บทบาทพระเกจิอาจารย์กับการพัฒนาวัดสู่แหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงศาสนา กรณีวัดป่าไทรทอง อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อนำเสนอการศึกษาบทบาทของพระเกจิอาจารย์ในการพัฒนาวัดไทรทองให้เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาในระดับชุมชนท้องถิ่น โดยเน้นการวิเคราะห์ในมิติของการเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ การส่งเสริมการเรียนรู้แบบองค์รวม และการขับเคลื่อนพัฒนาท้องถิ่นผ่านมิติศาสนาและวัฒนธรรม

ผลการศึกษาพบว่า

วัดทรายทองได้กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของชุมชน ทั้งในด้านศาสนา การศึกษา วัฒนธรรม และเศรษฐกิจของท้องถิ่น โดยมีการดำเนินงานที่สอดคล้องกับแนวทางพระพุทธศาสนาอย่างมั่นคงและต่อเนื่อง ซึ่งสามารถสรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ 1) การพัฒนาวัดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน ได้แก่ วัดทรายทองมีบทบาทในการจัดกิจกรรมด้านการศึกษาพระพุทธศาสนา การอบรมคุณธรรมจริยธรรมแก่เยาวชน การจัดนิทรรศการภูมิปัญญาท้องถิ่น และการให้ความรู้ด้านวัฒนธรรมพื้นบ้านแก่ชุมชนอย่างเป็นระบบ 2) การส่งเสริมวัดทรายทองให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนา ได้แก่ วัดมีการจัดงานบุญประเพณีประจำปี การบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถาน และการประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง จนสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวและศรัทธาสาธุชนจากพื้นที่ใกล้เคียงและต่างจังหวัดให้เข้ามาร่วมกิจกรรมทางศาสนาและท่องเที่ยวได้อย่างต่อเนื่อง 3) บทบาทของพระเกจิอาจารย์ในมิติต่าง ๆ ได้แก่ พระเกจิอาจารย์ในวัดมีบทบาททั้งด้านการศึกษา การส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณี การกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก และการพัฒนาจิตวิญญาณของประชาชน โดยใช้หลักธรรมและความเชื่อพื้นบ้านอย่างกลมกลืน ส่งผลให้ชุมชนมีความสามัคคีและมีความสุขทางใจ 4) ปัจจัยความสำเร็จและอุปสรรค ได้แก่ ความสำเร็จของวัดทรายทองเกิดจากภาวะผู้นำของพระภิกษุ ความร่วมมือจากชุมชน และการบริหารจัดการอย่างมีเป้าหมาย ส่วนอุปสรรคที่พบ ได้แก่ การขาดงบประมาณ การขาดบุคลากรเฉพาะด้าน และผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงของสังคมสมัยใหม่ โดยสรุป วัดทรายทองมิได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น หากแต่ได้กลายเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ การอนุรักษ์วัฒนธรรม การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน และเป็นรากฐานสำคัญในการเสริมสร้างจิตวิญญาณและความสัมพันธ์อันดีในสังคมและชุมชน