การศึกษาปริมาณโซเดียมจากการบริโภคอาหารของคนไทยปี พ.ศ. 2556-2558

นงนุช จินดารัตนาภรณ์

ผู้แต่ง

นงนุช จินดารัตนาภรณ์

บทคัดย่อ

นงนุช จินดารัตนาภรณ์
สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข

บทคัดย่อ
การบริโภคโซเดียมในปริมาณสูงเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปริมาณโซเดียมจากการบริโภคอาหารของคนไทยและเปรียบเทียบกับเกณฑ์ข้อเสนอแนะปริมาณการบริโภคโซเดียมต่อวันขององค์การอนามัยโลกและมาตรฐานการบริโภคโซเดียมต่อวันของกระทรวงสาธารณสุข โดยใช้ข้อมูลการบริโภคอาหารของประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2556-2558 และฐานข้อมูลออนไลน์ Thai Food Composition Tables (FCTs) พ.ศ. 2558 ข้อมูลที่ ใช้ในการวิเคราะห์คือ ปริมาณการบริโภคอาหารของคนไทยต่อคนต่อวันและปริมาณโซเดียมในอาหารแต่ละประเภท ต่อ 100 กรัม โดยนำมาคำนวณหาค่าเฉลี่ยปริมาณการบริโภคโซเดียมจากการบริโภคอาหารต่อคนต่อวัน และเปรียบเทียบกับเกณฑ์ของปริมาณการบริโภคโซเดียมต่อวันขององค์การอนามัยโลกและกระทรวงสาธารณสุข ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยปริมาณบริโภคโซเดียมของคนไทยมาจากเครื่องปรุงรส (0.30 กรัม) รองลงมาคือ บะหมี่ กึ่งสำเร็จรูป (0.10 กรัม) และลูกชิ้นหมู (0.06 กรัม) ในการศึกษาในครั้งนี้พบว่า ถึงแม้คนไทยมีปริมาณการบริโภคโซเดียมไม่เกินเกณฑ์กำหนดขององค์การอนามัยโลกและกระทรวงสาธารณสุข แต่อาหารดังกล่าวเป็นที่ นิยมบริโภคของคนไทย ทำให้คนไทยมีโอกาสได้รับปริมาณโซเดียมสูง ดังนั้น หน่วยงานที่ เกี่ยวข้องควรออกมาตรการการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอ การเก็บภาษีโซเดียม และการปรับสูตรอาหาร เพื่อลดปริมาณการบริโภคโซเดียมของคนไทยในอาหารเหล่านี้

คำสำคัญ: การบริโภค; ปริมาณโซเดียม; คนไทย

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Noncommunicable diseases 2021 [Internet]. 2021 [cited 2022 Mar 5]. Available

from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

Bureau of Non-Communicable Disease, Ministry of Public Health. 5-year national NCDs prevention and control

strategic and action plan (2017-2021). Bangkok: Emotion Art; 2017.

สำนักวิจัยนโยบายสร้างเสริมสุขภาพ, แผนงานเครือข่ายควบคุมโรคไม่ติดต่อ, สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ.

รายงานสถานการณ์โรค NCDs: วิกฤตสุขภาพ วิกฤตสังคม. นนทบุรี: สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ; 2557.

Dai H, Much AA, Maor E, Asher E, Younis A, Xu Y, et al. Global, regional, and national burden of ischaemic heart

disease and its attributable risk factors, 1990-2017: results from the Global Burden of Disease Study 2017.

European Heart Journal Quality of Care & Clinical Outcomes 2022;8(1):50-60.

Grillo A, Salvi L, Coruzzi P, Salvi P, Parati G. Sodium intake and hypertension. Nutrients 2019;11(9):1970.

Wang YJ, Yeh TL, Shih MC, Tu YK, Chien KL. Dietary sodium intake and risk of cardiovascular disease: a systematic review and dose-response meta-analysis. Nutrients 2020;12(10):2934.

Nerbass FB, Pecoits-Filho R, McIntyre NJ, McIntyre CW, Taal MW. High sodium intake is associated with important risk factors in a large cohort of chronic kidney disease patients. European Journal of Clinical Nutrition 2015;69(7):786-90.

