การบริหารสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3 2) ศึกษาแนวทางการบริหารสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3 3) นำเสนอและประเมินแนวทางการบริหารสภาพ แวดล้อมการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขา ของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3 ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก สัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 15 คน ผู้เชี่ยวชาญในการให้ข้อมูลเชิงลึก จำนวน 5 รูป/คน สนทนากลุ่มโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัยและแบบประเมินการสนทนากลุ่ม
ผลจากการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง มีการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้โดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล เปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมายและเรียนรู้ด้วยตนเอง ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย เน้นการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหาและการลงมือปฏิบัติจริง ครูทำหน้าที่สนับสนุนและให้ข้อเสนอแนะอย่างต่อเนื่อง พร้อมจัดบรรยากาศ สื่อ แหล่งเรียนรู้ และเทคโนโลยีที่เอื้อต่อการเรียนรู้ รวมทั้งบูรณาการการเรียนรู้ร่วมกับชุมชนเพื่อพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดจากผู้เรียนที่ขาดทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง ความแตกต่างระหว่างผู้เรียนที่สูง ภาระงานครู และข้อจำกัดด้านทรัพยากร เวลา และงบประมาณ รวมถึงทักษะของครูและความต่อเนื่องในการทำงานร่วมกับชุมชน ส่งผลให้การพัฒนาผู้เรียนยังไม่บรรลุเป้าหมายตามที่คาดหวัง 2) แนวทางการบริหารสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง ได้แก่ โดยมี 5 ขั้นตอนในการบริหาร คือ (1) การวางแผน (2) การจัดองค์การ (3) การจัดบุคคลเข้าทำงาน (4) การดำเนินงาน (5) การติดตามและประเมินผล โดยมีการบูรณาการตามหลักไตรสิกขา มาใช้ในการบริหารสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ ดังนี้ ศีล คือ การฝึกหรือควบคุมพฤติกรรมให้มีระเบียบวินัย ผ่านการทำงานอย่างมีวินัย โปร่งใส และปฏิบัติตามระเบียบวาระและหน้าที่ของคณะทำงานอย่างเคร่งครัด สมาธิ คือ การฝึกจิตให้ตั้งมั่น มีความคิดแน่วแน่ ด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลความต้องการของผู้เรียน บริบทชุมชน และทรัพยากรที่มีอย่างตั้งใจและรอบด้าน ช่วยให้การกำหนดเป้าหมายและแนวทางพัฒนามีความชัดเจน สอดคล้อง และปฏิบัติได้จริง และปัญญา คือ การสร้างองค์ความรู้ผ่านการสังเคราะห์ข้อมูล เพื่อออกแบบแผนพัฒนาที่ครอบคลุม และตัดสินใจ วิเคราะห์ความเหมาะสม และสร้างการเรียนรู้ร่วมกัน 3) ผลการนำเสนอและประเมินแนวทางการบริหารสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขา ของโรงเรียนในเครือข่ายบ้านส้อง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3 โดยผู้ทรงคุณวุฒิ เห็นว่ามีความเหมาะสม มีความเป็นไปได้ และมีความเป็นประโยชน์
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิตติพัฒน์ ศรีชัย. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาร่วมกับแนวคิดจิตปัญญา ศึกษาเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะของความเป็นพลเมืองดีสำหรับนักเรียนประกาศนียบัตรวิชาชีพ. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ชนกพร ฟักสังข์. (2564). รูปแบบการให้ข้อมูลย้อนกลับ เพื่อส่งเสริมทักษะการเขียนเชิงวิเคราะห์สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 36(3): 1-11.
ธเนศ ขำเกิด. (2553). การจัดบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมที่ดีในโรงเรียน. วารสารวิทยาจารย์, 88(3): 126.
นิตยา แก่นพุฒ. (2562). การบริหารสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาขนาดใหญ่พิเศษของโรงเรียนกาญจนา-นุเคราะห์. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, ภาควิชา การบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระปลัดเขตขันท์ คนงานดี และศักดิ์ดา งานหมั่น. (2567). การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่สนับสนุนการพัฒนาผู้เรียน. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(2): 471–482.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2545 (ฉบับที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุทิน พรมสี. (2558). การบริหารงานอาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน. กรุงเทพฯ: พิมพ์ลักษณ์การพิมพ์.
สุวรรณี โภชากรณ์. (2553). ความต้องการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของพนักงานในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยาง ในประเทศไทย. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร ฉบับพิเศษ, การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 5: 107-116.
อาทิตย์ ทองคำ. (2564). รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานอย่างมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนของจังหวัดนนทบุรี. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 36(3): 12-20.
อารียา สตารัตน์. (2556). การจัดสภาพแวดล้อมในโรงเรียนของโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตราชเทวี. สารนิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.