การสร้างเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันและลดอาการท้องผูกในผู้สูงอายุ
บทคัดย่อ
ธัญยธรณ์ มงคลสุขภิรมย์กลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลพิจิตร จังหวัดพิจิตร
บทคัดย่อ
อาการท้องผูก เป็นสัญญาณเตือนของภาวะสุขภาพจากระบบย่อยอาหารไม่ทำงานอย่างปกติ มีการเผาผลาญสารอาหารที่ช้าลงที่สัมพันธ์กับความสมดุลของร่างกาย ทั้งน้ำ สารอาหาร แร่ธาตุ วิตามิน แม้กระทั่งการมีอายุที่เพิ่มขึ้นใน 1 ปี จะสูญเสียการเผาผลาญสารอาหารเพิ่มขึ้นเป็น 1 เท่า และต่อเนื่องไปทุกๆ ปี ล้วนส่งผลกระทบต่อตัวผู้สูงอายุทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ ซึ่งการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันอาการท้องผูกเป็นกิจกรรม ที่ให้โดยตรงแก่ผู้สูงอายุ โดยที่ครอบครัวหรือผู้ดูแลเป็นบุคคลสำคัญต่อการป้องกันอาการท้องผูกให้แก่ผู้สูงอายุ ดังนั้นการสร้างเสริมสุขภาพจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อช่วยให้ครอบครัวหรือผู้ดูแลเกิดความตระหนักรู้และเพิ่มขีดความสามารถของตนเองในการดูแลสุขภาพจนสามารถป้องกันอาการท้องผูกให้กับผู้สูงอายุได้ ซึ่งบทความนี้ได้นำเสนอให้เห็นถึงลักษณะอาการท้องผูก ผลกระทบ การประเมินความเสี่ยง และการป้องกันอาการท้องผูกที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ เพื่อนำไปสู่การสร้างเสริมสุขภาพผู้สุอายุที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดอาการท้องผูกที่มีประสิทธิภาพต่อไป
คำสำคัญ: การสร้างเสริมสุขภาพ; อาการท้องผูก; ผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
Maria VR, Ernest PB. Epidemiology and management of chronic constipation in elderly patients. Clinical Interventions in Aging [Internet]. 2015 [cited 2024 Dec 30];10:919-30. Available from: https://doi.org/10.2147/CIA.S54304
Sumida K, Molnar MZ, Potukuchi PK, Thomas F, Lu JL, Yamagata K, et al. Constipation and risk of death and cardiovascular events. Atherosclerosis [Internet]. 2019 [cited 2024 Dec 30];281:114-20. Available from: https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosis.2018.12.021|
Eikan M. Constipation and high blood pressure variability. Hypertension Research [Internet]. 2024 [cited 2024 Dec 30];47:562-63. Available from: https://doi.org/10.1038/s41440-023-01514-5
Sumida K, Molnar MZ, Potukuchi PK, Thomas F, Lu JL, Matsushita K, et al. Constipation and incident CKD. Journal of the American Society of Nephrology [Internet]. 2017 [cited 2024 Dec 30];28(4):1248-58. Available from: https://journals.lww.com/jasn/abstract/2017/04000/constipation_and_incident_ckd.27.aspx
สมาคมประสาททางเดินอาหารและการเคลื่อนไหว (ไทย). แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยท้องผูกเรื้อรังในประเทศไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: พริ้นท์เอเบิ้ล; 2564.
