สภาพและปัญหาของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาวัดกลาง อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาวัดกลาง อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ และ 2) เสนอแนวทางการพัฒนาและแก้ไขปัญหา โดยการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสังเกตการณ์ และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงบรรยาย ผลการศึกษา พบว่า
สภาพปัจจุบันโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาวัดกลาง เป็นสถาบันการศึกษาที่มีโครงสร้างการบริหารจัดการที่เป็นเอกลักษณ์ โดยมีเจ้าอาวาสเป็นประธานคณะกรรมการบริหาร และมีการจัดหลักสูตรที่ผสมผสานระหว่างวิชาสามัญกับวิชาพระปริยัติธรรม นักเรียนประกอบด้วยทั้งฆราวาส และสามเณร ส่วนสภาพปัญหา คือ 1) ปัญหาด้านการบริหารจัดการ: โครงสร้างการบริหาร การขาดแคลนงบประมาณ และการขาดระบบติดตามประเมินผลที่เป็นมาตรฐาน 2) ปัญหาด้านหลักสูตรและการเรียน การสอน: การขาดการบูรณาการระหว่างวิชาสามัญกับวิชาพระปริยัติธรรม และการขาดแคลนสื่อการเรียน การสอนที่ทันสมัย 3) ปัญหาด้านบุคลากร: การขาดแคลนครูที่มีความเชี่ยวชาญในการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ การย้ายและลาออก 4) ปัญหาด้านทรัพยากรและสิ่งอำนวยความสะดวก: การบำรุงรักษาห้องเรียน ห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้ที่ไม่เพียงพอ และระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ยังไม่ทันสมัยเท่าที่ควร
แนวทางการแก้ไขและพัฒนา ประกอบด้วย 1) การปรับปรุงระบบบริหารจัดการ โดยการปรับปรุงโครงสร้างให้มีความชัดเจน การจัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาโรงเรียน และการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อ การบริหาร 2) การพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอน ด้วยการปรับปรุงหลักสูตรให้มีการบูรณาการ ที่แท้จริง การพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการเชื่อมโยงความรู้ และการจัดทำสื่อการเรียนการสอนที่ทันสมัย 3) การพัฒนาบุคลากร โดยการจัดโครงการพัฒนาบุคลากรอย่างเป็นระบบ การสร้างแรงจูงใจ และ การจัดระบบแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ 4) การจัดหาและพัฒนาทรัพยากร ด้วยการจัดทำแผนการระดมทุนจากหลายแหล่ง การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน และการพัฒนาห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้
เอกสารอ้างอิง
กองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2549). รายงานการจัดการศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์. (2553). การจัดการศึกษาในพื้นที่วัดและการสนับสนุนจากภาครัฐ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2547). พัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรมในประเทศไทย. โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ธวัชชัย จันจุฬา, & อุทุมพร เกตุสุนทร. (2561). ปัญหาและแนวทางการจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
ธีระพงษ์ อินทรสมิต. (2567). เทคโนโลยีการศึกษาในยุคดิจิทัล: แนวทางการพัฒนาสื่อการเรียนการสอน. วารสารเทคโนโลยีการศึกษา, 38(2), 75–89.
ธีรวุฒิ วรโคตร. (2562). การบริหารงานของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาในจังหวัดกาฬสินธุ์ตามความคิดเห็นของบุคลากร (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
นครินทร์ ชัยแก้ว. (2558). การจัดการศึกษาในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. วารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา, 4(2), 45–60.
ปรีชา ชาญณรงค์. (2566). เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ประสิทธิ์ ชาติรัตนกุล. (2566). การระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา: กลยุทธ์และแนวปฏิบัติที่ดี. วารสารนโยบายการศึกษา, 34(3), 78–95.
พระครูใบฎีกาบุญชู ชุติปญฺโญ. (2555). การจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 3(1), 45–57.
พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, 136, 11.
พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2542). พุทธศาสนา ธรรมะ ศาสนากับจริยศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 8). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาธีรเพชร มาตพงษ์. (2561). งบประมาณกับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรม. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 6(1), 112–125.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2552). การก่อตั้งโรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา: 60 ปี โรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2568). โรงเรียนพระปริยัติธรรม. สืบค้นเมื่อ 9 กันยายน 2568, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/โรงเรียนพระปริยัติธรรม
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2568). โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. สืบค้นเมื่อ 9 กันยายน 2568, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา
วิมลรัตน์ สุนทรธาดา. (2566). การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ: ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิรัช สงวนวงศ์วาน. (2564). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 42(3), 45–62.
วรรณี โสมประยูร. (2567). ห้องสมุดโรงเรียนในยุคดิจิทัล: การจัดการและการพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุพัตรา ทองมิตร. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อการลาออกของครูในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สมชาย จิตรประไพ. (2565). สภาพแวดล้อมการเรียนรู้และผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา. โอเดียนสโตร์.
สมศักดิ์ ภู่วิทยพันธุ์. (2565). การบริหารสถานศึกษาเพื่อประสิทธิภาพ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรชัย หวังวิทยากุล. (2565). หลักสูตรและการสอนแบบบูรณาการ. พระจันทร์เพรส.
สุรพล บุญเกิด. (2555). การบริหารจัดการในโรงเรียนพระปริยัติธรรม: ปัญหาและแนวทางพัฒนา. วารสารการบริหารการศึกษา, 9(3), 88–99.
สุวิทย์ มูลคำ. (2566). การพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อนุชา ศรีสวัสดิ์. (2566). การพัฒนาครูสำหรับการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ. วารสารการพัฒนาครู, 29(4), 112–128.
อุษณีย์ เกษมสุข. (2567). การจัดการทรัพยากรมนุษย์ในสถานศึกษา: แนวทางการสร้างแรงจูงใจ. วารสารบริหารการศึกษา, 45(1), 89–105.
Chattopadhyay, P. (2012). Buddhist monastic education in Asia: Challenges and opportunities. Journal of Asian Education, 18(3), 45–62.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). Teachers College Press.
Hargreaves, A. (2003). Teaching and learning in the knowledge society: Education in the age of insecurity. Educational Policy, 17(2), 216–245.
Herzberg, F. (1966). Work and the nature of man. World Publishing Company.
Khongkaew, S. (2021). Family and economic factors influencing students’ learning motivation (Master’s thesis). Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Kuhlthau, C. C. (2004). Seeking meaning: A process approach to library and information services (3rd ed.). Libraries Unlimited.
Louis, K. S. (2009). School-community partnerships: Dimensions of effective collaboration. Educational Administration Quarterly, 45(3), 387–423.
McDaniel, J. (2010). Buddhist education in Thailand: Problems and prospects. Journal of Buddhist Studies, 8(2), 73–89.
Murgatroyd, P. C. (2014). Learning infrastructure for the 21st century: Design principles for educational spaces. Journal of Educational Planning and Administration, 28(2), 145–162.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารครุพัฒนาปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
