ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบฝึกทนทานและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่อความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

ชุติมา นิตุธร
งานกายภาพบำบัด ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสวนพยอม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

กุลณัฐ อิฐรัตน์
งานกายภาพบำบัด ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสวนพยอม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

ดมิศรา เกรียงสี่หมื่น
งานกายภาพบำบัด ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสวนพยอม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด



บทคัดย่อ
การทรงตัวไม่ดีทำให้เกิดปัญหาการพลัดตกหกล้ม ซึ่งเป็นปัญหาที่สำคัญมากสำหรับผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุจะมีความเสื่อมของร่างกาย ส่งผลให้เกิดปัญหาการทรงตัวในผู้สูงอายุ จึงทำให้ผู้สูงอายุหกล้มได้ง่าย ปัจจุบันผู้สูงอายุในไทยเกิดการพลัดตกหกล้มร้อยละ 20-30 ต่อปี ดังนั้นการป้องกันการพลัดตกหกล้มจึงเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นที่บุคลากรสุขภาพต้องให้ความสนใจและร่วมมือ การวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มนี้มีวัตถุุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบฝึกทนทานและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่อความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุ วิธีการศึกษา คือ ผู้สูงอายุที่่มีความเสี่ยงต่อการหกล้มถูกสุ่มแบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองเท่าๆ กัน โดยกลุ่มทดลองจำนวน 24 คน ได้รับโปรแกรมการออกกำลังกายแบบฝึกทนทานและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่อความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุ จำนวน 2 ครังต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลา 6 สัปดาห์ ขณะที่่กลุ่มควบคุมจำนวน 24 คน ได้รับการรักษาตามมาตรฐานทางกายภาพบำบัด เมื่อครบ 6 สัปดาห์แล้วผู้เข้าร่วมวิจัยจะได้รับการประเมินการทรงตัวด้วย timed up and go test (TUGT), five times sit to stand test (FTSST), single leg stand test (SLST) และภาวะกลัวการหกล้มด้วยแบบประเมิน FES-I ก่อนและหลังได้รับโปรแกรม เมื่อสิ้นสุดโปรแกรมทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเชิงปริมาณและใช้สถิติ Wilcoxon signed rank test และ Mann-Whitney U test ผลการศึกษา พบว่า ภายในกลุ่มทดลองมีผลการประเมินการทรงตัวด้วย TUGT, FTSST, SLST เปลี่ยนแปลงไปในทางที่่ดีขึ้นอย่่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05 ทุกตัวแปร) ภายในกลุ่มควบคุมมีผลการประเมินการทรงตัวด้วย FTSST เปลี่่ยนแปลงไปในทางที่่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วน TUGT และ SLST ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญเมื่่อเทียบผลก่อน-หลัง เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม พบว่า ในส่วนของค่า FTSST ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) แต่ในส่วนขอ ง TUGT และ SLST มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยในกลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงของ TUGTและ SLST ที่ดีกว่าเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม เมื่อประเมินความกลัวการหกล้มของผู้สูงอายุด้วยแบบทดสอบ FES-I ผู้สูงอายุทั้งสองกลุ่มมีค่าคะแนนความกลัวการหกล้มที่ลดลงหลังได้รับโปรแกรมเหมือนกัน และไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม (p>0.05) โปรแกรมการออกกำลังกายแบบฝึกทนทานและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่อความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุ สามารถเพิ่มความสามารถในการทรงตัว ลดความเสี่ยงของการหกล้้มและภาวะการกลัวล้มได้ เป็นทางเลือกหนึ่งของการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุ  


คำสำคัญ: ผู้สูงอายุ; การทรงตัว; โปรแกรมการออกกำลังกาย