การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะการทำงานกับพฤติกรรมสุขภาพและโรคไม่ติดต่อในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

จิรนันท์ ทิพงษ์
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ จังหวัดนนทบุรี

จินตนา จันทร์โคตรแก้ว
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ จังหวัดนนทบุรี

อรทัย วลีวงศ์
กองการต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข

บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะการทำงานกับพฤติกรรมสุขภาพและความซุกของโรคไม่ติดต่อ (non-communicable diseases; NCDs) ในกลุ่มวัยทำงานในเขตกรุงเทพมหานคร วิธีการศึกษาใช้ข้อมูล ทุติยภูมิจากการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพของประชากรปี พ.ศ. 2564 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ multiple logistic regression โดยกลุ่มตัวอย่างคือประชากรวัยทำงานอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานคร (n=6,271) ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มอาชีพช่างเทคนิคในโรงงาน หรือช่างฝีมือ และผู้ใช้แรงงาน หรืองาน ก่อสร้าง หรือเกษตรกรรมมีพฤติกรรมเสี่ยงทางสุขภาพมากที่สุด โดยมีความชุกการดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่สูงกว่ากลุ่มอาชีพอื่นๆ กลุ่มอาชีพช่างเทคนิคในโรงงานหรือช่างฝีมือ มีโอกาสจะดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 1.39 เท่า เมื่อเปรียบเทียบ กับกลุ่มข้าราชการ หรือเสมียน หรือพนักงานออฟฟิศ (AOR: 1.39; 95%CI: 1.11-1.75) และผู้ใช้แรงงาน หรืองานก่อสร้างหรือเกษตรกรรม มีโอกาสที่จะสูบบุหรี่ 1.40 เท่า (AOR: 1.40; 95%CI: 1.01-1.93) เมื่อเทียบกับกลุ่มเดียวกัน นอกจากนี้พบว่า กลุ่มผู้ว่างงานที่ส่วนใหญ่เป็นวัยเกษียณอายุมีแนวโน้มของการมีโรคไม่ติดต่อมากที่สุดเมื่อเทียบกับกลุ่มอาชีพอื่นๆสรุปลักษณะการทำงานมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพและโรคไม่ติดต่อ กลุ่มที่ใช้แรงงานหนักมีแนวโน้มมีพฤติกรรมเสี่ยงทางสุขภาพสูง โดยเฉพาะการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ การศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ว่างงานมีความเสี่ยง ด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคไม่ติดต่อ ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนามาตรการส่งเสริมสุขภาพ ที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มอาชีพและลักษณะการทำงานเพื่อลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อ

คำสำคัญ: ลักษณะงาน; พฤติกรรมสุขภาพ; โรคไม่ติดต่อ; กรุงเทพมหานคร