กระบวนกรชุมชน: สมรรถนะและบทบาทการขับเคลื่อนชุมชนกรุณา
บทคัดย่อ
ดิเรก ชัยชนะมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาชุมชนกรุณา จังหวัดขอนแก่น
บทคัดย่อ
กระบวนกรชุมชน (community facilitator) เป็นบุคคลผู้มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการพัฒนาบนฐานชุมชน อย่างไรก็ตาม นิยามความหมายและสมรรถนะของกระบวนกรชุมชนต่างจากกระบวนกรอย่างไรยังคงเป็นคำถามบทความนี้ได้ทบทวนเอกสารวิชาการ งานวิจัย และเอกสารเกี่ยวกับหลักสูตรการอบรมแนวคิดชุมชนกรุณา เพื่อค้นหาความหมายและสมรรถนะของกระบวนกรชุมชนภายใต้แนวคิด KSA (knowledge, skills, attribute) model ความเข้าใจที่ชัดเจนนี้ให้แนวทางการพัฒนาโปรแกรมการพัฒนากระบวนกรชุมชน ผู้มีบทบาทด้านการสื่อสาร วางแผน ส่งเสริมและขับเคลื่อนแนวคิดชุมชนกรุณาเพื่อการอยู่และตายดีในสังคมไทย
คำสำคัญ: กระบวนกรชุมชน; ชุมชนกรุณา; สมรรถนะกระบวนกร; โมเดล KSA
เอกสารอ้างอิง
ทรูปลูกปัญญา. อาชีพกระบวนกร [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 3 ก.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://trueplookpanya.com/explorer/occupation-step3/33
พงศ์ศิริ สุขประวิทย์ ผู้ส่งเสริมการเรียนรู้: บทบาทในการเสริมสร้างผลการปฏิบัติงานในองค์การ [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2558.
ทวีศักดิ์ นพเกสร. วิทยากรกระบวนการ: พัฒนาสุขภาวะชุมชน. เชียงใหม่: วนิตาการพิมพ์; 2558.
ศูนย์ประสานงานวิชาการให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุความไม่สงบจังหวัดชายแดนใต้. คู่มือหลักสูตรการออกแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเยียวยา โครงการพัฒนาศักยภาพวิทยากรกระบวนการนักเยียวยา [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [สืบค้นเมื่อ 1 ก.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://cem.sc.mahidol.ac.th/File/Monograph/monograph_happiness.pdf
Singhal A. Facilitating community participation through communication. New York: UNICEF; 2011.
Berta W, Cranley S, Dearing JW, Dogherty EJ, Squires JE, Estabrooks CA. Why (we think) facilitation works: insights from organizational learning theory. Implementation Science 2015;10(1):1-13.
สุธีลักษณ์ ลาดปาละ. การสนับสนุนพื้นที่ปฏิบัติการสำหรับกระบวนกรชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 29 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://peacefuldeath.co/การสนับสนุนปฏิบัติการ/
ชุมชนกรุณา. เวิร์คช็อปกระบวนกรชุมชน เพื่อการสื่อสารด้วยความกรุณาและสร้างสรรค์ (workshop for community facilitators: communication to others with compassion and creativity [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 29 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://peacefuldeath.co/carefriends/workshop-for-community-facilitators-communication-to-others-with-compassion-and-creativity/
Roczewski G. Core concepts: KSA (knowledge, skills, abilities) [Internet]. 2020 [cited 2023 Jul 20]. Available from: https://www.ibbaka.com/ibbaka-talent-blog/core-concepts-ksa-knowledge-skill-abilities
กรมการพัฒนาชุมชน. หลักสูตรวิทยากรกระบวนการ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 27 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://train.cdd.go.th/wp-content/uploads/sites/104/2023/03/โครงการพัฒนาหลักสูตร-ผู้เอื้ออำนวยกระบวน-230565.pdf
ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา. ชุมชนกระบวนกร: การเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนแปลง. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2555.
Diaz-Puente JM, Gallego FJ, Vidueira P, Fernandez MJ. Facilitation in community developement. Twenty-five years of experience in rural territories in Cuenca, Spain. European Planning Studies 2014;22(11):2231-47.
Pan American Health Organization. Guide for facilitators of community health agent (CHA) training. Washington DC: Pan American Health Organization; 2005.
The Prevention Collaborative. Training and mentoring community facilitators to lead critical reflection group for preventing violence against women [Internet]. 2018 [cited 2023 Jul 20). Available from: https://prevention-collaborative.org/wp-content/uploads/2021/08/Prevention-Collaborative_2018_Training-and-Mentoring-Facilitators.pdf
Taat PP, Dedi P, Agung DB. Community facilitator: human resource or human capital. International Journal of Scientific Research and Management 2022;10(12):1320-28.
Peaceful Death. คู่มือหลักสูตรการบริบาลผู้ป่วยระยะท้ายสำหรับผู้ดูแลและนักบริบาล. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุน-สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2562.
Peaceful Death. แนวคิดชุมชนกรุณา หลักสูตรและเอกสารประกอบการอบรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุน-การสร้างเสริมสุขภาพ; 2562.
Peaceful Death. รายงานถอดบทเรียนเพื่อนบ้านประคับประคอง [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 27 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://drive.google.com/drive/folders/1QszzZ6It0362LYtF7seM4trsfjN6-Q81
Peaceful Death. ชุมชนกรุณามิติใหม่ของสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2562.
ศิริรุ่ง ศรีสิทธิพิศาลภพ. ถอดบทเรียนกระบวนกร [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 20 ก.ค. 2564]. แหล่งข้อมูล: https://peacefuldeath.co/ถอดบทเรียนกระบวนกร/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
