Toponyms of Villages in Mueang Nakhon Phanom District, Nakhon Phanom Province.
Main Article Content
Abstract
This study investigates the approaches to village naming, the characteristics of words used in village names, and the social reflections revealed through the village names in Mueang Nakhon Phanom District, Nakhon Phanom Province. The study covers 165 villages and employs a community survey with a qualitative research approach. Data were collected through in-depth interviews with three key informants from each village, selected using purposive sampling and snowball sampling techniques. The data were analyzed by classifying the word structures and meanings appearing in the village names. The findings reveal that village names in Mueang Nakhon Phanom District consist of structures ranging from one to four words. Two-word village names are the most common, totaling 83 names, followed by three-word names with 62 names. One-word names account for 13 villages, while four-word names are the least common, with only 7 names. The approaches to village naming can be classified into eight categories: naming based on geographical features, naming after plants, naming after important persons, naming based on legends or folktales, naming after ancient objects or artifacts, naming to indicate direction or size, naming to express actions or activities, and naming for auspicious meanings. The results reflect the linguistic culture underlying place naming at the village level. In addition, they reveal the geographical characteristics and the values attributed to various elements through the naming of villages in Mueang Nakhon Phanom District, Nakhon Phanom Province.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อเขียนหรือบทความใดๆ ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิจัยและพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (Online) ฉบับนี้ เป็นความคิดเห็นเฉพาะส่วนตัวของผู้เขียนและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และวารสารวิจัยและพันาอนุภูมิภาค ลุ่มน้ำโขง (Online) ไม่มีข้อผูกพันธ์ประการใดๆ อนึ่งกองบรรณาธิการวารสารยินดีรับพิจารณาบทความจากนักวิชาการ นักศึกษา ตลอดจนผู้อ่าน และผู้สนใจทั่วไป เพื่อนำลงตีพิมพ์ สำหรับบทความจะผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกสถาบัน
References
จินดา งามสุทธิ. (2524). “การศึกษาภาษาในสมัยโบราณ,” ใน ภาษาและวรรณคดี. หน้า 27-28, 31, 33-34. กาฬสินธุ์ : โรงพิมพ์จินตภัณฑ์การพิมพ์.
นารีรัตน์ เลิศชัยวรกุล. (2548). การศึกษาเปรียบเทียบการตั้งชื่อหมู่บ้านใน ประเทศไทย. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
บุญมา พรหมสาขา ณ สกลนคร และ รัตนา จันทร์เทาว์. (2560). ชื่อเมืองในประเทศเยอรมนีที่สัมพันธ์กับแม่น้ำ. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์. 34(1): 69-89.
เบญจวรรณ สุนทรากูล. (2505). หน่วยเสียงภาษาเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, บัณฑิตวิทยลัย).
ปฏิวัติ มาพบ. (2566). ความเชื่อและพิธีกรรมในชุมชนอีสานที่มีภูมินามเกี่ยวข้องกับเรื่องคันธนาม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
ปราณี กุลละวณิชย์. (2535). ชื่อหมู่บ้านในมณฑลกวางสีและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย. ภาควิชาภาษาศาสตร์, คณะอักษรศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรวิภา ไชยสมคุณ. (2560). ชื่อโครงการหมู่บ้านจัดสรรในจังหวัดเชียงใหม่. ภาษาศาสนาและวัฒนธรรม. 6(1): 35-58.
พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2542 ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 116 ตอนที่ 1.
พจนานุกรมอีสาน-กลาง ฉบับ มข.-สวอ. (2532). โครงการร่วมมือมหาวิทยาลัยขอนแก่น-สหวิทยาลัยอีสานมหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มหาสิลา วีระวงส์. (2515). พจนานุกรมภาคอีสาน-ภาคกลาง. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช.
มหาสิลา วีระวงส์. (2535). ประวัติศาสตร์ลาว แปลโดย สมหมาย เปรมจิตต์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร : นานมีบุ๊คพับลิเคชั่นส์.
รุ่งอรุณ ทีฆชุณหเถียร และมะลิวัลย์ บูรณพัฒนา. (2536). ชื่อหมู่บ้านในอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
วิบัณฑิตา ช่วยชูวงษ์. (2532). วัฒนธรรมภาษาชื่อหมู่บ้านในจังหวัดมหาสารคาม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม).
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน), 2410-2499 (2515). นิพนธ์ต่างเรื่อง ของ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ ติสสเถระวัดบรมนิวาส นครหลวงกรุงเทพธนบุรี. โรงพิมพ์ธรรมดา.
สรบุศย์ รุ่งโรจน์สุวรรณ และคณะ. (2550). ชื่อหมู่บ้านในอำเภอเชียงแสนจังหวัดเชียงราย. เชียงราย : สำนักวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
สุจริตลักษณ์ ดีผดุง. (2547). ชื่อหมู่บ้านในภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย : กาญจนบุรี นครปฐม ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร.นครปฐม : สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุจริตลักษณ์ ดีผดุง และวชิราภรณ์ วรรณคดี. (2544). รายงานการวิจัยเรื่องชื่อหมู่บ้านในภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย : การศึกษาเบื้องต้น. นครปฐม : สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุวิไล เปรมศรีรัตน์ และสุขุมาวดี ขำหิรัญ. (2531). ชื่อหมู่บ้านของอำเภอเมืองสุรินทร์. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2556). ชื่อบ้านนามเมือง จังหวัดนครพนม. กรุงเทพฯ : มติชน.
โอฬาร รัตนภักดี. (2565). คุณค่าของภูมินามหมู่บ้านในจังหวัดน่าน. รายงานวิจัยวิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Conklin, Harold C. (1954). The relation of Hanunoo Culture to the Plant World. Connecticut: Yale university.