ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

Main Article Content

รัชพงศ์ ดำสนิท
ละอองดาว ธรรมมา
วิชุดา ลาชัย

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้วิธีการศึกษาจากการวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสาร ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ เพื่อสรุปเป็นกรอบแนวคิดและข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานประกอบด้วยมิติสำคัญ ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในการใช้เทคโนโลยีขับเคลื่อนการศึกษา การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อนวัตกรรมและการเรียนรู้ดิจิทัล การบริหารจัดการเชิงระบบที่ทันสมัยด้วยฐานข้อมูลสารสนเทศ การส่งเสริมสมรรถนะด้านดิจิทัลให้แก่ครูและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และการเป็นแบบอย่างที่ดีด้านพลเมืองดิจิทัลและการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม สำหรับแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัล ผู้วิจัยได้นำเสนอผ่านกลไกสำคัญคือ การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (Mindset Transformation) ให้ยอมรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี การจัดหลักสูตรพัฒนาสมรรถนะเฉพาะทางที่เน้นการปฏิบัติจริง การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเชิงวิชาการระหว่างสถานศึกษาเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) และการสนับสนุนทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เพียงพอ ข้อสรุปจากบทความนี้สามารถใช้เป็นแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปกำหนดนโยบายและแผนพัฒนาบุคลากร เพื่อเตรียมความพร้อมให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำพาองค์กรก้าวข้ามความท้าทายในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ดำสนิท ร., ธรรมมา ล., & ลาชัย ว. (2026). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 1(2), 18–28. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/PATRU/article/view/3240
ประเภทบทความ
Academic articles

เอกสารอ้างอิง

กัมพล วิลาวัลย์. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏบูรพา.

ปณตนนท์ เถียรประภากุล. (2561). องค์ประกอบของภาวะผู้นำที่แท้จริงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พิชญ์พิมล สุนทะวงศ์. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ยนต์ ชุ่มจิต. (2553). ความเป็นครู. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

ศิริพงษ์ กลั่นไพฑูรย์. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.

สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2556). ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จาก http://www.mbu.ac.th.

เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์. (2553). ภาวะผู้นำ. ใน ประมวลสาระชุดวิชาทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารการศึกษา หน่วยที่ 5-8. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

Bennis, W. (2009). On Becoming a Leader. (4th ed.). New York: Basic Books.

Cascio, W. F., & Montealegre, R. (2016). Preparing for the Digital Future of Work. MIS Quarterly Executive, 15(4), 349-375.

Covey, S. R. (2004). The 8th Habit: From Effectiveness to Greatness. New York: Free Press.

Goethals, G. R., Sorenson, G. J., & Burns, J. M. (2004). Encyclopedia of Leadership. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Hallinger, P. (2005). Instructional Leadership and the School Principal: A Passing Fancy that Refuses to Fade Away. Leading & Managing, 11(1), 1-30.

International Society for Technology in Education (ISTE). (2018). ISTE Standards for Education Leaders. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จาก https://www.iste.org/standards/for-education-leaders.

Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice. (9th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Sergiovanni, T. J. (2001). Leadership: What's in it for Schools?. London: Routledge.

Sheninger, E. C. (2014). Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.

Sheninger, E. C. (2019). Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Corwin Press.

Sullivan, J. P. (2017). Digital Leadership. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จากhttps://www.researchgate.net.

Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. Boston, MA: Harvard Business Review Press.

Zhu, P. (2015). Digital Master: Build Your Digital Capacity to Accelerate Transformation. (n.p.): Lulu Publishing Services.