ผลของการเจริญเมตตาภาวนาด้วยการยิ้มจากหัวใจที่มีต่อการนำไปปรับใช้เพื่อลดความทุกข์ในชีวิตประจำวัน

บทคัดย่อ

พระโชติก อภิชาโต
กลุ่มอาสาคิลานธรรม

สุรีรัตน์ งามเกียรติไพศาล
นักวิจัยอิสระ



บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเจริญเมตตาภาวนา รูปแบบยิ้มจากหัวใจ ที่สามารถประยุกต์ใช้เพื่อการดูแลคุณภาพใจในชีวิตประจำวันได้ ประชากรที่ศึกษาคือ ผู้ที่มีความเครียดหรือทุกข์ และ/หรือผู้ที่สนใจการเจริญเมตตาภาวนาทั่วไป โดยสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เป็นผู้สมัครเข้าร่วมกิจกรรมภาวนาด้วยหัวใจอันประเสริฐ ยิ้มจากหัวใจ ที่ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. 122 คน และตอบแบบสำรวจ จำนวน 72 คน โดยกิจกรรมจัด 4 รอบ รอบละ 1 วัน การฝึกเมตตาภาวนา ประกอบด้วย การฝึกยิ้มจากหัวใจ การเดินภาวนา การนอนภาวนา และการแผ่เมตตา นอกจากนี้ ได้มีช่วงเวลาสำหรับการซักถามและแบ่งปันประสบการณ์ เก็บข้อมูลจากจากการกรอกใบสมัคร และการตอบแบบสำรวจหลังจบกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ฐานนิยม และวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างรอบกิจกรรมด้วย Chi-square ผลการศึกษา ตัวอย่างจำนวน 122 คน ส่วนใหญ่เป็นวัยทำงาน อายุช่วง 40-59 ปี มีความทุกข์ในการใช้ชีวิต ร้อยละ 92.6 ความทุกข์ส่วนใหญ่คือ หมดพลังจากการทำงาน มีความทุกข์เฉลี่ย 2 เรื่องต่อคน ตัวอย่างที่เข้าร่วมกิจกรรมและตอบแบบสำรวจจำนวน 72 คน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ของการฝึกเมตตาภาวนา ยิ้มจากหัวใจนี้ คือ ได้ฝึกการยิ้มจากหัวใจ มีประสบการณ์ทบทวนตนเอง เข้าใจตนเองและผู้อื่น ได้ฝึกสติและสมาธิทำให้รู้สึกผ่อนคลาย และมีแนวโน้มนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งประโยชน์ทุกข้อมีคะแนนในระดับมากที่สุดเกินร้อยละ 75.0 และไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในแต่ละรอบกิจกรรม (p>0.05) กิจกรรมย่อย ที่ประทับใจที่สุดที่มีคะแนนระดับมากที่สุด คือ ช่วงการฝึกนอนภาวนา (ร้อยละ 38.9) เครื่องมือการดูแลคุณภาพใจเป็นวิธีการลดความเครียด และความทุกข์ที่เป็นปัญหาสำคัญในปัจจุบัน การเจริญเมตตาภาวนา ยิ้มจากหัวใจนี้ หากมีการฝึกฝนและบ่มเพาะต่อเนื่อง ก็จะสามารถดูแลคุณภาพใจได้อย่างมั่นคง



คำสำคัญ: เมตตาภาวนา; ยิ้มจากหัวใจ; ความทุกข์