ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพุทธรักษา อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ

ณัฐชนก สามเตี้ย; สุรเดช สำราญจิตต์

ผู้แต่ง

ณัฐชนก สามเตี้ย
สุรเดช สำราญจิตต์

บทคัดย่อ

ณัฐชนก สามเตี้ย
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร

สุรเดช สำราญจิตต์
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง (cross sectional survey) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลพุทธรักษา จังหวัดสมทรปราการ กลุ่มตัวอย่าง 204 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่น ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม เท่ากับ 0.77, 0.80 และ 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลระดับปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก หาค่าสถิติ ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยนำปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดอดออกโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยปัจจัยนำในระดับสูง (Mean=4.38) ค่าเฉลี่ยลี่ยปัจจัยเอื้อในระดับสูง (Mean=4.32) ค่าเฉลี่ยปัจจัยเสริมในระดับสูง (Mean=4.04) และมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในระดับสูง (Mean=4.36) เมื่อทดสอบความสัมพันธ์พบว่า ปัจจัยนำ (r=0.348) ปัจจัยเอื้ย (r=0.542) และปัจจัยเสริม (r=0.539) มีความสัมพัมพันธ์กับทางบวกกับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก อย่างมีนัยสำคัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ดังนั้น ด้านปัจจัยนำ ได้แก่ การรับรู้เรื่องโรคไข้เลือดออก จึงควรมีการให้ความรู้ความเข้าใจ การรับรู้เรื่องโรคไข้เลือดออก ในประชาชนทุกกลุ่ม สร้างความตระหนักรู้ในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกให้มากขึ้น ด้านปัจจัยเอื้อ ได้แก่ ความเพียงพอของทรัพยากรในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดดออก ประชาชนยังขาดการเข้าร่วมในการวางแผนแก้ปัญหาเกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกในชุมชน ควรมีการสนับสนุนให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนและสนับสนุนทรัพยากรในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกที่เพียงพอ ด้านปัจจัยเสริม การได้รับข้อมูลข่าวสารในการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออกจากสื่อต่างๆ และจากคนรอบข้าง เป็นปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมการป้องกันและควบคมโรคไข้เลือดออก เพื่อความตื่นตัวและสนใจในการปฏิบัติตัวป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน

คำสำคัญ: พฤติกรรมการป้องกันและควบคุบโรคไข้เลือดออก; โรคไข้เลือดออก; การรับรู้เรื่องโรคไข้เลือดออก

เอกสารอ้างอิง

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดย ยุงลายสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.

กรมควบคุมโรค. ระบบรายงานการเฝ้าระวังโรค 506 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 2 ส.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1518020240108030514.pdf

งานควบคุมโรคติดต่อ. ระบบรายงานการเฝ้าระวังโรค 506. สมุทรปราการ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรปราการ; 2566.

นรวีร์ รัตนภู, มิ่งขวัญ ศิริโชติ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนตำบล-เขาขาว อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง [การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2565.

Green LW, Kreuter MW, Deeds S, Partridge K. Health education planning: an educational and ecological approach. New York: McGraw-Hill; 2005.

สุรเดช สำราญจิตต์. พฤติกรรมสุขภาพทางสาธารณสุข. เอกสารประกอบการสอนวิชา PHA 6303, กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2566.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement 1970;30:607-10.

Best JW. Research in education. 3 ed. Englewod Cliffs, NJ: Prentice Hall; 1977.

Davies JA. Elementary survey analysis. New Jersey: Prentice Hall; 1971.

ธัญญลักษณ์ ชื่นฤทัย, มิ่งขวัญ ศิริโชติ. พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลกลัดหลวง อำเภอ ท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี. การประชุมวิชาการระดับชาติ ประจำปี 2566 "สาธารณสุขยุคใหม่ เพื่อผู้สูงวัยใส่ใจเทคโนโลยีดิจิทัล"; 14 มี.ค. 2567; คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง. กรุงเทพมหานคร: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2566.

รัชฎากรณ์ มีคุณ, กรรณิกา สาลีอาจ, ชลการ ทรงศรี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนบ้านหนองอีเบ้า ตำบลขอนยูง อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา 2562;2(2):26-34.

ปฐวี ปวกพรหมมา, อลิสา นิติธรรม, ณัฐกฤตา ศิริโสภณ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตตำบลบางกระเจ้า อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารพยาบาลทหารบก 2565;23(2):68-77.

สุรพล สิริปิยานนท์. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม 2563;4(8):85-103.