การสูญเสียปีสุขภาวะจากการเจ็บป่วยด้วยโรคกลุ่มจิตเวชเด็กและวัยรุ่น 3 โรคหลักในประเทศไทย

วิรัลพัชร กิตติธะระพันธุ์; พิมพ์รภัช วัฒนศึกษา; กฤษฎิกร วังตระกูล; นันทิยา จีระทรัพย์; กุสุมาวดี คำเกลี้ยง; ประเสริฐ จุฑา; อภิชา ฤทธาทิพย์

ผู้แต่ง

วิรัลพัชร กิตติธะระพันธุ์
พิมพ์รภัช วัฒนศึกษา
กฤษฎิกร วังตระกูล
นันทิยา จีระทรัพย์
กุสุมาวดี คำเกลี้ยง
ประเสริฐ จุฑา
อภิชา ฤทธาทิพย์

บทคัดย่อ

วิรัลพัชร กิตติธะระพันธุ์
โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ จังหวัดสมุทรปราการ

พิมพ์รภัช วัฒนศึกษา
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดขอนแก่น

กฤษฎิกร วังตระกูล
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นภาคใต้ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

นันทิยา จีระทรัพย์
โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ จังหวัดอุบลราชธานี

ประเสริฐ จุฑา
สถาบันราชานุกูล กรุงเทพมหานคร

อภิชา ฤทธาทิพย์
สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

กุสุมาวดี คำเกลี้ยง
สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่่อศึกษาปีสุขภาวะที่่สูญเสียจากการเจ็บป่วย (years of healthy life loss due to disability: YLDs) ด้วยโรคกลุ่มจิตเวชเด็กและวัยรุ่นได้แก่กลุ่มอาการออทิซึมโรคสมาธิสั้นและภาวะบกพร่อง ทางสติปัญญาของประชากรไทยปี พ.ศ. 2559 โดยเป็นการศึกษาการสูญเสียปีสุุขภาวะ (DALYs) ของภาวะบกพร่อง ทางสติปัญญา โรคกลุ่มอาการออทิซึมโรคสมาธิสั้นตามเกณฑ์การวินิจฉัยของ ICD-10 และ DSM-IV ด้วยระเบียบ วิธีการศึกษาโดยใช้วิธีการประมาณค่าตามวิธีภาระโรคระดับโลก พ.ศ. 2543 ได้ทบทวนวรรณกรรมทางระบาดวิทยา เพื่่อหาข้อมูลความชุก อุบัติการณ์ความเสี่ยงต่อการตาย (relative risk of mortality) อายุคาดเฉลี่ย (life expectancy) การป่วยตาย (case fatality) การหายจากโรคในการคำนวณค่าปีสุขภาวะที่สูญเสียเจ็บป่วยหรือพิการ (YLDS) ตามการสร้างแบบจำลองโรคในโปรแกรม WHO DISMOD II โดยใช้ค่าถ่วงน้ำหนักความพิการจาก GBD ผลการศึกษาพบว่า โรคกลุ่มอาการออทิสติกก่อให้เกิดการสูญเสียเท่ากับ 81,800 ปีสุขภาวะ โรคสมาธิสั้นเท่ากับ 42,547 ปีสุขภาวะ และภาวะบกพร่องทางสติปัญญาเท่ากับ 72,556 ปีสุขภาวะ โดยโรคกลุ่มอาการออทิสติก มีค่า YLDs สูงสุดในช่วงอายุ 0-5 ปี โรคสมาธิสั้นและภาวะบกพร่องทางสติปัญญามีค่าสูงสุดในช่วงอายุ 5-14 ปี และทุกโรคมีค่าการสูญเสียปีสุขภาวะลดลง ในช่วงอายุ 15-29 ปี โดยโรคกลุ่มอาการออทิสติกและโรคสมาธิสั้นเพศชายมีค่าการสูญเสียมากกว่าเพศหญิงในทุกช่วงอายุ ซึ่่งโรคจิตเวชเด็กและวัยรุ่นที่สำคัญทั้ง 3 โรคมีความสำคัญเนื่่องจากก่อให้เกิดความพิการและสูญเสียปีสุขภาวะในระดับสูง ในเด็กไทย และผลกระทบอย่างต่อเนื่องยาวนานจำเป็นที่่หน่วยงานของสาธารณสุข ภาคประชาสังคมและประชาชนควร ให้ความสำคัญ โดยเฉพาะการค้นหา คัดกรอง และให้ความช่วยเหลือตั้งแต่ปฐมวัย ซึ่่งจะให้ผลการรักษาที่่ดีที่สุดและ จะช่วยให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีศักยภาพสูงสุด

คำสำคัญ: โรคกลุ่มอาการออทิซึม; โรคสมาธิสั้น; ภาวะบกพร่องทางสติปัญญา; ความชุก; ปีสุขภาวะที่่สูญเสียจากการเจ็บป่วย; ภาระโรค

เอกสารอ้างอิง

UNICEF, สถาบันวิจัยประชากรและสังคม, สถาบันเบอร์เน็ต. การเสริมสร้างความเข้มแข็งให้ระบบและบริการสนับสนุนทางจิตใจและจิตสังคม. กรุุงเทพมหานคร: UNICEF; 2556.

