การพัฒนาดัชนีวัดความพร้อมตอบสนองยุทธศาสตร์ด้านการต่างประเทศของแผนงานหลัก สสส.

อรณา จันทรศิริ; สิกิต ดวิอนอนโต อริฟวิโดโด; พุฒิปัญญา เรืองสม; พุฒิปัญญา เรืองสม; พิราวรรณ เพชรจั่น; รังสรร มั่นคง

ผู้แต่ง

อรณา จันทรศิริ
สิกิต ดวิอนอนโต อริฟวิโดโด
พุฒิปัญญา เรืองสม
พุฒิปัญญา เรืองสม
พิราวรรณ เพชรจั่น
รังสรร มั่นคง

บทคัดย่อ

อรณา จันทรศิริ
ศูนย์วิจัย ActiveThai กรุงเทพมหานคร

สิกิต ดวิอนอนโต อริฟวิโดโด
ศูนย์วิจัย ActiveThai กรุงเทพมหานคร

พุฒิปัญญา เรืองสม
ศูนย์วิจัย ActiveThai กรุงเทพมหานคร

พิราวรรณ เพชรจั่น
ศูนย์วิจัย ActiveThai กรุงเทพมหานคร

รังสรร มั่นคง
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

บทคัดย่อ
ความพร้อมขององค์กรต่อการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดความสำเร็จของการริเริ่มความร่วมมือระหว่างประเทศ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบความเที่ยงตรงของดัชนีชี้วัดเพื่อประเมินความพร้อมของแผนงานหลักสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ในการร่วมดำเนินยุทธศาสตร์ด้านต่างประเทศ ใช้แนวทางการศึกษา 4 ขั้นตอน ได้แก่ การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ การตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 14 ท่าน การประเมินความเชื่อมั่นเชิงโครงสร้างโดยนักวิชาการจากทั้ง 15 แผนงาน สสส. จำนวน 30 ท่าน และการสร้างดัชนีความพร้อมจากระบบการให้คะแนน จากตัวชี้วัดเบื้องต้น 21 ตัวที่สกัดจากวรรณกรรม มี 7 ตัวชี้วัด ที่แสดงคุณสมบัติเป็นที่ยอมรับ ประกอบด้วย 3 ตัวชี้วัดด้านความเต็มใจ และ 4 ตัวชี้วัดด้านศักยภาพ ครอบคลุมทั้งระดับ บุคคลและระดับองค์กรโดยใช้การถ่วงน้ำหนักเท่ากันระหว่างการประเมินตนเองและการประเมินจากภายนอก การวิเคราะห์ความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาแสดงความสอดคล้องระหว่างผู้ให้คะแนนในระดับสูง (Fleiss' K=0.72, p<0.05) ขณะที่การทดสอบความสอดคล้องภายในแสดงความเชื่อถือได้ในระดับดีเยี่ยม (Cronbach's d=0.81-0.86) ผลการศึกษา ที่น่าสังเกตคือ ปัจจัยระดับองค์กรป็นตัวชี้ความพร้อมที่สำคัญกว่าปัจจัยด้านความเต็มใจระดับบุคคล ดัชนีที่พัฒนาขึ้นใช้กรอบการแปลผลแบบเมทริกซ์ 3x3 ที่จำแนกแผนงานหลักออกเป็น 9 ระดับความพร้อม ตามคะแนนด้านความเต็มใจและศักยภาพ ผลการศึกษาบ่งชี้ว่า แม้แรงจูงใจระดับบุคคลมีความสำคัญ แต่ปัจจัยด้านศักยภาพขององค์กร ได้แก่การจัดสรรทรัพยากร ประสบการณ์ความร่วมมือ การวัดผลลัพธ์ และความสอดคล้องเชิงกลยุทธ์ เป็นตัวกำหนดหลักของความพร้อมด้านต่างประเทศ ดัชนีนี้นำเสนอเครื่องมือที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์แก่ สสส. เพื่อออกแบบการพัฒนาศักยภาพ ที่มีเป้าหมาย ผลการศึกษามีส่วนช่วยเพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับความพร้อมขององค์กรในบริบทการสร้างเสริมสุขภาพ และ ช้ให้เห็นว่าการริเริ่มการสร้างความสามารถระดับองค์กรอาจเป็นประโยชน์มากกว่าการเสริมแรงจูงใจระดับบุคคล

