บุหรี่ไฟฟ้า: การแทรกแซงนโยบายและมาตรการที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย

บทคัดย่อ

วศิน พิพัฒนฉัตร
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

ภัศรา จงขจรพงษ์
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

วิชช์ เกษมทรัพย์&
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล


บทคัดย่อ
ประเทศไทยกำลังเผชิญหน้ากับวิกฤตบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน บุหรี่ไฟฟ้ามีนิโคตินซึ่งเป็นสารเสพติดที่มีฤทธิ์เสพติดสูงสุด และนิโคตินมีผลต่อสุขภาพร่างกายทุกระบบทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ แตกต่างกันที่ในเด็กนิโคตินมีผลกระทบต่อการพัฒนาของสมองของเด็กตั้งแต่ในครรภ์จนถึงอายุ 25 ปี ซ้ำเติมด้วยการตลาดล่าเหยื่อเป็น toy pod มุ่งเป้าในระดับเด็กเล็กถึงระดับประถมศึกษาปีที่ 1 การแทรกแซงนโยบายของอุตสาหกรรมยาสูบทำให้เกิดวิกฤตการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กเล็กถึงเยาวชนอย่างที่ไม่เคยปรากฏในต่างประเทศ นโยบายเรื่องบุหรี่ไฟฟ้าที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทยคือแนวทางที่ 1 ของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษากฎหมายและมาตรการควบคุมกำกับบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย คือ การคงกฎหมาย ห้ามนำเข้า ห้ามจำหน่ายและให้บริการบุหรี่ไฟฟ้าแบบเด็ดขาด ร่วมกับการบังคับใช้กฎหมายภายในประเทศให้มีประสิทธิผล โดยพิจารณาสุขภาพของเด็กและเยาวชนอนาคตของชาติเป็นลำดับที่สำคัญที่สุด ซึ่งกฎหมายและกฎที่ใช้ปราบปรามบุหรี่ไฟฟ้าที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน มีความเหมาะสมอยู่แล้วสอดคล้องกับบริบทของประเทศไทยและของโลกที่มีการเพิ่มจำนวนประเทศที่ห้ามบุหรี่ไฟฟ้าอย่างรวดเร็ว อีกทั้งเป็นการตอบสนองตอบสนองต่อนโยบายของรัฐบาลในการปราบปรามยาเสพติด ซึ่งบุหรี่ไฟฟ้าเป็นประตูนำไปสู่การใช้สารเสพติดอื่นๆ ที่สำคัญจะสามารถป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้าเพื่อไม่ให้เข้าสู่การเสพติดนิโคติน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งต้องได้รับการปกป้องตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 รวมทั้งจากการทบทวนประสบการณ์ของต่างประเทศพบว่า ประเทศที่มีการห้ามแบบเด็ดขาดจะมีอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนต่ำกว่าประเทศที่ไม่ห้าม ส่วนประเทศที่เคยห้ามขายและเคยควบคุมได้ เมื่อเปลี่ยนเป็นอนุญาตให้ขายได้ กลับมีการระบาดเพิ่ม 2-5 เท่า ในเวลา 3 ปี ยิ่งกว่านั้นประเทศที่อนุญาตให้ขายได้ถูกกฎหมาย แต่ห้ามขายในเยาวชนอายุ 18-21 ปี ล้วนแล้วแต่ไม่สามารถควบคุมการเข้าถึงของเยาวชนได้mเกิดการระบาดของการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชนอย่างมาก ซึ่งข้อเสนอแนะนี้จะต้องหนุนเสริมด้วย (1) การเพิ่มกลไกของทุกหน่วยงานในการบังคับใช้กฎหมายให้เข้มงวดเต็มประสิทธิภาพ (2) ต้องเร่งสร้างความตระหนักเกี่ยวกับโทษพิษภัย อันตรายของบุหรี่ไฟฟ้า ให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง ด้วยนวัตกรรมการเรียนรู้สำหรับคนรุ่นใหม่ในยุคดิจิทัล และ (3) ที่สำคัญที่สุด คือ ต้องปฏิบัติตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบขององค์การอนามัยโลก มาตรา 5.3 เพื่อป้องกันการแทรกแซงนโยบายการควบคุมยาสูบจากภาคอุตสาหกรรมด้วย



คำสำคัญ: คณะกรรมาธิการวิสามัญ; รัฐสภาไทย; บุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน; การแทรกแซงนโยบายด้านการควบคุมยาสูบ