การสูญเสียปีสุขภาวะในกลุ่มโรคไม่ติดต่อจากการมีกิจกรรมทางกายต่ำในประชากรไทย

บทคัดย่อ

นฤมล สิขิวัฒน์
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ จังหวัดนนทบุรี

ณัฐพัชร์ มรรคา
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ จังหวัดนนทบุรี

กนิษฐา บุญธรรมเจริญ
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ จังหวัดนนทบุรี



บทคัดย่อ
กิจกรรมทางกายต่ำเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้สูญเสียปีสุขภาวะจากโรคไม่ติดต่อเป็นปัญหาสำคัญของประเทศไทยและทั่วโลก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณการสูญเสียปีสุขภาวะที่เกี่ยวข้องกับการมีกิจกรรมทางกายต่ำในประชากรไทยกลุ่มผู้ใหญ่ใน พ.ศ. 2562 โดยใช้กรอบแนวคิดการประเมินความเสี่ยงเชิงเปรียบเทียบในการประมาณค่าสัดส่วนของการเกิดโรคสำคัญในกลุ่มโรคไม่ติดต่อ ได้แก่ โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และโรคมะเร็งเต้านมในประชากรทั้งหมดจากการมีกิจกรรมทางกายต่ำ โดยใช้ข้อมูลความชุกของการมีกิจกรรมทางกายในการสำรวจสุขภาพของประชากรไทย ข้อมูลความเสี่ยงสัมพัทธ์จากการศึกษาภาระโรคจากปัจจัยเสี่ยงระดับโลก ค.ศ. 2019 และข้อมูลจำนวนผู้เสียชีวิต และจำนวนปีสุขภาวะที่สูญเสียจากการศึกษาภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ. 2562 ผลการศึกษาพบว่า ระดับการมีกิจกรรมทางกายในประชากรไทยกลุ่มอายุ 25-59 ปี ส่วนใหญ่มีกิจกรรมทางกายอยู่ในระดับสูงทั้งเพศชายและหญิง โดยที่เพศชายสูงกว่าเพศหญิงเล็กน้อย ในขณะที่กลุ่มผู้สูงอายุ 80 ปีขึ้นไปมากกว่าครึ่งมีกิจกรรมทางกายอยู่ในระดับที่น้อย และพบว่าโรคเบาหวานมีสัดส่วนของการเสียชีวิตอันเนื่องมาจากการมีกิจกรรมทางกายต่ำสูงที่สุด โดยคิดเป็นร้อยละ 16.7 และ 19.9 ของการเสียชีวิตทั้งหมดจากโรคเบาหวานในเพศชายและเพศหญิง ตามลำดับ รองลงมาคือ โรคหัวใจขาดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง ตามลำดับ นอกจากนี้ ยังพบว่าการมีกิจกรรมทางกายต่ำยังเป็นสาเหตุของการสูญเสียปีสุขภาวะมากถึง 298,630 ปี (158,971 ปีในเพศชาย และ 139,659 ปีในเพศหญิง) โดยสูญเสียในโรคหัวใจขาดเลือดมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 44.3 ของการสูญเสียปีสุขภาวะทั้งหมดจากการมีกิจกรรมทางกายต่ำ ตามด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคหลอดเลือดสมอง ตามลำดับ



คำสำคัญ: กิจกรรมทางกาย; ภาระโรค; การเสียชีวิต; การสูญเสียปีสุขภาวะ; การประเมินความเสี่ยงเชิงเปรียบเทียบ; ประเทศไทย