การพัฒนาตนตามแนวพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดการพัฒนาตนตามหลักพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาตนอย่างสมบูรณ์แบบต้องอาศัยกรอบแนวคิด “ไตรสิกขา” อันประกอบด้วยศีล สมาธิ และปัญญา เป็นระบบการฝึกฝนที่บูรณาการทั้งพฤติกรรมภายนอก จิตใจ และปัญญาเข้าด้วยกันอย่างเป็นลำดับขั้น ควบคู่กับหลัก “ภาวนา 4” ที่ครอบคลุมการพัฒนากาย ศีล จิต และปัญญาในทุกมิติของชีวิต บทความนี้ยังได้อธิบายความหมายของการพัฒนาตนในเชิงพุทธปรัชญาว่าเป็นกระบวนการเปลี่ยนผ่านจากความเป็นปุถุชนที่ถูกครอบงำด้วยอวิชชาและกิเลส ไปสู่การเป็นผู้มีอำนาจเหนือจิตตนและรู้เท่าทันเหตุปัจจัยของสรรพสิ่ง อันนำไปสู่การพึ่งพาตนเองและการเรียนรู้ตลอดชีวิต ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาตนตามแนวพระพุทธศาสนาเป็นกระบวนการที่ไม่มีวันสิ้นสุด ซึ่งช่วยให้มนุษย์บรรลุถึงความสงบสุขทางจิตวิญญาณควบคู่กับความสำเร็จในการดำเนินชีวิตทางโลกได้อย่างสมดุลและยั่งยืน