Umar H, Mohannad D, Samita G. Chronic constipation: update on management. Cleveland Clinic Journal of Medicine [Internet]. 2017 [cited 2024 Dec 29];84(5):397-408. Available from: https://www.ccjm.org/content/84/5/397.long
Schuster BG, Kosar L, Kamrul R. Constipation in older adults. Canadian Family Physician [Internet]. 2015 [cited 2024 Dec 29];61:152-58. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4325863/
ชฎาพร คงเพ็ชร์, อารีย์ ยมกกุล, เรณู อาจสาลี. การสร้างเสริมสุขภาพเพื่อเป็นผู้สูงวัยสุขภาพดี. วารสารพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 29 ธ.ค. 2567];70(4): 44-51. แหล่งข้อมูล: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/download/254754/173446/
จันทร์อาภา ธนธรรมสถิตย์, นัยนา พิพัฒน์วณิชชา, พรชัย จูลเมตต์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะท้องผูกในผู้สูงอายุโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการบำบัดทดแทนไต, วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 2567];34(4):28-36. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/download/76582/61531/183087
สลิล สมุทรรังสี, ฐนิสา พัชรตระกูล. การรับความรู้สึกของไส้ตรง (rectal sensation). จุลสารสมาคมแพทย์ระบบทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 25671;29(132):153-85. แหล่งข้อมูล: https://gastrothai.net/th/journal-detail.php?content_id=363
Hinrichs M, Huseboe J. Research - based protocol management of constipation. Journal of Gerontological Nursing [Internet]. 2001 [cited 2024 Dec 30];27(2):17-28. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11915262/
Aziz I, Whitehead WE, Palsson OS, Törnblom H, Simén M. An approach to the diagnosis and management of Rome IV functional disorders of chronic constipation. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology [Internet]. 2020 [cited 2024 Dec 30];14(1):39-46. Available from: https://doi.org/10.1080/17474124.2020.1708718
Pender NJ, Murdaugh C, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 6th ed. Boston: Pearson; 2011.
สัจจพร ศรีบุตร, ธัญญมล สุริยานิมิตรสุข. บทบาทพยาบาล: การจัดการภาวะท้องผูกในสตรีตั้งครรภ์โดยไม่ใช้ยา. วารสารแพทย์นาวี [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 30 ธ.ค. 2567]:47(2):491-501. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nmdjournal/article/view/241266
Yin PC, Guogin H, Jia C. Detection and classification of human stool using deep convolutional neural networks. IEEE Engineering in Medicine and Biology Society Section [Internet]. 2021 [cited 2024 Dec 30];9:160485-96. Available from: https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?arnumber=9632585
สูรีญาณี หะยีแม, ฟูซีย๊ะ ยาหะมุ, นูรีฮันญ์ สะมะแอ, เดียร์นา แม็ง. ประสิทธิผลและความพึงพอใจในการบริโภคโยเกิร์ตเม็ดแมงลักในการแก้ปัญหาท้องผูกของบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา. ใน: งานประชุมวิชาการระดับชาติ ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เครือ ข่ายสถาบันอุดมศึกษาภาคใต้ ครั้งที่ 7. วันที่ 10-11 มีนาคม 2565; คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี; 2565.
พัชรา สลีสองสม, สุภารัตน์ วังศรีคูณ, อัจฉรา สุคนธสรรพ์. ผลของโปรแกรมการป้องกันอาการท้องผูกต่อการเกิดอาการท้องผูกในผู้ป่วย ที่ถูกจำกัดการเคลื่อนไหว. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 2567];14(1):16-30. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/unc/article/download/256772/173306/992026
มยุรา วัฒนพงศ์ไพศาล, เรวดี จงสุวัฒน์, เอกราช บำรุงพีชน์. ผลของการบริโภคน้ำผักผลไม้ผสมใยอาหารต่อการขับถ่ายอุจจาระในผู้ที่มีภาวะท้องผูก. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 2567];45(2):210-24. แหล่งข้อมูล: https://www.ph.mahidol.ac.th/thjph/journal/45_2/08.pdf
พรนภา แซ่โหงว. การศึกษาผลของการบริโภคเมล็ดแมงลักสำหรับบรรเทาอาการท้องผูก การศึกษานำร่อง [ปริญญาวิทยาศาสตร-มหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์; 2564. 63 หน้า.
ศิริพรรณ ภมรพล, จารุณี นุ่มพูล. ปัจจัยทำนายอาการท้องผูกในผู้ป่วยวิกฤต. วารสารสภาการพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 2567];34(1):88-103. แหล่งข้อมูล: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJONC/article/download/152511/123000
ชุลีกร ด่านยุทธศิลป์. แบบจำลองการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์และการประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติการส่งเสริมสุขภาพทางการพยาบาล. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [สืบค้นเมื่อ 30 ธ.ค. 2567];38(2):132-41. แหล่งข้อมูล: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/nur-psu/article/download/132000/99145/
ภูริพงศ์ กิจดำรงธรรม. Chronic idiopathic constipation current and future [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 31 ธ.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.wongkarnpat.com/upfilecme/CME-Idiopathic.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