Fombonne E. The epidemiology of autism: a review. Psychol Med 1999;29:769-86.

Leigh JP, Du J. Brief report: forecasting the economic burden of autism in 2015 and 2025 in the United States. J Autism and Dev Disord 2015;45:4135–9.

World Bank. World development report 1993: investing in health. New York: Oxford University Press; 1993.

Elena S, Manuel PA, Villaverde H, Eva T, Joaquín FB. Estimating the burden of disease for autism spectrum disorders in Spain in 2003. J Autism and Dev Disord 2008;38:288-96.

ชาญวิทย์ พรนภดล. โรคซน-สมาธิสั้น. ใน: วินัดดา ปิยะศิลป์, พนมเกตุมาน, บรรณาธิการ. ตำราจิตเวชเด็กและวัยรุ่น. กรุุงเทพมหานคร: บียอนด์เอ็นเทอร์ไพรซ์; 2545. หน้้า 209-19.

American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders-text revision. 4th ed. Washington DC: RR Donnelley & Sons; 2000.

Hong M, Park B, Lee SM, Bahn GH, Kim MJ, Park S, et al. Economic burden and disability-adjusted life years (DALYs) of attention deficit/hyperactivity disorder. Journal of Attention Disorders 2019;24:823-9.

อนัญญา สินรัชตานันท์, ธีรารัตน์ แทนขำ, บรรณธิการ. แนวทางการดูแลโรคทางจิตเวชและวัยรุ่น 4 โรคหลัก (สติปัญญาบกพร่อง ออทิสติก สมาธิสั้นแอลดี) สำหรับเครือข่ายบริการสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2557

India State-Level Disease Burden Initiative Neurological Disorders Collaborators. The burden of neurological disorders across the states of India: the Global Burden of Disease Study 1990-2019. The Lancet Global Health 2021;9(8):e1129-44.

Vos T, Flaxman AD, Naghavi M, Lozano R, Michaud C, Ezzati M, et.al. Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet 2012;380:2163-96.

Murray CJL, Lopez AD, World Health Organization, World Bank, Harvard School of Public Health. The Global burden of disease: a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 2020. Boston: Harvard School of Public Health; 1996.

Salomon JA, Vos T, Hogan DR, Gagnon M, Naghavi M, Mokdad A, et al. Common values in assessing health outcomes from disease and injury: disability weights measurement study for the Global Burden of Disease Study. Lancet 2012;380:2129–43.

Elena S, Manuel PA, Villaverde H, Eva T, Joaquín FB. Estimating the burden of disease for autism spectrum disorders in Spain in 2003. J Autism Dev Disord 2008;38:288-96.

Karam RG, Breda V, Picon FA, Rovaris DL, Victor MM, Salgado CA, et al. Persistence and remission of ADHD during adulthood: a 7-year clinical follow-up study. Psychological Medicine 2015;45(10):2045-56.

Murray CJ, Acharya AK. Understanding DALYs (disability-adjusted life years). J Health Eco 1997;16:703–30.

สำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง. จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่่ 31 ธันวาคม 2560. ราชกิจจานุุเบกษา เล่ม135, ตอนพิเศษ 41ง (ลงวันที่่ 22 กุมภาพันธ์ 2561).

ศรีวรรณา พูลสรรพสิทธิ์, เบญจพร ปัญญายง, ดุสิต ลิขนะพิชิต, ประยุกต์ เสรีเสถียร, วรวรรณ จุฑา. การศึกษาภาวะออทิสซึมในประเทศไทยและการดูแลรักษาแบบบูรณาการในระดับประเทศ. วารสารสุุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2548;13(1):10-6.

กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต. การสำรวจความชุกของโรคกลุ่มอาการออทิสติกของเด็กวัยเรียนกรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ. การประชุมวิชาการสุขภาพจิตนานาชาติ ครั้งที่ 13; 20-23 สิงหาคม 2557; ศูนย์ประชุมนานาชาติเอ็มเพรส โรงแรมดิเอ็มเพรส. เชียงใหม่. กรุงเทพมหานคร: บียอนด์เอ็นเทอร์ไพรซ์; 2557.

