ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารแดช (DASH Diet) เพื่อต้านโรคความดันโลหิตสูงของบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบันอุดมศึกษา

ณฐินี พงศ์ไพฑูรย์สิน; กรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์

ผู้แต่ง

ณฐินี พงศ์ไพฑูรย์สิน
กรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์

บทคัดย่อ

ณฐินี พงศ์ไพฑูรย์สิน
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

กรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคอาหารแดช (DASH diet) เพื่อต้านโรคความดันโลหิตสูง และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารแดช เก็บรวบรวมข้อมูล ด้วยแบบสอบถามจากบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบันอุดมศึกษา จำนวน 625 คน โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอนการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน คือ วิเคราะห์ถดถอยพหุแบบมีตัวแปรแฝงผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมการบริโภคอาหารแดชเพื่อต้านโรคความดันโลหิตสูงของบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบัน อุดมศึกษา อยู่ในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 66.2 ความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการบริโภคอาหารแดช และความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเองในการบริโภคอาหารแดช เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารแดชโดยสามารถร่วมกันพยากรณ์พฤติกรรมการบริโภคอาหารแดงเพื่อต้านโรคความดันโลหิตสูงของบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบันอุดมศึกษา ได้ร้อยละ 63 โดยมีค่าน้ำหนักถดถอยของตัวแปรสังเกต อยู่ระหว่าง 0.67-0.95

คำสำคัญ: อาหารแดช; พฤติกรรมการบริโภค; บุคลากรสายสนับสนุน; สถาบันอุดมศึกษา; ความรอบรู้ด้านสุขภาพ

เอกสารอ้างอิง

สำนักโรคไม่ติดต่อ. ประเด็นการรณรงค์วันความดันโลหิตสูงโลก ปี 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 22 ก.พ. 2567]. แหล่งข้อมูล: http://thaincd.com/document/file/info/non-communicable-disease/

สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ. กรมควบคุมโรครณรงค์วันความดันโลหิตสูงโลก ปี 2568 เน้นย้ำให้ประชาชน วัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมความดันให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการเกิดโรคไม่ติดต่อและภาวะแทรกซ้อน [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 10 ก.ย. 2568]. แหล่งข้อมูล: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=526528deptcode=brc&news_views=5063

ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. รายงานผลการศึกษาการสังเคราะห์ข้อมูลกระบวนการเรียนรู้ที่สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 19 ก.พ. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://dol.thaihealth.or.th/Media/Index/ac39cb3d-ede5-ea11-80ec-00155d09b41f#

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2555 ปรับปรุง พ.ศ. 2558. กรุงเทพมหานคร: ทริค ธิงค์; 2558.

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: ทริค ธิงค์; 2562.

Chiavaroli L, Viguiliouk E, Nishi SK, Mejia SB, Rahelić D, Kahleová H, et al. Dash dietary pattern and cardiometabolic outcomes: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Nutrients 2019;11(2):338-47.

Spencer PH. The Implementation of the teach-back method in dash diet education to improve blood pressure control in patients with hypertension and low health literacy [Internet]. 2019 [cited 2024 Jan 20]. Available from: digitalcommons.liberty.edu/doctoral/2179

Seangpraw K, Auttama N, Tonchoy P, Panta P. The effect of the behavior modification program dietary approaches to stop hypertension (dash) on reducing the risk of hypertension among elderly patients in the rural community of Phayao, Thailand. J Multidiscip Healthe 2019;31(1):109-18.

เสาวลักษณ์ มูลสาร, เกสร สำเภาทอง. ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH ร่วมด้วยทฤษฎีการรับรู้ความสามารถแห่งตน และแรงสนับสนุนทางสังคมเพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2559;11(1):87-98.

มณีวรรณ ดอนทราย, สรัญญา ถี่ป้อม. ผลของโปรแกรมการมีส่วนร่วม และการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับความดันโลหิต ในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงอาศัยในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสวนเมี่ยง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2562;13(1):65-74.

วีระพงษ์ ศรีประทาย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทาง DASH ของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลนางรำ อำเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2567;9(1):479-89.

Schwingshackl L, Bogensberger B, Hoffmann G. Diet quality as assessed by the healthy eating index, alternate healthy eating index, dietary approaches to stop hypertension score, and health outcomes: an updated systematic review and meta-analysis of cohort studies. J Acad Nutr 2018;118(1):74-100.

สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. รายงานจำนวนบุคลากร ปีการศึกษา 2563 ภาคเรียนที่ 1 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 20 มิ.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: www.info.mua.go.th/info/table_stat_04.phpid_member

Soriano FI. Conducting needs assessments: a multidisciplinary approach. Thousand Oaks: Sage Publications; 1995.

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม. รายงานโครงการศึกษาสถานการณ์การบริโภคอาหาร ความมั่นคงทางอาหาร และความรอบรู้ด้านอาหารของประชากรไทย ระดับประเทศ. 2567 [สืบค้นเมื่อ 19 มี.ค. 2568]. แหล่งข้อมูล: https://ipsr.mahidol.ac.th/en/post_research/food-system-report-national-level/

เบญจวรรณ สอนอาจ. แนวทางการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของประชากรวัยทำงานในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 20 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/2756/1/61260304.pdf