การส่งเสริมการใช้สมุดเบาใจสำหรับการวางแผนสุขภาพล่วงหน้าในชุมชน
บทคัดย่อ
ดิเรก ชัยชนะมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาชุมชนกรุณา จังหวัดขอนแก่น
สุคนธ์ ชัยชนะ
สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ ตำบลพะตง จังหวัดสงขลา
ขวัญนภา สภาพันธ์
สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ ตำบลพะตง จังหวัดสงขลา
บทคัดย่อ "สมุดเบาใจ" เป็นหนังสือแสดงเจตนาล่วงหน้าและการวางแผนการดูแลสุขภาพช่วงสุดท้ายของชีวิต โดยทั่วไปการเขียนสมุดเบาใจดำเนินการร่วมกันระหว่างพยาบาลกับผู้ป่วยระยะท้ายและครอบครัวในโรงพยาบาล อย่างไรก็ตาม การเขียนสมุดเบาใจของบุคคลที่ไม่ใช่ผู้ป่วยในชุมชนถือเป็นเส้นทางใหม่ วัตถุประสงค์ของบทความนี้คือเสนอผลการศึกษาการใช้สมุดเบาใจสำหรับส่งเสริมการวางแผนสุขภาพล่วงหน้าในชุมชนโดยใช้การวิจัยผสมวิธี และแนวคิดการประเมินของ Kirkpatric และ Kirkpatrick ช่วงแรกการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสำรวจเก็บข้อมูลจากผู้เขียนสมุดเบาใจ 100 คน และกระบวนกรชุมชน (ผู้นำเขียนสมุดเบาใจ) 7 คน แล้วตามด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การสนทนากลุ่มกับผู้เขียนสมุดเบาใจ 11 คน และการสัมภาษณ์กระบวนกรชุมชน 3 คน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข 3 คน จากสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติตำบลพะตง (หน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ) และศูนย์แพทย์ชุมชนเทศบาลตำบลพะตง (หน่วยบริการสุขภาพทุติยภูมิ) รวมถึงการสัมภาษณ์พยาบาลและแพทย์ประคับประคองของโรงพยาบาลหาดใหญ่ รวม 3 คน ผลการวิจัยพบว่า การใช้สมุดเบาใจสำหรับการวางแผนสุขภาพล่วงหน้าในชุมชนเกี่ยวข้องกับความร่วมมือระหว่างผู้เขียนสมุดเบาใจ กระบวนกร ชุมชน (ผู้นำเขียนสมุดเบาใจ) และบุคลากรด้านสุขภาพของหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และตติยภูมิ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยด้านสมรรถนะของกระบวนกรชุมชน กระบวนการนำเขียนสมุดเบาใจ การติดตามผลและการประเมิน การพัฒนาระบบฐานข้อมูล และการประสานงานและเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยบริการสุขภาพ รวมถึงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของบุคคล ครอบครัว ชุมชน หน่วยบริการดูแลสุขภาพ และทุกภาคส่วนในชุมชน ถือเป็นสิ่งสำคัญ
คำสำคัญ: สมุดเบาใจ; การดูแลสุขภาพล่วงหน้า; หนังสือแสดงเจตนา; ชุมชนกรุณา
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการดำเนินการตามนโยบายสถานชีวาภิบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 13 เม.ย. 2567]. แหล่งข้อมูละ
https://phdb.moph.go.th/main/upload/web_news_files/c8214x94sx4ogookg8.pdf
Peaceful Death. สมุดเบาใจ เพื่อการวางแผนสุขภาพล่วงหน้า. กรุงเทพมหานคร: สามลดา; 2566
คณะทำงานจัดทำแนวทางการวางแผนสุขภาพล่วงหน้า. มาตรฐานการวางแผนสุขภาพล่วงหน้าในประเทศไทย. [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 1 ส.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://www.nationalhealth.or.th/sites/default/files/upload_files/ACP_Pages,pdf
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาชุมชนกรุณา พื้นที่ปฏิบัติการชุมชนกรุณาของประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 25 ส.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://cocofoundationthailand.org/coco-areas/
Kirkpatric DL, Kirkpatrick JD. Evaluating training programs. 3rd ed. San Francisco, CA: Berett-Koehler; 2005.
Creswell JW. Educational research planning, conduction, and evaluating quantitative and qualitative research. 4th ed. Boston, MA: Pearson; 2012.
Doyle L, Brady AM, Byrne G. An overview of mixed methods research. Journal of Research in Nursing, 2009;14:175-185.
Yamane T. Statistics: an introductory analysis. London: John Weather Hill; 1973
สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพมหานคร. สามลดา; 2555.
Greene JC, Caracelli VJ, Graham WF. Toward a conceptual framework for mixed-method evaluation designs. Educational Evaluation and Policy Analysis 1989;11(3):255-74.
เพ็ญศรี จาบประไพ, บุญสืบ โสโสม, สุนันทา เตโช. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะท้ายแบบประคับประคอง: การดูแลแบบไร้รอยต่อเครือข่าย โรงพยาบาลพุทธบาท. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2564;30(6):1101-11.
กชพร เขื่อนธนะ, จินตนา แสงจันทร์, รมิดา เชาวเขต, ภัทรพล ดูผัด, จุฑามาศ ชาวส้าน. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยต่อเนื่อง ที่บ้านโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนอำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2562;28(2):273-79.
วรัญญา จิตรบรรทัด, มิ่งขวัญ เกตุกำพล. ผลการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายในชุมชน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ 2565;9(10):155-70.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. มาตรฐานการดูแลล่วงหน้าสำหรับประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 19 เม.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.nationalhealth.or.th/sites/default/files/upload_files/ประกาศ-ACP.pdf
ถิรนันท์ ถิรสิริสิน. การศึกษาประสบการณ์ใช้สมุดเบาใจของผู้ใช้งานด้วยตนเองผู้ดูแลผู้ป่วยและบุคลากรสุขภาพ. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย 2565;1(2):34-45
Kanjanopas T, Thanapluetiwong S. advance care planning in older adults. Rama Med J [Internet]. 2024 [cited 2024 Dec 25];47(4):46-60. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ramajournal/article/view/269209
ปองพล วรปาณิ, ธีรยา วรปาณิ, ยุทธนา แยบคาย. การพัฒนารูปแบบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลชั้นนำของประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2566;32(1):186-94
ภาวิณี เอี่ยมจันทน์. พัฒนาระบบการดูแลล่วงหน้า และการดูแลระยะท้ายแบบองค์รวมอย่างไรให้สุขปลายทาง [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 ธ.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://main.healthstation.in.th/news/show/354
United Nations. The 17 sustainable development goals [Internet]. 2015 [cited 2023 Apr 16]. Available from: https://sdgs.un.org/goals
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
