จริยธรรมของผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21

ผู้แต่ง

  • พระมหาโยธิน มหาวีโร (มาศสุข) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช
  • พระมหาประทิ่น เขมจารี (ทองน้ำแก้ว) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช
  • แสงสุรีย์ ทองขาว มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช

คำสำคัญ:

จริยธรรม, ผู้นำทางการศึกษา, ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอเนื้อหาความเป็นผู้นำที่ดีประกอบด้วยพื้นฐานของจริยธรรม และผู้นำเป็นสิ่งที่หยั่งลึกในรากฐานที่เน้นความเป็นเฉพาะตัวถือว่าผู้นำเป็นผู้มีความสำคัญอันดับแรก และเป็นบุคคลที่มีอำนาจ ผู้นำทางการศึกษาเป็นบุคคลที่จะนำโรงเรียนหรือสถานศึกษาไปสู่ความเป็นเลิศแบบมีประสิทธิผล บทบาทผู้นำทางการศึกษามีความสำคัญในการบริหารจัดการ จึงจำเป็นต้องมีความสามารถ มีศักยภาพ มีสมรรถภาพ และมีคุณลักษณะที่เอื้อต่อการจัดการศึกษาให้บรรลุจุดมุ่งหมาย กล่าวคือ ต้องมีจริยธรรม โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วแบบสังคมพหุวัฒนธรรม ความต้องการส่วนบุคคลมีเพิ่มมากขึ้นในยุคดิจิทัล หรือในศตวรรษที่ 21 นี้ เช่น ทุนนิยม วัตถุนิยม สังคมนิยมในรูปแบบต่าง ๆ ทำให้ผู้นำเกิดการหยั่งคิดหรือตระหนักในเรื่องของจริยธรรม ซึ่งส่งผลให้ผู้ตามมีทัศนคติในทางลบ และมีมุมมองต่อผู้นำของตนเองไปในทางไม่ดีเมื่อเกิดความคิดขึ้นแบบนั้นแล้ว ย่อมส่งผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ต่าง ๆ ตามมาอาจเกิดความเสียหายต่อภาพลักษณ์ขององค์กร หรือระบบการศึกษาโดยเฉพาะผู้เรียนอาจได้รับผลกระทบในทางตรงหรือทางอ้อมเพราะผู้นำขาดจริยธรรม ดังนั้น ผู้เขียนได้นำเสนอจริยธรรมของผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยกล่าวถึงความหมายของจริยธรรม ความหมายของผู้นำ ความหมายของการศึกษา แนวคิดหรือทฤษฎีเพื่อความเข้าใจจริยธรรมของผู้นำทางการศึกษา และนำเสนอทัศนในมุมของศาสนา ว่าด้วยจริยธรรมมีรากฐานมาจากหลักธรรมหรือคำสอนของศาสนาเป็นพื้นฐาน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

จิราวรรณ อนันตพัฒน์., และศันสนีย์ จะสุวรรณ. (2564). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. ใน อนันตพัฒน์ (บ.ก.), การประชุมวิชาการนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14. (1044-1053) บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2549). การเป็นผู้นำที่มีจริยธรรม. วารสารนักบริหาร, 26(3), 20 - 25.

ซิสเตอร์กาญจนา สิงห์สา. (2567, 4 มิถุนายน). สัมภาษณ์โดย แสงสุรีย์ ทองขาว [การจดบันทึก]. ผู้อำนวยการโรงเรียนเซนต์ราฟาแอล, สมุทรปราการ.

พงศ์สวัสดิ์ ราชจันทร์. (2565). ประเด็นคัดสรรว่าด้วยความหมายและความสำคัญสำหรับการศึกษาภาวะผู้นำ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(2), 365 - 378.

พระมหาสมบูรณ์ สุธมฺโม (ทองแก้ว). (2557). บทบาทของผู้บริหารในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 1(1), 89 - 102.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74. หนา 1 - 23.

พระมหาพีชายมก์ ปริปุณฺโณ. (2567, 2 มิถุนายน). สัมภาษณ์โดย แสงสุรีย์ ทองขาว [การจดบันทึก]. รักษาการผู้อำนวยการโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโสธรวราราม, ฉะเชิงเทรา.

พระมหาอำพล ชัยสารีและคณะ. (2565). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 กับความเชื่อมั่นในตนเอง. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 417 - 436.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั้นส์.

สมจินต์ มุสิกรังศรี และศัจนันท์ แก้ววงศ์ศรี. (2564). คุณสมบัติของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ในโรงเรียนมัธยมศึกษาสหวิทยาเขตสองทะเล จังหวัดสงขลา = The Qualifications of Educational Institution Administrators in the 21st Century in Secondary Schools the Song Thalae Consortium, Songkhla Province. สงขลา: มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

สมมาตร์ เสถียร และคณะ. 2554. การวิเคราะห์เนื้อหาจริยธรรมที่ปรากฏในพระคริสตธรรมคัมภีร์ ภาคพันธสัญญาเดิม หมวดบทกวีและวรรณกรรมปัญญา. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 4(2), 67 - 79.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2565). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 44). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2514). ประมวลพระนิพนธ์: การศึกษา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

สำเนียง ยอดคีรี. (2560). จริยศาสตร์, จริยธรรม และคุณธรรมตามแนวความคิดของนักปรัชญา. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 22(2), 37 - 53.

สมชาย เทพแสง. (2565). ผู้นำคุณภาพ หัวใจสำคัญในการสร้างคุณภาพการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2568 จาก http://www.inspect6.moe.go.th/adisai/QualityLeadership.htm

สุธี สุทธิสมบูรณ์ และสมาน รังสิโยกฤษณ์. (2564). หลักการบริหารเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 16.) กรุงเทพฯ: ประชาชน.

อับดุลเลาะ เจ๊ะหลง. (2564). จิตลักษณะภาวะผู้นำในการพัฒนาเยาวชนมุสลิมในศตวรรษที่ 21 สำหรับผู้นำมุสลิมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารสาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 1(4), 1 - 14.

อินถา ศิริวรรณ. (2557). รูปแบบของภาวะผู้นำทางการศึกษา. (สารนิพนธ์). จาก http://pbs.mcu.ac.th/wp-content/uploads/2018/02/00157_33_2557

Clint, Frank. (2019). What is Educational Leadership? - Concepts & Theories. Retrieved from https://study.com/academy/lesson/what-is-educational-leadership-concepts- theories.html.

Guru. (2556, 26 พฤศจิกายน). การศึกษา หมายถึง?. จาก https://guru.sanook.com/24034/

Northouse, Peter G. (2007). Leadership Theory and Practice. (3rd ed.). Western Michigan University: SAGE Publications.

Pratummapidok. (1997). Leadership is Important to People Development, Developing Countries. (2nd ed.). Bangkok: Thammapha.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

มหาวีโร (มาศสุข) พ., เขมจารี (ทองน้ำแก้ว) พ., & ทองขาว แ. (2025). จริยธรรมของผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารพุทธนวัตกรรมการศึกษา, 1(1), 31–42. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/jbei/article/view/1717