ปราสาทตามอญกับการสืบสานวัฒนธรรมชุมชนโบราณตำบลบัวเชด จังหวัดสุรินทร์

Main Article Content

วรรณา ศรีเจริญ
เกศราพร ดวงงาม
ชวลิต นวนิล
ขวัญกองทุน แผ่นทอง
วิจิตรา โพธิสาร
ไพรนรินทร์ ดีด่านค้อ

บทคัดย่อ

ปราสาทตามอญ เป็นปราสาทที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของชุมชนท้องถิ่นในเขตอำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งปราสาทตามอญเป็นศูนย์กลางแห่งความเชื่อ และศรัทธาของคนในชุมชน มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ในบทความวิชาการนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชุมชนโบราณตำบลบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ ไปพร้อมกับการศึกษาประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตของคนในชุมชนปราสาทตามอญ และหาแนวทางการสืบสานวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่นในเขตปราสาทตามอญ ผลการศึกษาพบว่าชุมชนโบราณตำบลบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ ได้ตั้งอยู่ในยุคสมัยปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา หรือสมัยต้นรัตนโกสินทร์ และมีการค้นพบว่าปราสาทตามอญ ได้ถูกสร้างขึ้นในยุคสมัยเดียวกันกับการก่อนตั้งชุมชน สำหรับแนวทางการสืบสานวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่นในเขตปราสาทตามอญ คือ การศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น การอนุรักษ์ สืบสาน ประเพณีวัฒนธรรมดั้งเดิมที่มีมาในอดีต การนำเยาวชนมารับการถ่ายทอด และการสร้างรายได้จากภูมิปัญญาโดยการพัฒนาสินค้าและบริการให้เป็นที่ดึงดูดนักท่องเที่ยว จากแนวทางดังกล่าวข้างต้นจะสามารถพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์บนฐานทุนทางวัฒนธรรมให้กับคนในชุมชนได้

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กนกพร ฉิมพลี. (2559). แนวทางการพัฒนาหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชุมชนบ้านตะคุ ตำบลตะคุ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 10(1), 7–19.

กรมศิลปากร. (2525). ทะเบียนโบราณสถาน กรมศิลปากร. กรมศิลปากร.

กฤษนันท์ แสงมาศ, และ ยโสธารา ศิริภาประภากร. (2562). พิธีแซนอาหยะจูยประจำปีของปราสาทบ้านโพธิ์ศรีธาตุ ตำบลเกาะแก้ว อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 4(1), 110–124.

ขวัญจิต ศศิวงศาโรจน์. (2556). ท้องถิ่นภาคกลางท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลง: บทสังเคราะห์จากโครงการยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นพื้นที่ภาคกลาง. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 30(2), 107-132.

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2544). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดสุรินทร์. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ฐิติมา ญาณะวงษา และ มานูนณย์ สุตีคา. (2560). การศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนคนสารภี อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่: ต้นยางนาและถนนสายเชียงใหม่-ลำพูน. วารสารนวัตกรรมสังคมและการเรียนรู้ตลอดชีวิต, 11(1), 296-308.

เทศบาลตำบลบัวเชด. (ม.ป.ป.). ข้อมูลประวัติและการจัดงานประเพณีสืบสานวัฒนธรรมปราสาทตามอญ. สุรินทร์: เทศบาล

ธนากร อนุรักษ์ และ ชัยสิทธิ์ ด่านกิตติกุล. (2560). ภูมิทัศน์วัฒนธรรมย่านถนนราชดำเนิน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. Veridian E-Journal Silpakorn University, 10(1), 2156-2172.

ปวีณา งามประภาสม. (2557). แนวทางการฟื้นฟูประเพณีตานตอด. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(11), 100-107.

พภัสสรณ์ วรภัทร์ถิระกุล. (2567). การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ประเพณี โบราณสถาน และแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ กรณีศึกษา อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม, 11(2), 66-79. https://doi.org/10.14456/jmsnpru.2024.28

พระณัฐวุฒิ พันทะลี, พระมหาชัชวาลย์ จารย์คุณ, แสงอาทิตย์ ไทยมิตร, อานันท์ กรมน้อย, และ นัยน์ปพร สุภา. (2568). กู่ประภาชัย : มรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอารยธรรมโบราณ. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 1(6), 11. https://doi.org/10.64186/jsp2427.

พระปลัดเสกสรร ธีรปัญโญ,ธนรัฐ สะอาดเอี่ยม และพระราชวิมลโมลี.(2564)ศึกษาอิทธิพลความเชื่อในการรักษาโรคด้วยพิธีกรรมโจลมะม๊วตของชาวพุทธไทย เชื้อสายเขมร อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์ ปีที่ 8 (บับที่ 2),75-86

พระอธิการอินทร์นุช สุวณฺโณ, พระครูสุตภัทรบัณฑิต, พระครูศรีปริยัตยารักษ์, พระครูวิสุทธิชยากร, พระมหาธงชัย สุนฺทราจาโร. (2568). การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมท้องถิ่นของพระสงฆ์. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(1), 137-157.

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์. (2569). งานสืบสานศิลปวัฒนธรรมและบวงสรวงองค์โบราณสถานปราสาทตามอญ ประจำปี 2569. https://www.finearts.go.th/surinmuseum/view/63510-งานสืบสานศิลปวัฒนธรรมและบวงสรวงองค์โบราณสถานปราสาทตามอญ ประจำปี 2569.

พุทธศิลป์อีสาน. (2561). ปราสาทตามอญ. https://www.esanart.com/khom_2/ปราสาทตามอญ.

สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา. (ม.ป.ป.). ปราสาทตามอญ ตำบลบัวเชด อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์. https://www.finearts.go.th/surinmuseum/view/27611-ตรวจดูแลโบราณสถานในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์.

สุริยา ช่างทองคำ. (2567). การศึกษาประเพณีการแห่ผีตาโขน: การปรับตัวในยุคการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 3(2), 1-9.

อนุชิต สีโมรส. (2552). ประเพณีบวชนาคช้าง : กรณีศึกษาบ้านตากลาง ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 1(1), 84-93.

ธัดคำ สุวันดี. (2566). การรักษาอัตลักษณ์ความเป็นมอญผ่านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมกรณีศึกษาชุมชนมอญ เกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(1), 302-313.