ผลของการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนตามหลัก 5 อ. ในพื้นที่ชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ
บทคัดย่อ
ณัฐณิชา นำเกียรติสกุลมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตอำนาจเจริญ
พิจิตตรา ภูด่านงัว
มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตอำนาจเจริญ
เพชรลดา ไทยวรรณ
มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตอำนาจเจริญ
ประเสริฐ ประสมรักษ์
มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตอำนาจเจริญ
อรทัย บัวคำ
โรงพยาบาลชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนตามหลัก 5 อ. ต่อความรู้และความสามารถในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ พื้นที่โรงพยาบาลชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ ศึกษาใน 1 ชุมชนที่มีอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุจำนวน 10 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบวัดศักยภาพซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 กลุ่มตัวอย่างได้รับการอบรมตามคู่มือ 3 มิติ ฝึกปฏิบัติประเมินความเสี่ยงและเขียนแผนการดูแล ได้รับมอบหมายหน้าที่ในการดูแล และติดตามกำกับผ่านกลุ่มไลน์ทุกวัน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานด้วย Fisher’exact test ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 90.0 อายุเฉลี่ย 54.9 ปี (SD=4.95) ภายหลังการทดลอง พบว่า อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเพิ่มขึ้นจากก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนความสามารถในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง พบว่า ภายหลังการทดลองมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นแตกต่างจากก่อนทดลองอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้นควรนำรูปแบบการพัฒนาศักยภาพที่มุ่งเน้นด้านความสามารถเพื่อให้สามารถดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป
คำสำคัญ: อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง; ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง; ศักยภาพ
เอกสารอ้างอิง
อธิวัฒน์ อุต้น. เมื่อคนเกิดน้อยกว่าคนแก่ปี 2573 ไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 29 ส.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://urbancreature.co/aged-society/#:~:text=
วิยะดา รัตนสุรรณ, ปะราลี โอภาสนันท์. การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน. การพยาบาลและการศึกษา [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [สืบค้นเมื่อ 29 ส.ค. 2566];11(4):156-74. แหล่งข้อมูล: https://he01.tcithaijo.org/index.php/JNAE/article/view/165893/120010
ปราณี อินธิยะ. แนวทางการดูแลุขภาพผู้สูงอายุติดบ้านของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) บ้านวังดิน ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน. 2565 [สืบค้นเมื่อ 3 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://ethesis.mcu.ac.th/storage/3076uKR76hNiQXQFM49CspGmU9EbpZ0Tr81krC4V.pdf
สำนักงานสื่อสารและประชาสัมพันธ์ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 3 หมอ “คนไทยทุกครอบครัวมีหมอประจำตัว 3 คน” [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 3 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://prgroup.hss.moph.go.th/article/1175-3-%E0%B8%A1
ชาญชัย จิวจินดา. รูปแบบการพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม. Administrative and Management [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 3 ต.ค. 2566];6(2):1-9. แหล่งข้อมูล: https://jsi.rsu.ac.th/Article/Article_jsi-V2N2_34-50.pdf
สำนักงานสื่อสารและประชาสัมพันธ์ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. อาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 3 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://prgroup.hss.moph.go.th/article/1000-อาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน-อสม
ประไพวรรณ ด่านประดิษฐ์, บุญศรี กิตติโชติพาณิชย์, รวีวรรณ ศรีเพ็ญ. ปัญหาและความต้องการ การดูแลผู้สูงอายุเบื้องต้นของอาสาสมัครประจำหมู่บ้าน จังหวัดนครปฐม. วชิรสารการพยาบาล 2562;21(2):23-33.
สุธิสา กรายแก้ว, ภัชลดา สุวรรณนวล, สุภาภรณ์ โสภา, พระครูธีรธรรมพิ. บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านต่อการส่งเสริมสุขภาพประชาชน ตำบลขุนทะเล อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ 2563;37(12):70-81.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือสำหรับเจ้าหน้าที่เพื่อการยกระดับ อสม. เป็น อสม. หมอประจำบ้าน [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 3 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: http://phc.moph.go.th/www_hss/data_center/dyn_mod/Manual_official.pdf
สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย. คู่มือแนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะกลางในชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 4 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล:https://hpc2service.anamai.moph.go.th/ltcdata/files/25.pdf
ทรรศนีย์ บุญมั่น. ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 4 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/3876/3/62060699.pdf
ศศิธร สุขจิตต์, จงรัก ดวงทอง, วรวุฒิ ธุวะคำ. รูปแบบการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชน ตำบลป่าเซ่า อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563;3(2):109-18.
สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือแนวทางการอบรมฟื้นฟู Caregiver หลักสูตร 70 ชั่วโมง (Caregiver ฟื้นฟู 18 ชั่วโมง) [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 4 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://hpc6.anamai.moph.go.th
กลุ่มเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพเครือข่าย กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ. หลัก 11อ. เพื่อสุขภาพกายใจที่ดีของผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 4 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://www.dop.go.th/th/know/13/1867
ปณยา แพร่เจริญวัฒนา. การเปรียบเทียบความเชื่อมั่นของแบบทดสอบความจำที่มีรูปแบบและจำนวนตัวเลือกต่างกัน [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา)]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร; 2541. 192 หน้า.
ประวุฒิ พุทธขิน, นิตยา บัวสาย, ธัญมล ช่วงโชติ. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในคลินิกหมอครอบครัว กรณีศึกษาศูนย์แพทย์โนนหนามแท่ง จังหวัดอำนาจเจริญ. 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: http://www.amno.moph.go.th/amno_new/files/manuscriptv3_1.pdf
นงนุช หอมเนียม, สุภาพร มะรังษี, ดลนภา จิระออน. ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในการดูแลผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียง ตำบลชุมเห็ด อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี 2565;30(3):460-70.
อภิวรรณ กำจร. การศึกษาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ หลังผ่านการอบรมหลักสูตร ผู้ดูแลผู้สูงอายุ 420 ชั่วโมงของศูนย์ส่งเสริมฟื้นฟูสุขภาพผู้สูงอายุ สภากาชาดไทย. สาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2564;16(2):123-35.
ปภาสินี แซ่ติ๋ว, ชไมพร จินต์คณาพันธ์, ศราวธุ เรืองสวัสดิ์, ธนิดา ทีปะปาล. การศึกษาศักยภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุ หลังจากอบรม หลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ 70 ชั่วโมง ของ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี. วารสารพยาบาลทหารบก, 2562;20(1):300-9.
เพ็ญจันทร์ แสนประสาน, ดวงกมล วัตราดุลย์, วรณิช พัวไพโรจน์, กนกพร แจ่มสมบูรณ์, ลัดดาวัลย์ เตชางกูร, ยุพา อยู่ยืน. ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านต่อความรู้และทักษะในการดูแลผู้ป่วยโรคหัวใจและกลุ่มเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก 2558;26(1):109-32.
ชาญชัย เหลาสาร, กัลยา ไชยสัตย์, วชิราภรณ์ วิทยาขาว. การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงแบบมีส่วนร่วมของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวียง ตำบลกระเดียน อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563;29(5):814-21.
เกษม เที่ยงรอด. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท. Roi Kaensarn Acadami 2566;8(6):252-64.
ศศินันท์ สายแวว, วรพจน์ พรหมสัตยพรต. การพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ตำบลนาเจริญ อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขชุมชน 2564;7(4):194-212.
Lavong A, Bootdeewong C, Siwina S, Keawpila J, Yeesarapat B. Elderly with dependency care model in local community of Roi-Et province. Journal of Modern Learning Development 2021;6(2):268-77.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
