ระบบ Platform Social Telecare กับการพัฒนาสมรรถนะนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์และทีมสุขภาพเพื่อสนับสนุนระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

ขนิษฐา บูรณพันศักดิ์
สภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์   กรุงเทพมหานคร

ระพีพรรณ คำหอม
สภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์  กรุงเทพมหานคร

สโรทร ม่วงเกลี้ยง
สภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์  กรุงเทพมหานคร

เยาวเรศ คำมะนาด
กระทรวงสาธารณสุข

วัชระ อมศิริ
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  

วัชรากร หนูทอง
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ จังหวัดปทุมธานี



บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสมรรถนะการทำงานของนักสังคมสงเคราะห์และทีมสุขภาพในระบบบริการ สุขภาพปฐมภูมิ ทดลองใช้เครื่องมือในระบบ platform social telecare (PST) และเชื่อมและบูรณาการ platform ที่ใช้งานในปัจจุบันในโรงพยาบาล รวมทั้งจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย ในการพัฒนาระบบและกลไกการให้บริการ สังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ ระบบบริการแพทย์ทางไกล การศึกษานี้มีรูปแบบวิจัยแบบกึ่งทดลอง ศึกษากลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่ม ได้แก่ นักสังคมสงเคราะห์และทีมสุขภาพ 30 คน และผู้ป่วยกลุ่มเปราะบาง 3,600 ราย มีพื้นที่ดำเนินการในโรงพยาบาลสองกลุ่ม ได้แก่ (1) โรงพยาบาลนำร่อง "sandbox" จำนวน 5 แห่ง (2) โรงพยาบาลขยายผล 4 แห่งดำเนินการเสริมสร้างสมรรถนะของนักสังคมสงเคราะห์และทีมสาธารณสุข ด้วยการสร้างหลักสูตรออนไลน์ให้เรียนรู้จำนวน 4 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรเครื่องมือการประเมินปัญหาทางสังคม หลักสูตรความรอบรู้ดิจิทัล (digital literacy) หลักสูตรการเสริมพลังตนเองของนักสังคมสงเคราะห์ และหลักสูตร medical social work clinic พร้อมทั้งการจัด case conference ออนไลน์ 18 ครั้ง ผลการศึกษาพบว่า ผู้เข้าร่วมสนใจต่อหลักสูตรการจัด case conference ออนไลน์มากที่สุด (มากกว่าร้อยละ 100.0) รองลงมาคือ หลักสูตรการเสริมพลังตนเอง (ร้อยละ 86.9) และหลักสูตรการใช้เครื่องมือประเมินปัญหาทางสังคม (ร้อยละ 40.4) ทั้งนี้หลักสูตรด้าน digital literacy และ standard operating procedure ยังไม่บรรลุเป้าหมายโครงการ ผลการพัฒนาและทดลองใช้ระบบ PST พบว่าในปี พ.ศ. 2567 มีนักสังคมสงเคราะห์เข้าใช้งานจริง 432 ราย โรงพยาบาล 118 แห่ง และทีมสหวิชาชีพ 22 ราย ซึ่งมีการใช้เครื่องมือรวม 37 ชนิด โดย 3 อันดับแรก ที่ใช้บ่อย ได้แก่ (1) แบบประเมินวินิจฉัยและจัดการทางสังคม (ร้อยละ 23.37) (2) แบบประเมินความพร้อมของครอบครัว (ร้อยละ 7.15) (3) แบบประเมินตนเองของผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากการเจ็บป่วย (ร้อยละ 6.53) การเชื่อมโยงระบบ PST กับ A-MED Home Ward และ HOSXP ทำให้สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลผู้ป่วยอย่างครบวงจร เกิดกลไกการบูรณาการการบริการสุขภาพและสังคมระดับพื้นที่ ส่งผลให้โรงพยาบาลนำไปใช้เป็นนโยบายขยายผลในระบบปกติข้อเสนอแนะเชิงนโยบายมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะดิจิทัล การบูรณาการระบบฐานข้อมูลสุขภาพ การเพิ่มประสิทธิภาพ ฟังก์ชันการทำงานของระบบ และการรักษาความปลอดภัยข้อมูล รวมถึงการสร้างกลไกความร่วมมือข้ามหน่วยงานเพื่อให้ระบบ PST ดำเนินไปอย่างยั่งยืนและตอบสนองต่อการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเปราะบางได้อย่างครอบคลุมและมีประสิทธิผล



คำสำคัญ: ระบบ platform social telecare (PST); สังคมสงเคราะห์การแพทย์; ระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ: นโยบายสุขภาพ