การศึกษาทักษะการเรียนรู้และการต่อยอดความรู้จากกิจกรรม เผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

บทคัดย่อ

             การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับทักษะการเรียนรู้ของนิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรมเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานในห้องสมุด (2) ศึกษาการต่อยอดความรู้ของนิสิตหลังเข้าร่วมกิจกรรม และ (3) เพื่อนำผลการศึกษามาใช้พัฒนารูปแบบกิจกรรมที่ส่งเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้และการนำความรู้ไปใช้ต่อยอดอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มประชากรคือนิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรมเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานของศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินทักษะการเรียนรู้ แบบประเมินการต่อยอดองค์ความรู้ แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า นิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรมมีทักษะการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยทักษะการสร้างสรรค์องค์ความรู้มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือทักษะการคิดวิเคราะห์ สะท้อนให้เห็นว่านิสิตสามารถนำความรู้ไปประมวล ตีความ และพัฒนาเป็นผลงานใหม่ได้ในระดับมาก ทั้งในรูปแบบสื่อสร้างสรรค์และการประยุกต์ใช้ในบริบทจริง ด้านการต่อยอดองค์ความรู้พบว่าอยู่ในระดับมากเช่นกัน โดยนิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรมนำองค์ความรู้ไปต่อยอดในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งเชิงวิชาการ สื่อสร้างสรรค์ และกิจกรรมชุมชน อีกทั้งนิสิตนำความรู้ที่ได้รับไปผลิตคอนเทนต์ออนไลน์เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนการเกิดทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์และการสื่อสารความรู้ในยุคดิจิทัล ผลวิจัยเชิงคุณภาพชี้ให้เห็นว่าองค์ประกอบสำคัญของกิจกรรมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ได้แก่ การใช้วัตถุจริงและสื่อภาพประกอบ การจัดกิจกรรมแบบมีส่วนร่วม การเปิดโอกาสให้นิสิตที่เข้าร่วมกิจกรรมสร้างชิ้นงาน และการเผยแพร่ผลงานในพื้นที่ห้องสมุดและช่องทางออนไลน์ นำไปสู่การพัฒนารูปแบบกิจกรรมที่ห้องสมุดสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางส่งเสริมการเรียนรู้และการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานได้อย่างยั่งยืน