ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้าและการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะของผู้สูงอายุในชุมชน จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

วิไลวรรณ บุญเรือง
วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก จังหวัดอุตรดิตถ์

ฐิติอาภา ตั้งค้าวานิช
คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยเชียงราย จังหวัดเชียงราย

ศรีสุภา ใจโสภา
คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร

ดารณี ขันใส
วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก จังหวัดอุตรดิตถ์



บทคัดย่อ
สูงวัยอย่างมีสุขภาวะเป็นปัจจัยสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ โดยครอบคลุมมิติทางกาย จิตใจ และสังคมตลอดจนความสามารถในการดำรงชีวิตอย่างมีความสุข อย่างไรก็ตาม ภาวะซึมเศร้าอาจเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการ สูงวัยและสุขภาวะของผู้สูงอายุ การศึกษาเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้ากับการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะในกลุ่มผู้สูงอายุตำบลคอรุม อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุ จำนวน 138 ราย คัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดภาวะซึมเศร้าและแบบประเมินการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีภาวะซึมเศร้าเพียงร้อยละ 1.4 การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะอยู่ในระดับสูง นอกจากนี้ภาวะซึมเศร้ามีความสัมพันธ์ทางลบระดับต่ำกับการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) แม้ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้าและการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะของผู้สูงอายุจะอยู่ในระดับต่ำ แต่ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าภาวะซึมเศร้าแม้เพียงเล็กน้อยอาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการสูงวัยและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุได้ ผลการศึกษา ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุโดยควรมีการคัดกรองภาวะซึมเศร้าแต่เนิ่นๆ และดำเนินมาตรการ ป้องกันภาวะซึมเศร้าและส่งเสริมการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ เช่น โครงการชุมชนที่สนับสนุนปฏิสัมพันธ์ทางสังคม นอกจากนี้ควรบูรณาการให้การประเมินภาวะซึมเศร้าเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสุขภาพผู้สูงอายุเพื่อสามารถให้การช่วยเหลือได้อย่างทันท่วงที ทั้งนี้ ควรมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับปัจจัยที่อาจมีบทบาทเป็นตัวกลางหรือปัจจัยแทรกในความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้าและการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมและสามารถนำไปใช้ประโยชน์เชิงปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ



คำสำคัญ: การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ; ภาวะซึมเศร้า; ผู้สูงอายุ