การวิเคราะห์แผนส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับกลุ่มเด็กและเยาวชนเพื่อนำไปสู่การผลักดันการปฏิบัติงานให้เกิดผลสัมฤทธิ์
บทคัดย่อ
อารีกุล อมรศรีวัฒนกุลวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา มหาวิทยาลัยมหิดล
ทรงทรรศน์ จินาพงศ์
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
อภิชัย วรรธนะพิศิษฐ์
สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ปิยวัฒน์ เกตุวงศา
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
ธนัญพร พรหมจันทร์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
รัตนาวดี ทองสุทธิ์
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
ทับทิม ศรีวิไล
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
อารีรัตน์ บุตรษาแก้ว
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
บทคัดย่อ
แผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับเด็กและเยาวชน (พ.ศ. 2566–2573) ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อสนับสนุนแผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย พ.ศ. 2561–2573 ซึ่งเป็นแผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกายระดับประเทศ โดยมีการพัฒนาแผนปฏิบัติการที่สอดคล้องมารองรับประเด็นยุทธศาสตร์ 6 ประเด็น เรียกโดยย่อว่า “EMPACT (เอ็มแพค)” ประกอบด้วย (1) การส่งเสริมกิจกรรมทางกายในสถานศึกษา (2) การมีส่วนร่วมและให้การสนับสนุนของครอบครัว (3) การสนับสนุนด้วยนโยบาย (4) การพัฒนาศักยภาพงานวิจัยและศักยภาพในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายให้กับเครือข่ายภาควิชาการและประชาสังคม (5) การสนับสนุนจากชุมชน/สังคม และ (6) การใช้เทคโนโลยีและการสื่อสารสาธารณะ แผนทั้งสองฉบับมุ่งเป้าไปที่กลุ่มประชากรเด็กและเยาวชนเป็นการเฉพาะเพื่อเติมเต็มช่องว่างคือกลุ่มเด็กปฐมวัย เนื่องจากประชากรกลุ่มดังกล่าวมีระดับกิจกรรมทางกายที่ต่ำมาก แผนทั้งสองฉบับได้รับการพัฒนาจากระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานที่มีเนื้อหาสอดคล้องกับแผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกายระดับโลกและระดับประเทศของไทย ที่สำคัญคือเป็นผลจากกระบวนการมีส่วนร่วมที่เปิดกว้างจากภาคีทุกภาคส่วน ก้าวสำคัญต่อไปคือการผลักดันให้แผนฯ มีโครงสร้างเชิงนโยบายหรือองค์กรที่เหมาะสมมารองรับเพื่อทรัพยากรสนับสนุนการดำเนินงานอย่างยั่งยืน หากแผนปฏิบัติการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับเด็กและเยาวชน ได้รับการผลักดันอย่างจริงจังและภาคีทุกภาคส่วนร่วมกันแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ความหวังที่ประเทศไทยจะบรรลุเป้าหมายในการเพิ่มระดับกิจกรรมทางกายในกลุ่มเด็กและเยาวชนก็น่าจะเป็นไปตามที่วางไว้ภายในปีที่กำหนด
คำสำคัญ: กิจกรรมทางกาย; เด็กและเยาวชน; นโยบายสุขภาพ; ส่งเสริมสุขภาพ; ยุทธศาสตร์ EMPACT
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. 2022 [cited 2023 May 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
The World Bank. Cause of death, by non-communicable diseases (% of total) [Internet]. 2020 [cited 2023 May 1]. Available from: https://data.worldbank.org/indicator/SH.DTH.NCOM.ZS
World Health Organization. Global action plan for the prevention and control of noncommunicable diseases 2013-2020. Geneva: World Health Organization; 2013.
Lee IM, Shiroma EJ, Lobelo F, Puska P, Blair SN, Katzmarzyk PT. Effect of physical inactivity on major non- communicable diseases worldwide: an analysis of burden of disease and life expectancy. Lancet 2012;380(9838):219-29.
Amornsriwatanakul A, Lester L, Bull FC, Rosenberg M. Are Thai children and youth sufficiently active? Prevalence and correlates of physical activity from a nationally representative cross-sectional study. Int J Behav Nutr Phys Act 2017;14(1):72.
วิชัย เอกพลการ, บรรณาธิการ. การสำรวจสุ่ขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562 – 2563. กรุงเทพมหานคร: คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล; 2564.
