ปัจจัยส่วนบุคคล ประสบการณ์ และความรู้ที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการขับขี่รถจักรยานยนต์ที่ปลอดภัยของเยาวชนอายุ 18–24 ปี ตำบลควนธานี อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง

ซัมซูวัล สะอิ; จักรินทร์ ปริมานนท์; สุขุมาภรณ์ ศรีวิศิษฐ; พีรญา สุขชนนันท์; ศุภณัฐ ชาวเขาเวียง; นภัสร อร่ามเดช

ผู้แต่ง

ซัมซูวัล สะอิ
จักรินทร์ ปริมานนท์
สุขุมาภรณ์ ศรีวิศิษฐ
พีรญา สุขชนนันท์
ศุภณัฐ ชาวเขาเวียง
นภัสร อร่ามเดช

บทคัดย่อ

ซัมซูวัล สะอิ
สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

จักรินทร์ ปริมานนท์
คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

สุขุมาภรณ์ ศรีวิศิษฐ
คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

พีรญา สุขชนนันท์
คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

ศุภณัฐ ชาวเขาเวียง
คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

นภัสร อร่ามเดช
คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง

บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคล ประสบการณ์ และความรู้กับพฤติกรรมการขับขี่รถจักรยานยนต์อย่างปลอดภัยในเยาวชนอายุ 18-24 ปี ที่อาศัยในพื้นที่ตำบลควนธานีอำเภอกันตั้ง จังหวัดตรัง โดยใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 327 คน ซึ่งได้จากการสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลในระหว่างวันที่ 25 เมษายน - 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามประกอบด้วย 3 ส่วนได้แก่ ข้อมูลทั่วไป ความรู้เกี่ยวกับการใช้รถจักรยานยนต์ และพฤติกรรมการยับขี่อย่างปลอดภัย โดยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้เท่ากับ 0.73 และทดสอบความเชื่อมั่นโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้เท่ากับ 0.85 สำหรับพฤติกรรม และใช้สูตร KR-20 ได้ค่า 0.82 สำหรับความรู้ ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่น่าเชื่อถือ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ ร้อยละ และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ chi-square test และ Pearson's product-moment correlation coefficient ผลการศึกษา พบว่าเพศ อายุ การมีใบอนุญาตขับขี่ ประสบการณ์ของตนเองในการเกิดและเกือบจะเกิดอุบัติเหตุไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการขับขี่อย่างปลอดภัยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนประสบการณ์ของคนในครอบครัวที่เคยเกิดอุบัติเหตุ และเกือบจะเกิดอุบัติเหตุ มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ขณะที่ความรู้เกี่ยวกับการใช้รถจักรยานยนต์มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ในระดับต่ำมาก (p>0.05) ข้อเสนอแนะคือ ควรส่งเสริมบทบาทของครอบครัวและพัฒนาแรงจูงใจภายในควบคู่กับการเรียนรู้จากประสบการณ์ รวมถึงศึกษาปัจจัยทางจิตวิทยาและสังคมเพิ่มเติมในการวิจัยอนาคต

คำสำคัญ: ปัจจัยส่วนบุคคล; ประสบการณ์; ความรู้; พฤติกรรม; การขับขี่รถจักรยานยนต์ปลอดภัย

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global status report on road safety 2023 [Internet]. 2023 [cited 2025 Jun 1]. Available from: https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/safety-and-mobility/global-status-report-on-road-safety-2023

วิทยา ชาติบัญชาชัย. สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนและการจัดการกับปัญหาของประเทศไทย. วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย 2565;2(2):187-98.

กมลวรรณ คุ้มวงษ์, นิสากร กรุงไกรเพชร, สุวรรณา จันทร์ประเสริฐ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมความปลอดภัยในการขับขี่จักรยานยนต์ของนักเรียนชายระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในภาคตะวันออก. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ 2562;27(4): 42-52.

ภูวนาท ณรงค์รัตน์. การศึกษาสถานการณ์การเกิดอุบัติเหตุทางถนนและผลกระทบของอุบัติเหตุ: กรณีผู้ประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตอำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง. วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข 2567;2(1):17-34.

ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน. สถิติข้อมูลผู้เสียชีวิตสะสม ประเทศไทย ปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 31 พ.ค. 2568]. แหล่งข้อมูล: https://www.thairsc.com/

โสพรรณ โพทะยะ, วิลัยลักษณ์ อินทาราม, คณิตราพร ประกอบกิจ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันอุบัติภัยจราจรของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ ในพื้นที่เขตตอนเหนือของกรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2565;32(3):25-35.

Yamane T. Statistics: an introductory analysis. 2º ed. New York: Harper & Row; 1967.

ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์. การกำหนดขนาดตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงพรรณนาในงานสาธารณสุข. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ 2556;16(2):9-18.

สุรศักดิ์ สุนทร, วัชรินทร์โกมลมาลัย, ธานินทร์ สุธีประเสริฐ, ยอดฝัน ปรางศร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2563;7(1):74-86.

อารยา เชียงของ, วีรพงษ์ พวงเล็ก, อมราพร สุรการ, ชัยยุทธ กลีบบัว, นิตยา สุขชัยสงค์. ปรากฏการณ์การเกิดอุบัติเหตุจากพฤติกรรมเสี่ยงในการขับขี่รถจักรยานยนต์ของผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี: การศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ 2566;16(2):61-4.

เจษฎากร อังกูลพัฒนาสุข, ภัทรา วยาจุต. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการขับขี่รถจักรยานยนต์ปลอดภัยของนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ 2567;13(2):42-57.

กฤษณา แก้วพิพัฒน์, วัฒน์ บุญกอบ, จันทร์จารี เกตุมาโร, เกษม ชูรัตน์. พฤติกรรมความปลอดภัยในการขับขี่รถจักรยานยนต์ของ นักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ 2563;12(1):215-24.

ณัฐวุฒิ แดงสวัสดิ์, ธัญญา รอดสุข. ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการขับขี่รถจักรยานยนต์ ที่ปลอดภัยและพฤติกรรมการขับขี่จักรยานยนต์บนท้องถนน เขตหลักสี กรุงเทพมหานคร. วารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง 2567;9(2):273-92.

กิตติ โพธิ์เย็น, สิงหา จันทร์ขาว, อนันต์ มาลารัตน์. ปัจจัยที่มีผลต่อจิตสำนึกความปลอดภัยในการขับขี่รถจักรยานยนต์ของนิสิต นักศึกษาปริญญาตรี สาขาสาธารณสุขศาสตร์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ 2567;28(2):1-14.