พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน2) เปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน ที่จำแนกตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน และ 3) ข้อเสนอแนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน กลุ่มตัวอย่าง คือ หัวหน้าครัวเรือนที่อาศัยอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม จำนวน 320 คน ด้วยการใช้สูตรของ Yamane ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ บุคคลที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะทั้งในระดับนโยบาย การปฏิบัติ จำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 5 คน ผู้นำชุมชน จำนวน 4 คน ผู้ปฏิบัติงานด้านการจัดการขยะ จำนวน 3 คน และตัวแทนประชาชนในพื้นที่ จำนวน 3 คน ผู้วิจัยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ จำนวน ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูล ทดสอบสมมติฐาน โดยใช้สถิติค่าที (t-test) และใช้สถิติเอฟ (f-test)
ผลการวิจัยพบว่า 1. พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.67) และเมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการหลีกเลี่ยงวัสดุที่ทำลายยาก โดยทำตนเป็น แบบอย่างและสร้างพฤติกรรมสุขภาพในชุมชน (
= 3.81) รองลงมา คือ ด้านการลดการเกิดขยะมูลฝอย (
= 3.64) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ ด้านการนำกลับมาใช้ใหม่ (
= 3.61) 2. ผลการวิเคราะห์การเปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู ที่จำแนกตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน โดยภาพรวม พบว่า หัวหน้าครัวเรือนที่มีเพศต่างกัน มีพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนหัวหน้าครัวเรือนที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือนต่างกัน มีพฤติกรรม การจัดการขยะมูลฝอยในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภูไม่แตกต่างกัน 3. แนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล ป่าไม้งาม เน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนในการลดและคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง การส่งเสริมความรู้เรื่องการจัดการขยะตามหลัก 3Rs (Reduce Reuse Recycle) การจัดตั้งธนาคารขยะและการนำขยะอินทรีย์ มาทำปุ๋ยหมัก รวมทั้งการสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดถังขยะ ระบบเก็บขนขยะ และกิจกรรมรณรงค์ต่างๆ เพื่อให้การจัดการขยะมีประสิทธิภาพและยั่งยืนในชุมชน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2566). รายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมประจำปี 2566. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://epo01.pcd.go.th/
กรมควบคุมมลพิษ. (2563). ประกาศกรมควบคุมมลพิษ เรื่อง มาตรฐานการจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2563. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.pcd.go.th
ชฎาพร ยางเงิน. (2568). การศึกษาแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยในชุมชนเทศบาลร่วมใจสามัคคี อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการและวิจัยทางสังคมศาสตร์ (Journal of Academic and Research in Social Sciences), 1(1): 69-83.
ณัชชารีย์ นิธิโรจนรัตติกร และภิรดา ชัยรัตน์. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการและคัดแยก ขยะมูลฝอยในพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารนโยบายและกิจการสาธารณะ (PPPA), 4(1): 44-59.
ปณิตา ศรีหอม และโกศล สอดส่อง. (2563). การจัดการขยะมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. คณะวิทยาศาสตร์ วิทยาลัยพิชญบัณฑิต.
วิริยะ ปิยะ. (2559). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมรัตน์ อินสำราญ และคณะ. (2568). พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลลำเพียก อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา. คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
อนิณ อรุณเรืองสวัสดิ์. (2559). แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เอกรัตน์ เลิศอาวาส และนิตยา สินเธาว์. (2562). การจัดการขยะมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองกะปุ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี ตามหลักการของ 3R. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 3(3): 46-64.
องค์การบริหารส่วนตำบลป่าไม้งาม. (2568). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566-2570) ฉบับเพิ่มเติม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://pamaingam.go.th
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
Lewin, K. (1951). Field theory in social science: Selected theoretical papers. (D. Cartwright, Ed.). Harper & Row.
Parsons, T., & Bales, R.F. (1955). Family, socialization and interaction process. Free Press.
Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis. 2nd ed. Harper and Row.