การเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันเชิงกลยุทธ์ของโฮมสเตย์ในจังหวัดนครศรีธรรมราช
DOI:
https://doi.org/10.56825/jlams.2026.1312722คำสำคัญ:
การแข่งขันเชิงกลยุทธ์ , ความสามารถการแข่งขัน , โฮมสเตย์บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานและปัญหาในการประกอบการโฮมสเตย์ (2) วิเคราะห์ปัจจัยสภาพแวดล้อมภายในและภายนอกที่มีผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขัน และ (3) เสนอกลยุทธ์ในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของโฮมสเตย์ในระดับชุมชน เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากผู้ประกอบการโฮมสเตย์ในจังหวัดนครศรีธรรมราชที่ผ่านมาตรฐานโฮมสเตย์อาเซียน ผู้นำชุมชน และผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยว จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเมทริกซ์ประเมินปัจจัยภายในและภายนอก สังเคราะห์กลยุทธ์ด้วย TOWS Matrix และจัดลำดับความเหมาะสมของกลยุทธ์ด้วยเมทริกซ์การวางแผนกลยุทธ์เชิงปริมาณ ผลการวิจัยพบว่า โฮมสเตย์มีจุดแข็งด้านความหลากหลายของทรัพยากรการท่องเที่ยว อัตลักษณ์วิถีชุมชน และความเป็นเจ้าบ้านที่สร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวที่แตกต่าง ขณะที่ข้อจำกัดสำคัญ ได้แก่ การตลาดดิจิทัล มาตรฐานการบริการ และการบริหารจัดการที่ยังไม่เป็นระบบ ผลการวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์พบว่า กลยุทธ์การสร้างความแตกต่างและเสริมความสามารถในการแข่งขันของโฮมสเตย์มีความเหมาะสมสูงสุด (ΣTAS = 5.88) รองลงมา ได้แก่ กลยุทธ์การพัฒนาโฮมสเตย์เชิงอัตลักษณ์และประสบการณ์ชุมชน (ΣTAS = 5.29) และกลยุทธ์การยกระดับศักยภาพการตลาดดิจิทัลและระบบการจัดการ (ΣTAS = 5.18) สะท้อนว่า การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของโฮมสเตย์ควรมุ่งสร้างความแตกต่างบนฐานอัตลักษณ์ชุมชน ควบคู่กับการพัฒนาการบริหารจัดการและการตลาดดิจิทัล เพื่อยกระดับศักยภาพการแข่งขันและสนับสนุนการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. (2563). มาตรฐานโฮมสเตย์ไทย. กรุงเทพมหานคร: กรมการท่องเที่ยว.
กรมการท่องเที่ยว. (2566). รายชื่อโฮมสเตย์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย ประจำปี พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2568, จาก https://www.dot.go.th/news/inform-downloadFileDetail/7331/file1
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2568). เจาะความท้าทายภาคท่องเที่ยวไทย ในวันที่เริ่มอ่อนแรง. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2569, จาก https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-20250819.html
ประกาศกรมการท่องเที่ยว เรื่อง กำหนดมาตรฐานบริการท่องเที่ยวมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย พ.ศ. 2554. (2555, 31 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 129 ตอนพิเศษ 26ง, 59-63.
วสุธิดา พูนกลัด, บุญสาน ทระทึก, และ สุภลัคน์ วงศ์ไพศาลลักษณ์. (2566). การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(2), 793–812. https://doi.org/10.14456/iarj.2023.106
ศิวพร ถาวรวงศา และ อรจันทร์ ศิริโชติ. (2568). อิทธิพลของประสบการณ์และความพึงพอใจของผู้เข้าพักต่อความตั้งใจเชิงพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวโฮมสเตย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(12), 11-22. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/295125
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2561). การท่องเที่ยวโดยชุมชมอย่างยั่งยืน. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2569, จาก https://tatreviewmagazine.com/article/cbt-thailand/
อมฤต จงเสถียร และ อุ่นเรือน เล็กน้อย. (2567). แนวทางการส่งเสริมการตลาดของตลาดน้ำโบราณในยุคดิจิทัล: กรณีศึกษาตลาดน้ำบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์, 48(2), 1-16. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socialresearchjournal/article/view/280517
Bagheri, F., Guerreiro, M., Pinto, P., & Ghaderi, Z. (2024). From tourist experience to satisfaction and loyalty: Exploring the role of a sense of well-being. Journal of Travel Research, 63(8), 1989-2004. https://doi.org/10.1177/00472875231201509
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1016/S0742-3322(00)17018-4
David, F. R. (1986). The strategic planning matrix—A quantitative approach. Long Range Planning, 19(2), 102–107. https://doi.org/10.1016/0024-6301(86)90015-4
David, F. R., & David, F. R. (2017). Strategic management: A competitive advantage approach, concepts and cases (16th ed.). Essex, England: Pearson.
Hossain, M. S., Hussain, K., Kannan, S., & Nair, S. K. (2022). Determinants of sustainable competitive advantage from the resource-based view: Implications for hotel industry. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 5(1), 79–98. https://doi.org/10.1108/JHTI-08-2020-0152
Ingard, A., Praymee, K., Chandraramya, L., Paprach, T., Suebsahakarn, S., & Theamtad, N. (2025). Consumer data utilization for driving business success through digital content marketing among small accommodation entrepreneurs in the hospitality industry in thailand’s lower central provinces. Procedia of multidisciplinary research, 3(12), 29-29. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/PMR/article/view/8063
Ofori, D., & Appiah-Nimo, C. (2022). Relationship management, competitive advantage and performance of hotels: a resource-based view. Journal of African Business, 23(3), 712-730. https://doi.org/10.1080/15228916.2021.1924573
Srikanlayaniwart, S., Chemsripong, S., & Yawised, K. (2023). Innovation Capability Enhancing Competitive Advantage and Business Performance of Small Hotels in Thailand. Journal of Business, Innovation and Sustainability (JBIS), 18(4). 166-185. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/BECJournal/article/view/258692
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. New York: Free Press.
Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix—A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54–66. https://doi.org/10.1016/0024-6301(82)90120-0
World Tourism Organization (2023). Tourism and Rural Development: A Policy Perspective – UNWTO Member States Survey on Tourism for Rural Development. Madrid: UNWTO. https://doi.org/10.18111/9789284424306