Sugiura T, Takase H, Ohte N, Dohi Y. Dietary salt intake is a significant determinant of impaired kidney function in the general population. Kidney and Blood Pressure Research 2018;43(4):1245-54.

Campbell NRC, Whelton PK, Orias M, Wainford RD, Cappuccio FP, Ide N, et al. 2022 World Hypertension League, Resolve To Save Lives and International Society of Hypertension: dietary sodium (salt) global call to action. Journal of Human Hypertension 2023;37:428-37.

Mozaffarian D, Fahimi S, Singh GM, Micha R, Khatibzadeh S, Engell RE, et al. Global sodium consumption and death from cardiovascular causes. New England Journal of Medicine 2014;371(7):624-34.

Batcagan-Abueg AP, Lee JJ, Chan P, Rebello SA, Amarra MS. Salt intakes and salt reduction initiatives in Southeast Asia: a review. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition 2013;22(4):490-504.

World Health Organization. Reducing cardiovascular disease (hypertension and sodium) [Internet]. 2015 [cited 2022 Mar 15]. Available from: https://www.who.int/thailand/activities/reducing-cardiovascular-disease

Chailimpamontree W, Kantachuvesiri S, Aekplakorn W, Lappichetpaiboon R, Sripaiboonkij Thokanit N, Vathesatogkit P, et al. Estimated dietary sodium intake in Thailand: A nationwide population survey with 24-hour urine collections. J Clin Hypertens 2021;23(4):744-54.

World Health Organization. Salt reduction. [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2022 Mar 17]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/salt-reduction

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. ตารางแสดงคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย. นนทบุรี: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย; 2561.

สำนักโรคไม่ติดต่อ, กรมควบคุมโรค, กระทรวงสาธารณสุข. ยุทธศาสตร์ลดการบริโภคเกลือและโซเดียมในประเทศไทย พ.ศ. 2559-2568.

กรุงเทพมหานคร: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก: 2559.

กองโภชนาการ กรมอนามัย, คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. การสำรวจปริมาณการบริโภคโซเดียมคลอไรด์ของประชากรไทย. นนทบุรี: กองโภชนาการ กรมอนามัย; 2550.

สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ, ข้อมูลการบริโภคอาหารของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ; 2559.

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. การสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการ ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2546. กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์; 2549.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ, กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. การสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2564.

Judprasong K, Puwastien P, Rojroongwasinkul N, Nitithamyong A, Sridonpai P, Somjai A. Thai food composition database (2015), ontine version 2, September 2018 [Internet]. 2018 [cited 2022 Apr 1]. Available from: http://www.inmu.mahidol.ac.th/thaifcd

ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ. แอปพลิเคชั่น FoodChoice. ปทุมธานี: ศูนย์เทคโนโลยอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ; 2019.

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. การสำรวจฉลากโภชนาการอาหารสำเร็จรูป พ.ศ. 2561-2562. นนทบุรี: สำนักอาหารสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2562.

สำนักโภยนาการ กรมอนามัย. ตารางปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: เอ.วี. โปรเกรสซีฟ; 2563.

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. การสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการ ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2538. กรุงเทพมหานคร: มิลเล็ท กรุ๊ป: 2539.

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. สถานการณ์ปัญหาสุขภาพของคนไทยจากการบริโภคเกลือ [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบคันเมื่อ 30 เม.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://oryor.com/A2/detail/media_printing/1767

Jariya Boonpattararaksa. How to lower sodium intake in congestive heart failure patients. Thai Journal of Parenteral and Enteral Nutrition 2017;25(1):12-7.

My Home. 7 เครื่องปรุงรสทางเลือก กินได้อย่างสบายไต [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.baanlaesuan.com/140344/diy/low-sodium-sauces

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. การสำรวจสถานการณ์การแสดงข้อมูลโภชนาการและปริมาณโซเดียมบนฉลากอาหารในผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปที่พร้อมบริโภคทันที พ.ศ. 2555-2558. นนทบุรี: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย; 2559.

AC Nielsen Thailand. Sale data of Saha Pathanapibul public company limited. Bangkok: AC Nielsen Thailand; 2022.