ทรงทรรศน์ จินาพงศ์, ระวีวรรณ มาพงษ์, ธนัญพร พรมจันทร์, อารีกุล อมรศรีวัฒนกุล. กิจกรรมทางกายในเด็กและเยาวชนไทย อายุ 0-22 ปี: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสำรวจัยระบบสาธารณสุข 2564;15(2):231-49.
Loprinzi PD, Cardinal BJ, Loprinzi KL, Lee H. Benefits and environmental determinants of physical activity in children and adolescents. Obes Facts 2012;5(4):597-610.
Lochte L, Petersen PE, Nielsen KG, Andersen A, Platts-Mills TAE. Associations of physical activity with childhood asthma, a population study based on the WHO - health behaviour in school-aged children survey. Asthma Res Pract 2018;4:6.
Haugen T, Säfvenbom R, Ommundsen Y. Physical activity and global self-worth: the role of physical self-esteem indices and gender. Ment Health Phys Act 2011;4(2):49-56.
Aadland KN, Moe VF, Aadland E, Anderssen SA, Resaland GKr, Ommundsen Y. Relationships between physical activity, sedentary time, aerobic fitness, motor skills and executive function and academic performance in children. Men Health Phys Act 2017;12:10-8.
Saonuam P, Rasri N, Pongpradit K, Widyastari DA, Katewongsa P. Results from Thailand’s 2018 report card on physical activity for children and youth. J Phys Act Health 2018;15(s2):S417-8.
Widyastari DA, Saonuam P, Pongpradit K, et al. Results from the Thailand 2022 report card on physical activity for children and youth. J Exerc Sci Fit 2022;20(4):276-82.
Katewongsa P, Widyastari DA, Saonuam P, Haemathulin N, Wongsingha N. The effects of the COVID-19 pandemic on the physical activity of the Thai population: evidence from Thailand’s surveillance on physical activity 2020. J Sport Health Sci 2021;10(3):341-8.
ชุติมา ชลายนเดชะ, อารีกุล อมรศรวัฒนกุล, อภิชัย วรรธนะพศิษฐ์, ระวีวรรณ เล็กสกุลไชย, รตินาภรณ์ ชูทอง, พีรเด็ช ธจันทร์เปียง, และคณะ. ข้อมูลจากการสำรวจการเฝ้าระวังการใช้สื่อหน้าจอในกลุ่มเด็กก่อนวัยเรียน. กรุงเทพมหานคร: โครงการวจัยด้านกิจกรรม ทางกายในเด็กและเยาวชน; 2565.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. เด็กไทยอ้วนขึ้น หนุนส่งเสริมสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [สืบค้นเมื่อ 1 พ.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://www.thaihealth.or.th/เด็กไทยอ้วนขึ้น-หนุนส่ง/
ปทุมรัตน์ ส่ามารถ, ทับทิม ศรวิไล, วัชรินทร์ แสงสัมฤทธิผล, ธวัชชัย ทองบ่อ, เศวติ เซี่ยงลี่, ฐิติกร โตโพธิ์ไทย, และคณะ. บทเรียนจากการพัฒนาและขึ้บเคลื่อนนโยบายระดับประเทศ “เด็กไทยเล่นเปลี่ยนโลก”. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2565;45(1):11-26.
คณะกรรมการพัฒนาแผนการส่่งเส่ริมกิจกรรมทางกาย. แผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย พ.ศ.2561-2573. กรุงเทพมหานคร: เอ็นซ์ คอนเซ็ปต์; 2561.
อารีกุล อมรศรวัฒนกุล, อภิชัย วรรธนะพศิษฐ์, ปิยวัฒน์ เกตุวงศา, ทรงทรรศน์ จินาพงศ์, ธนัญพร พรหมจันทร์. แผนการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับเด็กและเยาวชน (พ.ศ. 2566–2573). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2566.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ปีประชากรอายุ 6 ปีขึ้นไป จำแนกตามการใช้อินเทอร์เน็ต/โทรศัพท์มือถือ และการมีโทรศัพท์มือถือ พ.ศ. 2562-2564 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติิ; 2566 [สืบค้นเมื่อ 1 พ.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: http://statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/16.aspx World Health Organization. Global action plan on physical activity 2018–2030: more active people for a healthier world. Geneva: World Health Organization; 2018
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
