สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ: การสังเคราะห์พันธกิจหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) ของคณะสงฆ์ไทย

บทคัดย่อ

ธานี สุวรรณประทีป
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตบาฬีศึกษาพุทธโฆส จังหวัดนครปฐม

วุฒินันท์ กันทะเตียน
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล



บทคัดย่อ
สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ เป็นแนวคิดที่ตั้งอยู่บนฐานของหลักธรรมสำคัญคือ “ไตรสิกขา” ซึ่งเป็นกระบวนการดำเนินชีวิตที่เรียกว่าชีวิต 3 แดน คือ ชีวิตแดนศีล จิต และปัญญา และเมื่อนำไปสู่ ภาคปฏิบัติตามพันธกิจของหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) จึงเป็นการผสานหรือหลอมรวมเข้าให้เป็นเนื้อเดียวกันอย่างมีคุณภาพ การศึกษานี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยภายใต้โครงการการเสริมสร้างสุขภาวะเชิงพุทธตามพันธกิจหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) ของคณะสงฆ์ไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธจากโครงการของหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลต้นแบบของคณะสงฆ์ไทย โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร ผลการศึกษาพบว่า กิจกรรมที่คณะสงฆ์ดำเนินการตามพันธกิจทั้ง 8 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านศีลธรรมและวัฒนธรรม (2) ด้านสุขภาพอนามัย (3) ด้านสัมมาชีพ (4) ด้านสันติสุข (5) ด้านศึกษาสงเคราะห์ (6) ด้านสาธารณสงเคราะห์ (7) ด้านกตัญญูกตเวทิตาธรรม และ (8) ด้านสามัคคีธรรม สามารถส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมแนวพุทธได้ทั้ง 3 องค์ประกอบคือ ไตรสิกขา หรือการดำเนินชีวิต 3 แดน แต่พันธกิจ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านสันติสุข ด้านศึกษาสงเคราะห์ และด้านกตัญญูกตเวทิตาธรรม ยังมีกิจกรรมรองรับน้อยกว่าด้านอื่น จึงเป็นข้อเสนอแนะว่าคณะสงฆ์ควรมีการทบทวนและออกแบบกิจกรรมให้ตอบโจทย์พื้นที่ต่อไป



คำสำคัญ: สุขภาวะองค์รวมแนวพุุทธ; พันธกิจ; หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล; คณะสงฆ์ไทย