รินสุข องอาจสกุลมั่น, ฉัตรมงคลฉ่ำมาก, เสาวลักษณ์ หมื่นสุนทร. รายงานสรุปการสำรวจความชุกของกลุ่มอาการออทิซึมในเด็ก อายุุ 1-4 ปีในประเทศไทย. สมุทรปราการ: โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์; 2562

Maenner MJ, Warren Z, Williams AR, Amoakohene E, Bakian AV, Bilder DA, et al. Prevalence and characteristics of autism spectrum disorder among children aged 8 years-autism and developmental disabilities monitoring network, 11 Sites, United States, 2020. MMWR Surveill Summ 2023;72(SS-2):1-14.

ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน, พรทิพย์ วชิรดิลก, ธันวรุจน์ บูรณสุขสกุล, โชษิตา ภาวสุทธิไพศิฐ, พัชรินทร์ อรุณเรือง. ความชุกโรคสมาธิสั้นในประเทศไทย. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2556;21(2):66-75.

Amiri S. Prevalence of adult attention deficit hyperactivity disorder (adult ADHD). Journal of Tabriz Iranian 2014;9(2):83-8.

McKenzie K, Milton M, Smith G, Ouellette-Kuntz H. Systematic review of the prevalence and incidence of intellectual disabilities: current trends and issues. Curr Dev Disord Rep 2016;3:104–15.

Maulik PK, Mascarenhas MN, Mathers CD, Dua T, Saxena S. Prevalence of intellectual disability: a meta-analysis of population-based studies. Research in developmental disabilities 2011;32(2):419–36.

Australian Institute of Health and Welfare. The definition and prevalence of intellectual disability in Australia. Canberra: Australian Institute of Health & Welfare; 1997.

Lai DC, Tseng YC, Hou YM, Guo HR. Gender and geographic differences in the prevalence of intellectual disability in children: analysis of data from the national disability registry of Taiwan. Research in Developmental Disabilities 2016;33(6):2301–7.

National Sample Survey Organisation. National sample survey 2002 (58th round) - schedule 26 - Disabled Persons India [Internet]. 2002 [cited 2015 Dec 27]. Available from: https://www.ilo.org/surveyLib/index.php/catalog/916

Salomon JA, Haagsma JA, Davis A, Noordhout CM, Polinder S, Havelaar AH, et al. Disability weights for the Global Burden of Disease 2013 study. The Lancet Global Health 2015;3(11):712–23.

Rural and Regional Health and Aged Care Services Division, Public Health Group. Victorian Burden of Disease Study: mortality and morbidity in 2001. Melbourne: Victorian Government Department of Human Services; 2005.

Shavelle RM, Strauss DJ, Pickett J. Causes of death in autism. J Autism Dev Disord 2001;31:569–76.

Dalsgaard S, Ostergaard SD, Leckman JF, Mortensen PB, Pedersen MG. Mortality in children, adolescents, and adults with attention deficit hyperactivity disorder: a nationwide cohort study. Lancet 2015;385(9983):2190-6.

Shavelle RM, Sweeney LH, Brooks JC. Comparative mortality of persons with intellectual disability in California: an update (2000-2010). Journal of Insurance Medicine 2014;44(3):158-63.

Tarbox J, Dixon DR, Sturmey P, Matson JL. Handbook of early intervention for autism spectrum disorders: research, policy, and practice. Louisiana: Springer Science Business Media; 2014.

Rohde LA, Greve EH, Bau CH. Persistence and remission of ADHD during adulthood: a 7-year clinical follow-up study. Psychological Medicine 2015;45(10):2045–56.

Taylor B, Jick H, Maclaughlin D. Prevalence and incidence rates of autism in the UK: time trend from 2004-2010 in children aged 8 years. BMJ Open 2013;3(10):e003219.

Stuhec M, Svab V, Locatelli I. Prevalence and incidence of attention-deficit/hyperactivity disorder in Slovenian children and adolescents: a database study from a national perspective. Croatian Medical Journal 2015;56:159-65.

Statista Research Development. DALYs relative to idiopathic developmental intellectual disability across Indian states in 2017 [Internet]. [cited 2015 Dec 27]. Available from: https://www.statista.com/statistics/1126908/india-idiopathic-developmental-intellectual-disability-dalys-by-state-and-sdi/

กนิษฐา บุญธรรมเจริญ, วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร. ภาระโรค: ปีสุขภาวะที่่สูญเสียและอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาวะของ ประชากรไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2559;25:342-50.",