เหล้าเก่าในขวด (พ.ศ.) ใหม่ บทวิเคราะห์ความย้อนแย้งของหลักสูตรการศึกษาประถมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช 2568 ภายใต้กับดักเชิงโครงสร้างเดิม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้วิเคราะห์ความย้อนแย้งของหลักสูตรการศึกษาประถมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช ๒๕๖๘ ที่มุ่งหวังเปลี่ยนผ่านระบบการศึกษาไทยสู่การจัดการศึกษาฐานสมรรถนะ (Competency-based Education) เพื่อตอบสนองต่อความท้าทายในโลกยุค BANI World ผลการวิเคราะห์พบว่าหลักสูตรดังกล่าวยังติดอยู่ภายใต้กับดักเชิงโครงสร้างเดิม โดยปรากฏ "อภินิหารทางคณิตศาสตร์" ของจำนวนตัวชี้วัดที่ยังคงเท่าเดิมคือ 2,056 ตัว แม้จะมีการแบ่งเป็นตัวชี้วัดระหว่างทางและปลายทาง แต่ในทางปฏิบัติไม่ได้ช่วยลดภาระงานจริงของครูและผู้เรียน นอกจากนี้ บทความยังชี้ให้เห็นสภาวะ "Thesaurus Education" หรือการนำคำศัพท์เดิมมานิยามใหม่ แต่ไส้ในยังคงยึดติดกับเนื้อหา (Content-based) และการประเมินผลแบบรายการตรวจสอบ (Checklist-driven) เช่น การนับจำนวนคำศัพท์ในชั้น ป.๑ และข้อกำหนดเนื้อหาคณิตศาสตร์ที่ยิบย่อย ซึ่งสวนทางกับเป้าหมายการสร้างสมรรถนะการคิดเชิงวิพากษ์และการใช้เหตุผลในสถานการณ์ใหม่
ข้อเสนอแนะสำคัญคือการใช้ความยืดหยุ่นเชิงโครงสร้างเพื่อเปลี่ยนจากการเน้นเนื้อหาสู่การเรียนรู้ในบริบทจริง (Contextualized Reading) และการบูรณาการคณิตศาสตร์ผ่านโครงงานเพื่อสร้างเครื่องมือทางปัญญามากกว่าการหาคำตอบที่ถูกต้อง บทสรุปเน้นย้ำว่าหากรัฐยังไม่กล้าตัดทิ้งเนื้อหาที่ซ้ำซ้อนและลดภาระตัวชี้วัดที่เกินจำเป็น หลักสูตรนี้จะเป็นเพียงการนำ "เหล้าเก่าในขวดใหม่" ที่ไม่สามารถพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนเพื่อเอาตัวรอดในโลกความจริงได้อย่างแท้จริง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๖๘). คู่มือการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาประถมศึกษาตอนต้น (ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-๓) พุทธศักราช ๒๕๖๘. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (๒๕๖๘). หลักสูตรการศึกษาประถมศึกษาตอนต้น (ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-๓) พุทธศักราช ๒๕๖๘. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (๒๕๖๙). เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
Translated Thai References
Bureau of Academic Affairs and Educational Standards. (2026). Document for the Workshop on School Curriculum Development. Bangkok: Office of the Basic Education Commission. (in Thai).
Ministry of Education. (2008). The Basic Education Core Curriculum B.E. 2551. Bangkok: Agricultural Co-operative Federation of Thailand. (in Thai).
Ministry of Education. (2025). Learning Management Manual for the Lower Primary Education Curriculum (Grade 1-3) B.E. 2568. Bangkok: Office of the Basic Education Commission. (in Thai).
Office of the Basic Education Commission. (2025). Lower Primary Education Curriculum (Grade 1-3) B.E. 2568. Bangkok: Ministry of Education. (in Thai)
ภาษาอังกฤษ
Eurydice. (2009). TESE – Thesaurus for education systems in Europe (2009 ed.). Brussels: European Commission; Education, Audiovisual and Culture Executive Agency.https://doi.org/10.2797/24822
