วารสารครุพัฒนาปริทรรศน์

การส่งเสริมครูให้เป็นนักบริหารมืออาชีพในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI)

2026-06-23T16:26:56+07:00

การพัฒนาอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ได้ส่งผลกระทบต่อระบบการศึกษาอย่างรอบด้าน ทั้งด้านการจัดการเรียนรู้ การบริหารสถานศึกษา และการตัดสินใจเชิงนโยบาย การส่งเสริมครูให้เป็นนักบริหารมืออาชีพในยุคปัญญาประดิษฐ์จึงเป็นภารกิจสำคัญที่มุ่งพัฒนาศักยภาพครูให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี ควบคู่กับการเสริมสร้างภาวะผู้นำ วิสัยทัศน์เชิงกลยุทธ์ และจริยธรรมวิชาชีพครูในยุค AI จำเป็นต้องมีสมรรถนะด้านดิจิทัล การใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ การออกแบบการเรียนรู้ที่บูรณาการเทคโนโลยี และความสามารถในการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังต้องตระหนักถึงการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ คำนึงถึงความเป็นส่วนตัวของข้อมูล ความเสมอภาค และคุณค่าความเป็นมนุษย์ การพัฒนาครูให้เป็นนักบริหารมืออาชีพจึงควรมุ่งเน้นการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม และการสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้โดยสรุป การส่งเสริมครูให้เป็นนักบริหารมืออาชีพในยุคปัญญาประดิษฐ์เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษา เสริมสร้างความเข้มแข็งของสถานศึกษา และเตรียมความพร้อมผู้เรียนให้สามารถดำรงชีวิตและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในสังคมดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

พุทธวิธีในการสร้างแรงจูงใจและความเพียรพยายาม (วิริยะ) ในการทำดุษฎีนิพนธ์ ของนิสิตสาขาพุทธบริหารการศึกษา

2026-06-08T11:00:09+07:00

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้พุทธวิธีในการสร้างแรงจูงใจและความเพียรพยายาม (วิริยะ) สำหรับนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา ที่กำลังเผชิญความท้าทาย สภาวะกดดัน และภาวะหมดไฟ (Burnout) ในกระบวนการจัดทำดุษฎีนิพนธ์ จากการศึกษาพบว่า การจัดทำดุษฎีนิพนธ์ในสาขาวิชาดังกล่าวมีความซับซ้อนสูง เนื่องจากนิสิตต้องบูรณาการศาสตร์การบริหารจัดการสมัยใหม่เข้ากับพุทธศาสตร์ ควบคู่ไปกับการแบกรับภาระงานประจำ บทความนี้จึงเสนอพุทธวิธีเชิงบูรณาการผ่าน 3 กลไกหลัก ได้แก่ 1) การสร้างแรงจูงใจภายในด้วยหลัก “ฉันทะ” และ “ศรัทธา” เพื่อปรับเปลี่ยนมุมมองจากการทำวิจัยเพียงเพื่อสำเร็จการศึกษา ไปสู่การสร้างสรรค์องค์ความรู้และปัญญา 2) การขับเคลื่อนความเพียรพยายามอย่างเป็นระบบด้วยหลัก “อิทธิบาท 4” และ “สัมมัปปธาน 4” เพื่อบริหารจัดการพฤติกรรม ลดการผลัดวันประกันพรุ่ง และควบคุมสิ่งเร้าอย่างมีประสิทธิภาพ และ 3) การจัดการอารมณ์และเผชิญหน้ากับอุปสรรคด้วยหลัก “โยนิโสมนสิการ” เพื่อพลิกข้อวิจารณ์ของคณะกรรมการให้เป็นปัจจัยในการพัฒนาผลงาน แนวทางดังกล่าวไม่เพียงแต่ช่วยให้นิสิตสามารถสำเร็จการศึกษาได้ตามเป้าหมาย แต่ยังเป็นการหล่อหลอมคุณลักษณะของนักบริหารการศึกษาแนวพุทธที่มีความเข้มแข็งทางสติปัญญาและจิตใจอย่างยั่งยืน

การมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชนในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

2026-03-11T16:21:56+07:00

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิด บทบาท และแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชนในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับประสิทธิภาพของสถานศึกษาและการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างยั่งยืน ดำเนินการศึกษาผ่านการวิจัยเอกสาร (Documentary Analysis) เพื่อสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และนโยบายทางการศึกษาทั้งในระดับชาติและนานาชาติ

ผลการศึกษาพบประเด็นสำคัญ 3 ประเด็น ดังนี้ 1) การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารสถานศึกษา การมีส่วนร่วมในด้านการวางแผน การบริหารจัดการ และการตรวจสอบ ช่วยให้การดำเนินงานของโรงเรียนมีความโปร่งใส และตอบสนองต่อความต้องการของท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง 2) การเสริมสร้างผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน ความร่วมมือที่ใกล้ชิดระหว่างบ้านและโรงเรียนส่งผลโดยตรงต่อการสนับสนุนการเรียนรู้ พฤติกรรม และทัศนคติที่ดีของผู้เรียน นำไปสู่ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาที่มีคุณภาพ 3) การสร้างเครือข่ายภาคีทางการศึกษาที่ยั่งยืน การสื่อสารสองทางและการสร้างวัฒนธรรมแห่งความร่วมมือช่วยลดช่องว่างระหว่างสถาบัน สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกันและทำให้ชุมชนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต บทความนี้จึงเสนอแนะให้สถานศึกษาจัดตั้งกลไกเชิงรุกในการสื่อสารและสร้างเครือข่ายภาคีที่เข้มแข็ง เพื่อให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการพัฒนาผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพในฐานะหุ้นส่วนทางการศึกษา

การบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ยั่งยืน

2026-06-08T11:09:06+07:00

บทความทางวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน พัฒนารูปแบบ และประเมินความเป็นไปได้ของการบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ยั่งยืน ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการปรับเปลี่ยนสถานศึกษาให้เป็นระบบที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 วิธีดำเนินการวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 320 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบประเมินรูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาสำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ

จากการวิเคราะห์พบว่าสภาพปัจจุบันของการบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ยั่งยืนในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับรูปแบบการบริหารจัดการที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การนำองค์กรเชิงวิสัยทัศน์สีเขียว การพัฒนาพื้นที่เรียนรู้แบบบูรณาการกายภาพและดิจิทัล การสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ และการสร้างเครือข่ายร่วมกับชุมชน ซึ่งผลการประเมินรูปแบบในภาพรวมพบว่ามีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และมีประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด ข้อเสนอแนะจากการวิจัยชี้ว่าสถานศึกษาควรเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพควบคู่ไปกับการใช้เทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ที่ยั่งยืนในระยะยาว

Educational Activities in the Context of Integration and Sustainable Development- Experiences of Provincial and City Museums in Vietnam

2026-06-08T10:41:13+07:00

Museums are informal educational institutions, but they can influence awareness of all members of society. In museums, public can directly participate in many beneficial activities, having the opportunity to experience, enjoy, reflect on, and share knowledge. Like many countries around the world, there are a large number of provincial and city museums in the Vietnamese museum system, present in all localities. The important task of these museums is to preserve and promote the value of local cultural heritage. In the context of integration and sustainable development, these museums have undertaken many positive activities to meet the public's needs for cultural visits and enjoyment, for the benefit of the community. This article aims to affirm and introduce some typical educational experiences of provincial and city museums in Vietnam today.