คำสำคัญ: ดัชนีวัดความพร้อม; ยุทธศาสตร์ด้านต่างประเทศ; การสร้างเสริมสุขภาพ; ความเต็มใจ; ศักยภาพองค์กร

เอกสารอ้างอิง

Weiner BJ. A theory of organizational readiness for change. Implementation Science 2009;4(1):67.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. แผนหลัก (พ.ศ. 2566-2570) กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 16 ต.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.thaihealth.or.th/?p=326882

ThaiHealth Promotion Foundation. IR strategies [Internet]. [cited 2024 Oct 17). Available from: https://en.thaihealth.or.th/ir-movement/

Geerligs L, Shepherd HL, Butow P, Shaw J, Masya L, Cuddy J, et al. What factors influence organisational readiness for change? Implementation of the Australian clinical pathway for the screening, assessment and management of anxiety and depression in adult cancer patients (ADAPT CP). Supportive Care in Cancer 2020;29(6):3235-44.

Stanhope V, Ross AM, Choy-Brown M, Choy-Brown M, Jessell L. A mixed methods study of organizational readiness for change and leadership during a training initiative within community mental health clinics. Administration and Policy in Mental Health 2019;46(5):678-87.

Lindig A, Hahlweg P, Christalle E, Scholl I. Translation and psychometric evaluation of the German version of the Organisational Readiness for Implementing Change measure (ORIC): a cross-sectional study. BMJ Open 2020;10(6):e034380.

Khan S, Timmings C, Moore JE, Marquez C, Pyka K, Gheihman G, et al. The development of an online decision support tool for organization readiness for change. Implementation Science 2014;9(1):56.

DeVellis RF. Scale development: theory and applications. 4" ed. Thousand Oaks (CA): Sage; 2016.

Helfrich CD, Helfrich CD, Kohn M, Stapleton A, Allen CL, Hammerback K, et al. Readiness to change over time: change commitment and change efficacy in a workplace health-promotion trial. Frontiers in Public Health 2018;6:110.

Boltz M, Van Haitsma K, Baier RR, Sefcik JS, Hodgson NA, Kolanowski A. A conceptual model of organizational readiness for implementation of embedded pragmatic dementia research. Innovation in Aging 2022;6 (Supplement_1):204-5.

Choi K-E, Lindert L, Schlomann L, Pfaff H. "I'll leave that to the case managers." Healthcare service providers' perceptions of organizational readiness for change in a randomized controlled trial - a qualitative analysis exploring implementation success. International Journal of Environmental Research and Public Health 2022;19(9):5782.

Lynn MR. Determination and quantification of content validity. Nurs Res 1986;35(6):382-5.

Weiner BJ, Amick H, Lee SYD. Conceptualization and measurement of organizational readiness for change: a review of the literature in health services research and other fields. Medical Care Research and Review 2008;65(4):379-436.

Holt DT, Helfrich CD, Hall CG, Weiner BJ. Are you ready? How health professionals can Comprehensively conceptualize readiness for change. Journal of General Internal Medicine 2010;25(1):50-5.

Jones RA, Jimmieson NL, Griffiths A. The impact of organizational culture and reshaping capabilities on change implementation success: the mediating role of readiness for change. Journal of Management Studies 2005;42(2):361-86.

Graham ID, Logan J, Harrison MB, Straus SE, Teteoe J, Caswell W, et al. Lost in knowledge translation: time for a map? Journal of Continuing Education in the Health Professions 2006;26(1):13-24.

Fixsen DL, Naoom SF, Blasé KA, Friedman RM, Wallace F. Implementation research: a synthesis of the literature. Tempa, FL: University of South Florida; 2005.