การบูรณาการการรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัลในหลักสูตรระดับอุดมศึกษา เพื่อสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลแก่เยาวชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย

บทคัดย่อ

อังคณา พรมรักษา
ภาควิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ
การพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัล ระบบนิเวศสื่อใหม่ สถานการณ์วิกฤตในสังคม รวมถึงรูปแบบพฤติกรรมการสื่อสารของเยาวชนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของเยาวชนในปัจจุบัน การเสริมสร้างคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดิจิทัล (digital citizenship) แก่เยาวชนเพื่อสร้างให้เกิดการรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล (media information digital literacy) เป็นความท้าทายต่อการจัดกระบวนการสร้างการเรียนรู้ของหลักสูตรระดับอุดมศึกษา งานวิจัยนี้ใช้แนวคิดการรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล ศึกษาการบูรณาการการรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัลในหลักสูตรระดับอุดมศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลแก่เยาวชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และผลที่เกิดขึ้น กลุ่มตัวอย่าง คือ มหาวิทยาลัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 7 สถาบัน ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างสามารถนำแนวคิดการรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล ไปออกแบบ เชื่อมโยงการเรียนรู้ในห้องเรียนกับกระบวนการเสริมสร้างพลเมืองดิจิทัล และพัฒนาพื้นที่ปฏิบัติการแหล่งเรียนรู้ในระดับชุมชน ใช้กระบวนการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมสร้างแกนนำเยาวชน นิสิต นักศึกษาเป็นนักสื่อสารสร้างสรรค์ที่มีคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดิจิทัล มีทักษะรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล เท่าทันตนเอง เท่าทันสังคม มีทักษะด้านการสื่อสาร ทักษะชีวิต และเป็นพลังสำคัญในการสร้างสังคมสุขภาวะ สร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชน หรือเสริมจุดแข็งให้กับชุมชน

คำสำคัญ: การบูรณาการ; พลเมืองดิจิทัล; การรู้เท่าทันสื่อ; สารสนเทศ; และดิจิทัล; เยาวชน; หลักสูตรระดับอุดมศึกษา