การพัฒนากลไกคณะทำงานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนจังหวัด “SARAKHAM Model”

ผู้แต่ง

  • สุกฤษฏิ์ ใจจำนงค์
  • พิชญาภา อภัยพงษ์
  • อรพรรณ อ่อนด้วง
  • วันชนะ สิริสม
  • มยุรา สีสาร

บทคัดย่อ

สุกฤษฏิ์ ใจจำนงค์
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จังหวัดปทุมธานี ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย กรุงเทพมหานคร

พิชญาภา อภัยพงษ์

ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย

อรพรรณ อ่อนด้วง

สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม วันชนะ สิริสม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม มยุรา สีสาร สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น



บทคัดย่อ
อุบัติเหตุทางถนนเป็นปัญหาสำคัญที่นำไปสู่การเสียชีวิตของคนไทย จังหวัดมหาสารคามเป็นจังหวัดหนึ่งที่มีแนวโน้มการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนสูงขึ้นต่อเนื่อง ตั้งแต่ พ.ศ. 2563-2566 การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อขับเคลื่อนคณะทำงานด้านการจัดการข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน ภายใต้ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนนจังหวัด และพัฒนา รูปแบบการปฏิบัติการของคณะทำงานและการออกแบบมาตรการความปลอดภัยทางถนนของจังหวัดมหาสารคามให้เกิดพื้นที่ต้นแบบปฏิบัติการที่ดี เป็นการศึกษาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม พื้นที่ดำเนินการคือ จังหวัดมหาสารคาม มีระยะเวลาดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลจากรายงานการประชุมด้วยวิธีการบันทึกการสนทนาและระดมสมองเพื่อหาฉันทามติ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาผลการศึกษา พบว่า จังหวัดมหาสารคามมีคณะทำงานด้านการจัดการข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน \"SARAKHAM Model\" และมีแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนระดับจังหวัด มีการประชุมวิเคราะห์ข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนและจัดการข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนในระดับจังหวัด และเกิดการดำเนินงานในระดับพื้นที่ในลักษณะระบบห่วงสะท้อนป้อนกลับ มีการติดตามและให้คำปรึกษาแนะนำในระดับอำเภอ และเกิดห่วงโช่ผลลัพธ์ คือ จำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนของจังหวัดมหาสารคาม มีแนวโน้มลดลง ดังนั้น ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนนระดับจังหวัดทุกจังหวัด ควรมีการยกระดับประสิทธิภาพการจัดการความปลอดภัยทางถนนด้วยการจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ และหนุนเสริมการขับเคลื่อนงานความปลอดภัยทางถนนสู่ภาคีเชิงกลยุทธในระดับจังหวัดในการออกแบบมาตรการความปลอดภัยทางถนน



คำสำคัญ:
การจัดการข้อมูล; คณะทำงาน; ความปลอดภัยทางถนน; มหาสารคาม; อุบัติเหตุทางถนน

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global status report on road safety [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 14]. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/375016/9789240086517-eng.pdf?sequence=1

World Health Organization, United Nations. Global plan for the decade of action for road safety 2021-2030 [Internet]. 2021 [cited 2024 Sep 14]. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/documents/health-topics/road-traffic-injuries/global-plan-for-road-safety.pdf?sfvrsn=65cf34c8_35&download=true

ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน. แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2565-2570 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 14 ก.ย. 2567] แหล่งข้อมูล: https://backofficeminisite.disaster.go.th/apiv1/apps/minisite_roadsafety/192/

sitedownload/7377/download?TypeMenu=MainMenu&filename=ae8bb42b9a0f7d84a7879ec8da8a4a36.pdf

ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน พ.ศ. 2554. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 128, ตอนพิเศษ 4 ง (ลงวันที่ 22 มกราคม 2554).

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ศูนย์ความร่วมมือด้านข้อมูลการบาดเจ็บ [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 14 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://dip.ddc.moph.go.th/new/

มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. โครงการศึกษาเพื่อติดตามและประเมินผลแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2565-2570 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 14 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://tdri.or.th/2024/08/570433/

Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. 3' ed. Geelong, Australia: Deakin University Press; 1988

ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน. การรณรงค์สวมหมวกนิรภัย 100 เปอร์เซ็นต์ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 21 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: http://core-website.com/public/dispatch_upload/backend/core_dispatch_311199_1.pdf

สำนักข่าว กรมประชาสัมพันธ์. จังหวัดมหาสารคามประชุมคณะทำงานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนร่วมวิเคราะห์สาเหตุเพื่อนำไปสู่มาตรการในการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 21 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://thainews.prd.go.th/thainews/news/print/151964/?bid=1

สำนักงานจังหวัดมหาสารคาม. ประกาศกรมทางหลวง เรื่อง สรุปผลการประชุมเพื่อชี้แจงผลการจัดทำแผนพัฒนาทางหลวง (กลุ่มย่อย ครั้งที่ 2) การศึกษาจัดทำแผนพัฒนาทางเลี่ยงเมืองเพื่อแก้ไขปัญหาจราจรบริเวณเขตเมืองในภูมิภาค [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 21 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.mahasarakham.go.th/new/news_download/detail/49/data.html

สำนักงานจังหวัดมหาสารคาม. จังหวัดมหาสารคาม ประชุมคณะกรรมการศูนย์อำนวยความปลอดภัยทางถนน ย้ำขับเคลื่อนรณรงค์การสวมหมวกนิรภัย 100% อย่างต่อเนื่อง [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 21 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.mahasarakham.go.th/new/news/detail/3230

ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน. ผลดำเนินงานขับเคลื่อนอนุกรรมการจัดการข้อมูลอุบัติเหตุ และกลไก ศปถ. สรุปการดำเนินงาน (wrap up) เพื่อพัฒนาการหนุนเสริมกลไกการจัดการระดับพื้นที่ในเขตสุขภาพที่ 7. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธินโยบาย-ถนนปลอดภัย; 2567.

กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค. การสวมหมวกนิรภัย / การบาดเจ็บที่ศีรษะจากข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนระบบเฝ้าระวังการบาดเจ็บ (injury surveillance: IS) [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 30 ก.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://dip.ddc.moph.go.th/new/is-head

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

สุกฤษฏิ์ ใจจำนงค์, พิชญาภา อภัยพงษ์, อรพรรณ อ่อนด้วง, วันชนะ สิริสม, & มยุรา สีสาร. (2025). การพัฒนากลไกคณะทำงานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนจังหวัด “SARAKHAM Model”. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย, 4(2). สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/thpjournal/article/view/3106