การพัฒนาศูนย์การเรียนรู้พุทธศิลปะสร้างสรรค์ภายใต้ยุทธศาสตร์เชียงรายเมืองศิลปะ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาและรวบรวมฐานข้อมูล รูปแบบ กระแสความเคลื่อนไหวสังคมศิลปะที่เกิดขึ้นทั่วไป และภายในจังหวัดเชียงราย “ภายใต้ยุทธศาสตร์เชียงรายเมืองศิลปะ (The City of Art) ปี 2567” 2) สังเคราะห์และวางแผนจัดการองค์ความรู้ในรูปแบบที่เกี่ยวข้องใน“พุทธศิลป์” โดยใช้กรณีทดลองการเรียนการสอนภายในหลักสูตรพุทธศิลปกรรมภายในปีการศึกษา 2567 3) สร้างระบบศูนย์การเรียนรู้ ทดลองสร้างโมเดลการจัดการเรียนการสอนภายในรายวิชาที่เป็นการเตรียมพร้อมและสร้างทักษะเชิงประสบการณ์ และ 4) นำเสนอผลผลิตจากระบบรวมศูนย์การเรียนรู้จากหลักสูตรพุทธศิลปกรรม ในรูปแบบการจัดกิจกรรมนิทรรศการพุทธศิลป์ “มงคล” และนิทรรศการ
“รอยพระพุทธบาท” การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 20 คน ประกอบด้วย คณาจารย์ ศิลปินท้องถิ่น และนักศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา  

ผลการวิจัยพบว่า

1) ด้านฐานข้อมูลและกระแสความเคลื่อนไหว การพัฒนาและส่งเสริมศิลปะภายในจังหวัดเชียงรายภายใต้ยุทธศาสตร์ “เชียงรายเมืองศิลปะ” ปี 2567 มีแนวโน้มเติบโตเป็นศูนย์กลางศิลปะสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะศิลปะที่สะท้อนอัตลักษณ์ทางศาสนาและวัฒนธรรม

2) ด้านการสังเคราะห์และวางแผนจัดการองค์ความรู้ ได้พัฒนาหลักสูตรพุทธศิลปกรรม ภายในปีการศึกษา 2567 ที่บูรณาการทฤษฎีและการปฏิบัติจริง พร้อมทั้งนำเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลมาประยุกต์ใช้เพื่อความร่วมสมัย

3) ด้านการสร้างระบบศูนย์การเรียนรู้ เกิดโมเดลศูนย์การเรียนรู้แบบปฏิบัติการ (Experiential Learning Center) ที่ใช้การเรียนรู้จากการลงมือทำ (Learning by Doing) เป็นฐานในการเตรียมพร้อมทักษะวิชาชีพ

4) ด้านการนำเสนอผลผลิต ผลลัพธ์จากหลักสูตรได้ถูกนำเสนอสู่สาธารณะผ่านนิทรรศการ “มงคล” และ “รอยพระพุทธบาท” ซึ่งสะท้อนความเชื่อและสัญลักษณ์ในบริบทเชียงราย โดยได้รับการตอบรับอย่างดีจากชุมชนและสามารถต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้