การพัฒนาเครื่องมือในการวิเคราะห์ทุนทางสังคมเพื่อการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง

ผู้แต่ง

  • สินีนุช ครุฑเมือง แสนเสริม
  • นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต
  • ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์
  • เฉลิมพล จงวิทูกิจ

บทคัดย่อ

สินีนุช ครุฑเมือง แสนเสริม
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จังหวัดนนทบุรี

นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จังหวัดนนทบุรี

เฉลิมพล จงวิทูกิจ

มหาวิทยาลัยศรีปทุม กรุงเทพมหานคร



บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบทุนทางสังคม (social capital) ของเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ ภาคีเครือข่ายและหน่วยงานภาครัฐและองค์กรภาคเอกชน ในการออกแบบเครื่องมือในการวิเคราะห์ทุนทางสังคมเพื่อพัฒนาชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง ภายใต้โครงการร่วมสร้างชุมชนสุขภาวะตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง  โดยมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ซึ่งสนับสนุนโดยสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก 3) ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) การศึกษาพบว่า การวิเคราะห์ทุนทางสังคมประกอบด้วย 9 มิติที่จะสามารถสร้างชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง ได้แก่ (1) มิติประวัติศาสตร์ชุมชน (2) มิติสังคมและความเป็นอยู่ (3) มิติศาสนา วัฒนธรรม ประเพณีและความเชื่อ  (4) มิติเศรษฐกิจและอาชีพ (5) มิติสุขภาพชุมชน (6) มิติสิ่งแวดล้อม (7) มิติทุนทางมนุษย์ (8) มิติความรู้เท่าทันสื่อและการปรับตัว และ (9) มิติการเมืองการปกครอง



คำสำคัญ: ทุนทางสังคม; เครื่องมือวิเคราะห์ทุน; การพัฒนาชุมชน

เอกสารอ้างอิง

นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. การพัฒนาตัวแบบการนำโครงการตำบลสุขภาวะของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพไปปฏิบัติ [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์; 2566.

มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. สู่การเติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน [อินเทอร์เน็ต]. 2551 [สืบค้นเมื่อ 25 มิ.ย. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2012/11/g3_6_suwanee_final.pdf

ขนิษฐา นันทบุตร, พีรพงษ์ บุญสวัสดิ์กุลชัย, จารุณี สรกฤช, รัชตวรรณ ศรีตระกูล, อาริยา สอนบุญ, นิศาชล บุบฝา, และคณะ. คู่มือการพัฒนาทักษะการวิจัยชุมชน ด้วยการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนา แบบเร่งด่วน (rapid ethnographic community assessment process; RECAP). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2556.

Arif M, Zehra K, Iqbal NM. Importance of social capital for community development. Eye - the International Social Science Review 2023;1(2):16-22.

อุไรวรรณ แมะบ้าน. การบริหารจัดการทุนทางสังคมเพื่อการพัฒนาชุมชนในรูปแบบชุมชนพึ่งตนเอง กรณีศึกษาในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรังสิต; 2563.

Nastasi BK, Schensul SL. Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of School Psychology 2005;43(3):177-95.

นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต, ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์. เด็กและเยาวชนกับการสร้างชุมชนเข้มแข็ง. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ 2566;12(2):95-104.

ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์. ความสุขของแรงงานสูงอายุไทย [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2567.

Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology 2006;3(2):77-101.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-09-2024

รูปแบบการอ้างอิง

สินีนุช ครุฑเมือง แสนเสริม, นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต, ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์, & เฉลิมพล จงวิทูกิจ. (2024). การพัฒนาเครื่องมือในการวิเคราะห์ทุนทางสังคมเพื่อการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย, 3(3). สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/thpjournal/article/view/3056