ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้วิธีการศึกษาจากการวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสาร ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ เพื่อสรุปเป็นกรอบแนวคิดและข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานประกอบด้วยมิติสำคัญ ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในการใช้เทคโนโลยีขับเคลื่อนการศึกษา การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อนวัตกรรมและการเรียนรู้ดิจิทัล การบริหารจัดการเชิงระบบที่ทันสมัยด้วยฐานข้อมูลสารสนเทศ การส่งเสริมสมรรถนะด้านดิจิทัลให้แก่ครูและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และการเป็นแบบอย่างที่ดีด้านพลเมืองดิจิทัลและการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม สำหรับแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัล ผู้วิจัยได้นำเสนอผ่านกลไกสำคัญคือ การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (Mindset Transformation) ให้ยอมรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี การจัดหลักสูตรพัฒนาสมรรถนะเฉพาะทางที่เน้นการปฏิบัติจริง การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเชิงวิชาการระหว่างสถานศึกษาเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) และการสนับสนุนทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เพียงพอ ข้อสรุปจากบทความนี้สามารถใช้เป็นแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปกำหนดนโยบายและแผนพัฒนาบุคลากร เพื่อเตรียมความพร้อมให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำพาองค์กรก้าวข้ามความท้าทายในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัมพล วิลาวัลย์. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏบูรพา.
ปณตนนท์ เถียรประภากุล. (2561). องค์ประกอบของภาวะผู้นำที่แท้จริงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พิชญ์พิมล สุนทะวงศ์. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ยนต์ ชุ่มจิต. (2553). ความเป็นครู. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ศิริพงษ์ กลั่นไพฑูรย์. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2556). ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จาก http://www.mbu.ac.th.
เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์. (2553). ภาวะผู้นำ. ใน ประมวลสาระชุดวิชาทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารการศึกษา หน่วยที่ 5-8. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
Bennis, W. (2009). On Becoming a Leader. (4th ed.). New York: Basic Books.
Cascio, W. F., & Montealegre, R. (2016). Preparing for the Digital Future of Work. MIS Quarterly Executive, 15(4), 349-375.
Covey, S. R. (2004). The 8th Habit: From Effectiveness to Greatness. New York: Free Press.
Goethals, G. R., Sorenson, G. J., & Burns, J. M. (2004). Encyclopedia of Leadership. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Hallinger, P. (2005). Instructional Leadership and the School Principal: A Passing Fancy that Refuses to Fade Away. Leading & Managing, 11(1), 1-30.
International Society for Technology in Education (ISTE). (2018). ISTE Standards for Education Leaders. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จาก https://www.iste.org/standards/for-education-leaders.
Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice. (9th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Sergiovanni, T. J. (2001). Leadership: What's in it for Schools?. London: Routledge.
Sheninger, E. C. (2014). Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Sheninger, E. C. (2019). Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Sullivan, J. P. (2017). Digital Leadership. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2569, จากhttps://www.researchgate.net.
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. Boston, MA: Harvard Business Review Press.
Zhu, P. (2015). Digital Master: Build Your Digital Capacity to Accelerate Transformation. (n.p.): Lulu Publishing Services.