Lupang T. Food delivery insights during the third wave of COVID-19, Who are the main customers, which menus are popular, and ‘how should restaurants adapt’?. Bangkok: Marketing Oops; 2021.

Kasikorn Research Center. Food delivery becomes an essential sales channel even in the face of high challenges [Internet]. 2022 [cited 2022 Jun 12]. Available from: https://www.kasikornresearch.com/en/analysis/k-social-media/Pages/Food-Delivery-FB-20-09-2022.aspx

Statista. Most popular food delivery apps in Thailand as of August 2021 [Internet]. 2021 [cited 2021 Dec 22]. Available from: https://www.statista.com/statistics/1279851/thailand-most-used-food-delivery-apps/

Similarweb. Top food & drink free apps ranking: most popular apps in Thailand. [Internet]. 2021 [cited 2021 Dec 23]. Available from: https://www.similarweb.com/apps/top/google/store-rank/th/food-and-drink/top-free/

อาภาวรรณ โสภณธรรมรักษ์. อาหารแปรรูป วายร้ายทำลายไต. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สารนิเทศทางอาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2562.

Rama channel. Rama Square: ลูกชิ้น เลือกอย่างไรให้ปลอดสารบอแรกซ์. [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบคันเมื่อ 25 เม.ย. 2565].

แหล่งข้อมูล: https://www.youtube.com/watch?v=MM51NTIEArY

วริทธิ์ คงกิจเชิดชู, วัชรพจน์ ทรัพย์สงวนบุญ. การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้ออาหารจานด่วนแบบ Takeaway ในพื้นที่ศูนย์กลางทางธุรกิจ วารสารการจัดการ 2561;8(2):85-95.

เจณิภา คงอิ่ม. พฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดของประชาชนในจังหวัดนนทบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์ 2560;2(3):40-50.

ปวีณภัทร นิธิตันติวัฒน์, วรางคณา อุดมทรัพย์. พฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยรุ่นไทย ผลกระทบและแนวทางแก้ไข. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี 2552;8(1):122-8.

Li L, Sun N, Zhang L, Xu G, Liu J, Hu J, et al. Fast food consumption among young adolescents aged 12-15 years in 54 low- and middle-income countries. Glob Health Action 2020;13(1):1795438.

Powell LM, Nguyen BT. Fast-food and full-service restaurant consumption among children and adolescents: effect on energy, beverage, and nutrient intake. JAMA Pediatrics 2013;167(1):14-20.

ศูนย์วิจัยและประเมินความเสี่ยงด้านอาหารปลอดภัย, สถาบันอาหาร, กระทรวงอุตสาหกรรม. โซเดียมในขนมยบเคี้ยว [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [สืบค้นเมื่อ 30 เม.ย. 2565], แหล่งข้อมูล: http://fic.nfi.or.th/foodsafety/upload/comefood/pdt/Nfitr_876.pdf

Savige G, MacFarlane A, Ball K, Worsley A, Crawford D. Snacking behaviours of adolescents and their association with skipping meals. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 2007;4(1):36.

Ponzo V, Ganzit GP, Soldati L, De Carli L, Fanzola I, Maiandi M, et al. Blood pressure and sodium intake from snacks in adolescents. European Journal of Clinical Nutrition 2015;69(6):681-6.

Chailimpamontree W, Kantachuvesiri S, Aekplakorn W, Lappichetpaiboon R, Sripaiboonkij Thokanit N, Vathesatogkit P, et al. Estimated dietary sodium intake in Thailand: A nationwide population survey with 24-hour urine collections. Journal of Clinical Hypertension 2021;23(4):744-54.

World Health Organization. NCD global monitoring framework. Geneva: World Health Organization; 2013.

Wongkaew T. ‘Healthier Choice’: Thailand’s contribution to the fight against NCDs through nutrition labelling. Geneva: Permanent Mission of Thailand; 2018.

Institute of Nutrition, Mahidol University. Guidelines for applying the “Healthier Choice” nutritional logo. Nakhon Pathom: Institute of Nutrition: Mahidol University; 2017.

World Cancer Research Fund International, The NCD Alliance. The link between food, nutrition, diet and non-communicable diseases. London: World Cancer Research Fund International; 2014.