ปัจจัยเสี่ยงจากการสูบบุหรี่การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการใช้สารเสพติดต่อความเสี่ยงโรคมะเร็ง และแนวทางการสร้างเสริมสุขภาพ

บทคัดย่อ

บทนํา
โรคมะเร็งเป็นปัญหาสุขภาพที่มีความสําคัญ และ พฤติกรรมการดาเนินชีวิตบางประการเป็นปัจจัยเสี่ยง ที่สามารถหลีกเลี่ยงได้ โดยเฉพาะการสูบบุหรี่ การบริโภค เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการใช้สารเสพติด ข้อมูลจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติระบุถึงความเกี่ยวข้องระหว่างบุหรี่ กับการเกิดมะเร็ง ขณะที่องค์การอนามัยโลกประจําภูมิภาคแอฟริการะบุว่า ปัจจัยด้านพฤติกรรมการต่าเนินชีวิตโดยเฉพาะการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และการใช้สารเสพติดเป็นปัจจัยเสี่ยงที่มีความสําคัญต่อการเกิดโรคมะเร็งประเด็นดังกล่าวจึงมิได้จํากัดอยู่เพียงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของบุคคล หากแต่เกี่ยวข้องกับการสร้างสภาพแวดล้อมและกลไกทางสังคมที่สนับสนุนการลดปัจจัยเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง ทั้งการสื่อสาร การมีส่วนร่วมของประชาชนการสร้างเครือข่าย และการดําเนินมาตรการในระดับชุมชน
การสูบบุหรี่และผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจ บุหรี่เป็นแหล่งของสารเคมีที่เป็นพิษจํานวนมาก ซึ่งเมื่อ เข้าสู่ร่างกายสามารถส่งผลกระทบต่อเซลล์และเนื้อเยื่อการสูบบุหรี่มีความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งปอด มะเร็งหลอดลม และโรคปอดเรื้อรัง นอกจากนี้ ควันบุหรี่มือสองยังเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่โดยเฉพาะ เด็กและผู้สูงอายุ การได้รับควันบุหรี่มือสองเป็นประจํา มีความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งปอด โรคหอบหืด และปัญหา การเจริญเติบโตในเด็ก

ดังนั้น การควบคุมการสูบบุหรี่จึงควรพิจารณาทั้งใน มิติของการลดพฤติกรรมการสูบของผู้สูบและการลด การสัมผัสควันบุหรี่มือสองของประชากรกลุ่มอื่น การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และผลกระทบต่อสุขภาพการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลกระทบต่ออวัยวะหลายระบบ มิได้จํากัดเฉพาะตับ การดื่มหนักเป็นประจํา เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตับแข็ง มะเร็งตับ มะเร็งหลอดอาหาร และภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน นอกจากนี้ แอลกอฮอล์ยังส่งผลต่อเซลล์สมองและระบบประสาทโดยอาจสัมพันธ์กับปัญหาความจํา สมาธิ และภาวะซึมเศร้า การบริโภคในระยะยาวจึงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิต(4) การใช้สารเสพติดและผลกระทบต่อบุคคลและสังคม การใช้สารเสพติดมีผลกระทบต่อสุขภาพทั้งทางกายและจิตใจ และมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อการเกิด โรคมะเร็ง สารเคมีจากสารเสพติดสามารถส่งผลต่อเซลล์ ในร่างกายและเพิ่มโอกาสที่เซลล์จะเกิดการเปลี่ยนแปลงนอกจากนี้ การใช้สารเสพติดยังสัมพันธ์กับอาการมึนเมา หลงผิด และก้าวร้าว ซึ่งอาจนําไปสู่การทะเลาะวิวาทและ การทําร้ายร่างกายทั้งต่อตนเองและผู้อื่นผลกระทบของปัญหาสารเสพติดจึงขยายจากระดับ บุคคลไปสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคมในวงกว้าง โดยการ ศึกษาที่เกี่ยวข้องในจังหวัดหนองคายสะท้อนถึงความสําคัญของบทบาทภาคประชาชนและการใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลางในการแก้ไขปัญหาสารเสพติด