การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานโครงการ To Be Number One เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจ และป้องกันปัญหายาเสพติดของนักเรียนโรงเรียนสระพังวิทยาคม
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ของโรงเรียนสระพังวิทยาคม 2) พัฒนารูปแบบการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ที่มุ่งเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจและป้องกันปัญหายาเสพติดของนักเรียน 3) ทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้นในบริบทสถานศึกษาจริง และ 4) ประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และประสิทธิผลของรูปแบบ กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครู แกนนำนักเรียน และผู้แทนภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และประสิทธิผลของรูปแบบ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC ระหว่าง 0.80–1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ยังมีข้อจำกัดด้านความต่อเนื่องของการติดตามผล และการมีส่วนร่วมอย่างทั่วถึง 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นภายใต้แนวคิด MIND Model และกระบวนการ PDCA ครอบคลุมองค์ประกอบหลัก 7 ด้าน และสามารถนำไปใช้ได้จริงในบริบทโรงเรียน 3) การทดลองใช้รูปแบบส่งผลให้นักเรียนมีความรู้ ทักษะชีวิต ทัศนคติ และพฤติกรรมในการป้องกันตนเองจากปัญหายาเสพติดเพิ่มขึ้น และ 4) รูปแบบมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และประสิทธิผลในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.75, S.D. = 0.10) โดยด้านการนำไปใช้ได้จริงและความเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินงานมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (
= 4.80, S.D. = 0.45)
คุณูปการเชิงวิชาการของงานวิจัยนี้ คือ การนำเสนอรูปแบบการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ในลักษณะการบริหารจัดการเชิงระบบที่เชื่อมโยงการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจกับการป้องกันปัญหายาเสพติดอย่างเป็นองค์รวม ซึ่งช่วยยกระดับการศึกษางาน TO BE NUMBER ONE จากการรายงานเชิงกิจกรรมไปสู่การพัฒนารูปแบบเชิงแนวคิดที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ และขยายผลในสถานศึกษาอื่นได้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อเขียนหรือบทความใดๆ ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิจัยและพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (Online) ฉบับนี้ เป็นความคิดเห็นเฉพาะส่วนตัวของผู้เขียนและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และวารสารวิจัยและพันาอนุภูมิภาค ลุ่มน้ำโขง (Online) ไม่มีข้อผูกพันธ์ประการใดๆ อนึ่งกองบรรณาธิการวารสารยินดีรับพิจารณาบทความจากนักวิชาการ นักศึกษา ตลอดจนผู้อ่าน และผู้สนใจทั่วไป เพื่อนำลงตีพิมพ์ สำหรับบทความจะผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกสถาบัน
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2560). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตวัยรุ่นไทย. กระทรวงสาธารณสุข.
จันทร์ผ่อง สมุทรผ่อง. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานทูบีนัมเบอร์วันสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนวัดจันทราวาส (ศุขประสารราษฎร์) จังหวัดเพชรบุรี. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.)
จิตติมา ก้านจักร. (2556). การมีส่วนร่วมในการบริหารงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ของคณะกรรมการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE จังหวัดขอนแก่น. (วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ,มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
ฉวีวรรณ รักษ์แก้ว. (2562). การเสริมสร้างความมีวินัยในตนเองของนักเรียน โดยใช้กลยุทธ์ "KONDEE MODEL" โรงเรียนหาดสำราญวิทยาคมปีการศึกษา 2561-2562 (รายงานการวิจัย) ตรัง : โรงเรียนกันตังพิทยากร
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ภัทรวดี ผดุงเวียง. (2561). การพัฒนารูปแบบโครงการ TO BE NUMBER ONE เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจของเยาวชน. วารสารครุศาสตร์ปริทัศน์, 5(2), 85–99.
มานพ ไชยสันต์. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานทูบีนัมเบอร์วัน สู่ความเป็นเลิศ ด้วยหลักการมีส่วนร่วมโรงเรียนบ้านเดื่อวิทยาคม องค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิคสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(3), 603-616
โรงเรียนสระพังวิทยาคม. (2566). รายงานสรุปผลการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE โรงเรียนสระพังวิทยาคม. โรงเรียนสระพังวิทยาคม.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2564). รายงานสถานการณ์ปัญหายาเสพติดและแนวทางการป้องกันในกลุ่มเยาวชน. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). แนวทางการประเมินคุณภาพการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE. (2557). คู่มือการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE. สำนักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE.
สำนักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE. (2566). แนวทางการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE. สำนักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE.
องค์การพัฒนาแห่งมหิดล. (2565). ผลการสำรวจสถานการณ์สุขภาพจิตนักเรียนมัธยมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยมหิดล.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Bertalanffy, L. von. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.
Bryson, J. M. (2004). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement (3rd ed.). Jossey-Bass.
Daft, R. L. (2012). Organization theory and design (11th ed.). Cengage Learning.
Deming, W. E. (1993). The new economics for industry, government, education. MIT Press.
Deming, W. E. (1994). The new economics for industry, government, education (2nd ed.). MIT Press.
Fullan, M. (2001). The new meaning of educational change (3rd ed.). Teachers College Press.
Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. Free Press.
Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation. In T. Kellaghan & D. L. Stufflebeam (Eds.), International handbook of educational evaluation (pp. 31–62). Kluwer Academic Publishers.
Trilling, B. and Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.