แนวทางการจัดการขยะจากพิธีกรรมบวงสรวง สักการะพญาศรีสัตตนาคราช จังหวัดนครพนม โดยใช้หลักการ 4M1E
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์สาเหตุและเสนอแนะแนวทางการจัดการขยะจากการบวงสรวงพญาศรีสัตตนาคราช จังหวัดนครพนม จากการสำรวจขยะบริเวณพญาศรีสัตตนาคราช โดยการสังเกตการณ์และการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง พบว่า มีขยะจากกิจกรรมบวงสรวงสักการะปริมาณ 200-500 กิโลกรัมต่อวัน ซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากขยะทั่วไป การวิเคราะห์โดยหลักการ 4M1E พบว่า ปัญหาเกิดจาก 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ วัสดุในพิธี เครื่องมือจัดการไม่เพียงพอ วิธีการจัดการของหน่วยงาน และสภาพแวดล้อม จึงได้เสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างสอดคล้องกับสาเหตุ ตั้งแต่การแยกขยะในพื้นที่ไปจนถึงการกำหนดนโยบายเชิงโครงสร้าง โดยการประยุกต์ข้อแนะนำต้องคำนึงถึงบริบทด้านวัฒนธรรมและความเชื่ออย่างรอบด้าน ข้อมูลนี้จึงเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่มีประโยชน์สำหรับการวางแผนจัดการขยะอย่างยั่งยืนต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อเขียนหรือบทความใดๆ ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิจัยและพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (Online) ฉบับนี้ เป็นความคิดเห็นเฉพาะส่วนตัวของผู้เขียนและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และวารสารวิจัยและพันาอนุภูมิภาค ลุ่มน้ำโขง (Online) ไม่มีข้อผูกพันธ์ประการใดๆ อนึ่งกองบรรณาธิการวารสารยินดีรับพิจารณาบทความจากนักวิชาการ นักศึกษา ตลอดจนผู้อ่าน และผู้สนใจทั่วไป เพื่อนำลงตีพิมพ์ สำหรับบทความจะผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกสถาบัน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2566). รายงานประจำปี 2565-2566. กรมควบคุมมลพิษ.
กระทรวงมหาดไทย. (2563). แผนปฏิบัติการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน “จังหวัดสะอาด” ประจำปี พ.ศ. 2563. กระทรวงมหาดไทย.
ฐานเศรษฐกิจ. (2566). ท่องเที่ยวสาย "มูเตลู" โตต่อเนื่องคาด 10 ปี พุ่งแตะ 1.4 ล้านล้าน. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.thansettakij.com/business/economy/566036
ผู้จัดการออนไลน์. (2565). “โครงการกุหลาบอธิษฐาน” ช่วยลดขยะ-สร้างรายได้ แปรรูป “กุหลาบบูชาท้าวเวสสุวรรณ” วัดจุฬามณี. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2568 จาก https://mgronline.com/travel/detail/9650000089789
พระสมพล ยสชาโต, ประเสริฐ ธิลาว, และพระครูสุธีกิตติบัณฑิต (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ). (2567). กระบวนการการจัดการขยะมูลฝอยของวัดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. JIDIR, 7(1), 67–79.
วันรัตน์ จันทกิจ. (2553). 17 เครื่องมือนักคิด. กรุงเทพฯ: สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ.
เสวียน เปรมประสิทธิ์, สกิณณา อินจินดา, และสุภาพร พงศ์สรรพฤกษ์. (2564). องค์ประกอบของขยะและแนวทางการจัดการขยะในแหล่งท่องเที่ยวภูทับเบิก จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ประยุกต์, 5(2), 1–11.
โสรัจจะ ซ้ายคล้าย. (2557). ขั้นตอนสร้างแผนผังก้างปลา 4M 1E. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2568 จาก https://www.gotoknow.org/posts/563175
Hoornweg, D. and Bhada-Tata, P. (2012). What a waste: A global review of solid waste management (Urban development series; knowledge papers no. 15). World Bank. http://hdl.handle.net/10986/17388
Kavitha, D. and Aparna. (2021). A review on banana fiber and its properties. AJPRD, 9(3), 118–121.
Kuo, W.T., Juang, C.U. and Chen, T.Y. (2021). Effect of Incense Ash on the Engineering Properties of Cement-Based Composite Material. Applied Sciences, 11(9), 4186. https://doi.org/10.3390/app11094186
Shamirshy, E., Nadi, B., Mokhtar, M. B., Komoo, I., Hashim, H. S. and Yahaya, N. (2011). Integrated models for solid waste management in tourism regions: Langkawi Island, Malaysia. Journal of Environmental and Public Health, 2011, Article ID 709549. https://doi.org/10.1155/2011/709549
United Nations Development Programme. (2024). Unveiling the potential of religious messaging for encouraging waste sorting behavior. United Nations Development Programme.
United Nations Environment Programme. (n.d.). Solid waste management. Retrieved on August 28., 2025 from https://www.unep.org/explore-topics/resource-efficiency/what-we-do/cities/solid-waste-management