ปัจจัยที่มีผลต่อผลการปฏิบัติงานของผู้ดูแลในระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดพิษณุโลก

พิชญา จันดาหาร

ผู้แต่ง

พิชญา จันดาหาร

บทคัดย่อ

พิชญา จันดาหาร
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก

ธนัช กนกเทศ
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของผู้ดูแลในระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดพิษณุโลก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามแบบตอบด้วยตนเอง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดพิษณุโลก ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรอย่างน้อย 70 ชั่วโมง จำนวน 320 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนตุลาคม - ธันวาคม พ.ศ. 2566 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและใช้สถิติการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีผลการปฏิบัติงานอยู่ในระดับปานกลาง (mean=59.05, SD=10.45) แรงสนับสนุนทางสังคม ทัศนคติแรงจงใจ สถานภาพสมรสและการได้รับการฟื้นฟความรู้ของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงสามารถทำนายผลการปฏิบัติงานของผู้ดูแลในระบบการดูแลระยะยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ได้ร้อยละ 60.20 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R2=0.602, p<0.001) โดยแรงสนับสนุนทางสังคม สามารถทำนายการปฏิบัติตามบทบาทของผู้ดูแลผู้สูงอายุได้มากที่สุด (B=0.697, p<0.001) รองลงมาคือ ทัศนคติ (B=0.281, p<0.001) แรงจูงใจ (B=0.329, p<0.001) สถานภาพสมรส (B=1.693, p<0.001) และการได้รับการฟื้นฟูความรู้ (B=-2.206, p<0.001) ตามลำดับ

คำสำคัญ: ผู้สูงอายุ; ภาวะพึ่งพิง; ผู้ดูแล; การปฏิบัติงาน

เอกสารอ้างอิง

Lum CM. Active ageing and healthy ageing, gaps and actions in health improvement from Hong Kong and beyond: all for health. Singapore: Springer Nature Singapore; 2023.

World Health Organization. Progress report on the United Nations decade of healthy ageing, 2021-2023. Geneva: World Health Organization; 2023.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. นครปฐม: สถาบันวิจัยประยากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2567.

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. สุขภาพคนไทย 2567: ความเครียด ภัยเงียบของสังคมไทย. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2567.

ธันยานุช คำสีแก้ว, ธนัช กนกเทศ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุในตำบลห้วยหม้าย อำเภอสอง จังหวัดแพร่. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น 2567;4(4):107-18.

ธีระภัทรา เอกผาชัยสวัลดิ์, ธิดารักษ์ ลือยา, นงลักษณ์ อานี, จิตรนันท์ ศรีเจริญ. การพัฒนาแบบวัดเชิง สถานการณ์เพื่อวัดสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุไทย. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 2565;10(2):281-300.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจแลและสังคมแห่งชาติ. รายงานประจำปี 2566 เรื่อง transitioning Thailand: coping with the future. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2565.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก. รายงานประจำปีงบประประมาณ 2565. พิษณุโลก: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก; 2565.

ยศ วัชระคุปต์, วรรณภา คุณากรวงศ์, พลิษฐ์ พัจนา, สาวิณี สุริยันรัตกร. ประสิทธิผลของบริการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง: กรณีศึกษา จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข 2561;12(4):608-24.

Daniel WW, Cross CL. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences [Internet] [cited 2023 Jun 1]. Available from: https://archive.org/details/BIOSTATISTICS

จีราวรรณ นามพันธ์, นฤมล เอื้อมณีกูล, สุรินธร กลัมพากร. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานของผู้ดูแลที่ผ่านการอบรมในการดูแลผู้สูงอายที่มีภาวะพึ่งพึงในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 2563;28(3):41-52.

เอนก กลิ่นรส. ความสัมพันธ์ของการปฏิบัติตามบทบาทผู้ดูแลผู้สูงอายุและความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุในตำบลโคกชะงาย อำเภอเมือง จังหวัดพัดพัทลุง. กระบี่: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่ง; 2560.

ชนายุส คำโสม, สุนีย์ ละกำปั่น, เพลินพิศ บุณยมาลิก. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานดูแลผู้สงอายที่มีที่มีภาวะพึ่งพิงในระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2562;12(2):193-207.

ทวิช วงค์ไรยชาญ, ชนะพล ศรีฤาชา. แรงจูงที่มีผลต่ลต่อการปฏิบัติงานของผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายที่มีที่มีภาวะพึ่งพิงจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2562;12(3):577-85.

Schermerhorn JR. James G, Hunt RJ, Richard NO. Managing organizational behavior. 4th ed. New York: Wiley; 1991.

ยุพา ฟูชื่น. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลผู้สูงอายุที่ทุพลภาพ กรณีศึกษาผู้ดูแลผู้สูงอายุ ตำบลบ้านเอื้อม อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบรึ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรรมาธิราช; 2560. 115 หน้า.

Chuluunbaatar E, Pu C, Chou YJ. Changes in caregiver burden among informal caregivers of stroke patients in Mongolia. Topics in Stroke Rehabilitation 2017;24(4):314-21.

Bakker AB. A job demands-resources approach to public service motivation. Public Administration Review 2015;75(5):723-32.

Adrian R, Brewer AG, Neumann O. Public service motivation: a systematic literature review and outlook. Public Administration Review 2016;76(3):414-26.

วิภาพรรณ ตระกูลสันติรัตน์, ศุภชัย ไตรไทยธีระ. การสร้างแรงใจรับใช้สาธารณะในการดูแลผู้สูงอายุและผู้พิการภายใต้ความร่วมมือข้ามภาคส่วนในพื้นที่ จังหวัดอุบลราชธานี ศรีสะเกษ อำนาจเจริญ และยโสธร. วารสารมนุยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 2563;11(2):160-82.

จิรนันท์ ปุริมาตย์, สุธรรม นันทผงคลชัย, โชคชัย หมั่นแสวงทรัพย์, ศุภชัย ปิติกุลดัง, กรวรรณ ยอดไม้. ปัจจัยที่มีอีทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพึ่งในจังหวัดจันทบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2562;28(4):610-9.

กัญนิกา อยู่สำราญ, ศรีสกุล ธนะพันธ์, พานิธ แก่นกาญจน์. ความเครียดและการเผชิญความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2022;16(1):1-16.

ภัทภูมิ ชี้เจริญ, พรพรหม สุธาทร. ปัจจัยส่วนบุคคลของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ส่งผลต่อความต้องการ ดูแลผู้สูงอายุ กรณีศึกษาจังหวัดชุมพร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ 2564;5(2):162-77.

สุพัตรา สหายรักษ์, ภัทราวดี เทพสง. การฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุข ประจำหมู่บ้านเป็นผู้จัดการรายกรณีในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2563;5(3):65-8.