื่องมือชี้วัดความคุ้มค่าก่อนอนุมัติงบประมาณกิจกรรมวัฒนธรรม และผู้จัดงานควรเพิ่มกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อขยายคุณค่าทางสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
คงศักดิ์ ตุ้ยสืบ และต่อศักดิ์ โกษาวัง. (2568). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ของโครงการการยกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อการพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของชุมชนตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่. Trends of Humanities and Social Sciences Research, 13(1), 123-140.
ใจบุญ แย้มยิ้ม. (2565). การสร้างสรรค์เทศกาลศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ. ศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 17(2), 150-174.
ณัฏฐ์กฤษณ์ สิงโตทอง, ถนัด ยันต์ทอง, ในตะวัน กำหอม และกฤษดา นิยมทอง. (2568). คอสเพลย์: การแสดงอัตลักษณ์ในสังคมพหุวัฒนธรรมกับการบูรณาการองค์ความรู้เพื่อการสอนกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนโพธิสารพิทยากร เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. วารสารสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม, 6(1), 88-99.
ดวงฤทธิ์ เบ็ญจาธิ และกุลชัย รุ่งเรือง. (2566). การขับเคลื่อน Soft Power: อัตลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดชุมพร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(5), 1922-1935.
นภาพร หงส์ภักดี และสืบพงศ์ หงส์ภักดี. (2566). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนสำหรับโครงการพัฒนาผู้ประกอบการทางวัฒนธรรมด้านภูมิปัญญาการทำเทียนในพื้นที่ย่านเมืองเก่าจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 13(3), 149-167.
พูนศักดิ์ กมล. (2568). ศึกษาแนวคิด Soft Powerพลังละมุนในปรากฏการณ์ความขัดแย้ง. วารสารสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม, 6(1), 125-134.
Birkenkötter, H. (2023). Make cities and human settlements inclusive, safe, resilient, and sustainable. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/law/9780192885173.003.0012.
Fang, Y., Jiao, W., Feng, L., Liu, J., & Zhang, X. (2021). A comprehensive evaluation of urban cultural soft power for the Silk Road Economic Belt. Critical Arts, 35(2), 100–115. https://doi.org/10.1080/02560046.2021.1919163.
Haas, P. M., & Ivanovskis, N. (2022). Prospects for implementing the SDGs. Current Opinion in Environmental Sustainability, 56, 101-176.
Kumar, S., & Banke-Thomas, A. (2016). Social return on investment (SROI): An innovative approach to sustainable development goals for sexual and reproductive health programming in sub-Saharan Africa. African Journal of Reproductive Health, 20(3), 85–93.
Nicholls, A., Nicholls, J., & Paton, R. (2015). Measuring social impact. In Social finance (pp. 253-281). Oxford University Press.
Swartz, D. L. (n.d.). Cultural Capital. https://doi.org/10.1093/obo/9780199756384-0209.
Watson, K. J., Evans, J., Karvonen, A., & Whitley, T. (2016). Capturing the social value of buildings: The promise of Social Return on Investment (SROI). Building and Environment, 103, 289-301.
Yigit, S. (2024). Soft power. In Soft power (pp. 163-178). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-2444-8.ch011.
